Corpus leaves 341–360

विद्यापति । । राधा । पहिल पिरीति परान ऑतर तखने अइसन रीति । से आवे कबहु हेरि न हेरथि भेलि निम सनि तीति ॥२॥ साजनि जिवथु सए पचास। सहसे रमनि रयनि खेपथु मैराहु तन्हिके आस ॥४॥ कतने जतनै गरे अराधिअ मागिअ स्वामि सोहाग । तथुहु अपन करम भुजिय जइसन जकर भाग ॥६॥ समय गेले मेघे वरीसव कीदहु ते जलधार । सित समापले वसन पाइअ ते दहु की उपकार ॥८॥ । रयनि गेले दीपे निबोधिअ भोजन दिवस अन्त । जउवन गेले जुवति पिरिति की फल पाओत कन्त ॥१०॥ धन अछइते जे नहि भौगए तो मने हो पचताव । जउवन जीवन चड़ निरापन गेले पलटि न आव ॥१२॥ भने विद्यापति सुनह जउवति समय बुझ सयान । राजा सिवसिंह रूप नरायन लखिमा देवि रमान ॥१४॥ राधा । लोचन धाए फैधाएल हरि नहि आएल रे । शिव शिव जिवओ न जाए से अरुझाएल रे ॥२॥

vidyāpati | | rādhā | pahila pirīti parāna ऑtara takhane aisana rīti | se āve kabahu heri na herathi bheli nima sani tīti ||2|| sājani jivathu sae pacāsa| sahase ramani rayani khepathu mairāhu tanhike āsa ||4|| katane jatanai gare arādhia māgia svāmi sohāga | tathuhu apana karama bhujiya jaisana jakara bhāga ||6|| samaya gele meghe varīsava kīdahu te jaladhāra | sita samāpale vasana pāia te dahu kī upakāra ||8|| | rayani gele dīpe nibodhia bhojana divasa anta | jauvana gele juvati piriti kī phala pāota kanta ||10|| dhana achaite je nahi bhaugae to mane ho pacatāva | jauvana jīvana car̤a nirāpana gele palaṭi na āva ||12|| bhane vidyāpati sunaha jauvati samaya bujha sayāna | rājā sivasiṃha rūpa narāyana lakhimā devi ramāna ||14|| rādhā | locana dhāe phaidhāela hari nahi āela re | śiva śiva jivao na jāe se arujhāela re ||2||

३२० विद्यापति ।' राधा। ६४३ वारि वयस तोज गेह । पिअ मन ओहय सन्देह ॥ २ ॥ तनि मन आछे ओह भान । एतय समय भेल आन ॥ ४ ॥ तोरित पठाओव सन्देस । आवे नहि उचित विदेस ॥ ६ ॥ जौवन रूप सिनेह । सेहे सुमरि खिन देह ॥ ८॥ विद्यापति कवि भान । अचिर होयत समाधान ॥१०॥ राधा । ६ ४ ४ चड़ि बड़ाइ सबे नहि पावइ विधि निहारइ जाहि । अपन वचन जे प्रतिपालय से बड़े सबहु चाहि ॥२॥ साजन सुजन जन सिनेह ।। कि दिय अजर कनक ऊपम कि दिय पासान रेह ॥४॥ ओ जदि अनल आनि पजारिय तइ न होय विराम । इ जदि असि कि कसि कई काटी तइ न तेजय ठाम ॥६॥ गरले आनि सुधारसे सिञ्चिय शीतल होमाय न पार । जइओ सुधानिधि अधिक कुपित तइओ न वरिष खार ॥८॥ भनइ विद्यापति सुन रमापति सकल गुण निधान । अपन वेदने ताको निवेदिय जे परवेदन जान ॥१०॥

320 vidyāpati |' rādhā| 643 vāri vayasa toja geha | pia mana ohaya sandeha || 2 || tani mana āche oha bhāna | etaya samaya bhela āna || 4 || torita paṭhāova sandesa | āve nahi ucita videsa || 6 || jauvana rūpa sineha | sehe sumari khina deha || 8|| vidyāpati kavi bhāna | acira hoyata samādhāna ||10|| rādhā | 6 4 4 car̤i bar̤āi sabe nahi pāvai vidhi nihārai jāhi | apana vacana je pratipālaya se bar̤e sabahu cāhi ||2|| sājana sujana jana sineha || ki diya ajara kanaka ūpama ki diya pāsāna reha ||4|| o jadi anala āni pajāriya tai na hoya virāma | i jadi asi ki kasi kaī kāṭī tai na tejaya ṭhāma ||6|| garale āni sudhārase siñciya śītala homāya na pāra | jaio sudhānidhi adhika kupita taio na variṣa khāra ||8|| bhanai vidyāpati suna ramāpati sakala guṇa nidhāna | apana vedane tāko nivediya je paravedana jāna ||10||

विद्यापति । राधा । ६४५ पहिल पिरीति परान ऑतर तखने अइसन रीति । से आवे कबहु हरि न हेरथि भेलि निम सनि तीति ॥२॥ साजनि जिवथु सए पचास । सहसे रमनि रयनि खेपथु मेराहु तन्हिक आस ॥४॥ कतने जतने गऊरि अराधिअ मागिअ स्वामि सोहाग । तथुहु अपन करम भुजिय जइसन जकर भाग ॥६॥ समय गेले मेघे वरीसव की ते जलधार । । सित समापले वसन पाइअ ते दुहु की उपकार ॥८॥ रयनि गेले दीपे निवोधिअ भोजन दिवस अन्त । जउवन गेले जुवति पिरिति की फल पाओत कन्त ॥१०॥ धन अछइते जे नहि भोगए ता मने हो पचताव । जेउवन जीवन वड निरोपन गेले पलटि न आव ॥१२॥ भन विद्यापति सुनह जउवति समय बुझ सयान । राजा सिवसिंह रूप नरायन लखिम देवि रमान ॥१४॥ राधा । लोचन धाए फैधाएल हरि नहि आएल रे । शिव शिव जिवओ न जाए और व जिवओ न जाए आसे अरुफाएल रे ॥२॥ 11

vidyāpati | rādhā | 645 pahila pirīti parāna ऑtara takhane aisana rīti | se āve kabahu hari na herathi bheli nima sani tīti ||2|| sājani jivathu sae pacāsa | sahase ramani rayani khepathu merāhu tanhika āsa ||4|| katane jatane gaūri arādhia māgia svāmi sohāga | tathuhu apana karama bhujiya jaisana jakara bhāga ||6|| samaya gele meghe varīsava kī te jaladhāra | | sita samāpale vasana pāia te duhu kī upakāra ||8|| rayani gele dīpe nivodhia bhojana divasa anta | jauvana gele juvati piriti kī phala pāota kanta ||10|| dhana achaite je nahi bhogae tā mane ho pacatāva | jeuvana jīvana vaḍa niropana gele palaṭi na āva ||12|| bhana vidyāpati sunaha jauvati samaya bujha sayāna | rājā sivasiṃha rūpa narāyana lakhima devi ramāna ||14|| rādhā | locana dhāe phaidhāela hari nahi āela re | śiva śiva jivao na jāe aura va jivao na jāe āse aruphāela re ||2|| 11

३२२ विद्यापति । मन करि तह ऊड़ि जाइअ जॉहा हरि पाइअ रे । पेम परसमनि जानि आनि उर लाइअ रे ॥४॥ सपनहु सङ्गम पाओल रङ्ग बढाओल है। से मोर विहि विघटाओल निन्दओ हेराएल रे ॥६॥ भनइ विद्यापति गाओल धनि धइरज कर रे । अचिरे मिलत तोहि बालम्भु पुरत मनोरथ रे ॥८॥ राधी । ६ ४७ जतए सतत वहसे रसिक मुरारि । ततए लिखिह मोर नाम दुइ चार ॥३॥ सखिगण गणइते लइह मोर नाम । पिया चड विदगध विहि मोर वाम ॥ ४ ॥ दिने एक वैरि पिया लए मोर नाम । अरुन दुलह करे दए जल दान ॥ ६ ॥ इह सब अभरण दिह पिया ठाम । जनम अवधि मोर इह परणाम ॥९॥ निचय मरव हम कानुक ऊदेस | अवसर जानि मागव सन्देस ॥ १० ॥ भनइ विद्यापति सुन वरनारि । दिन दुइ चारि वहि मिलव मुरारि ॥ " सखी । सुन सुन सुन्दर कर अवधान । नाह रसिकवर कहि तुऐं हृदये करसि अनुता" मिलवे सोइ

322 vidyāpati | mana kari taha ūr̤i jāia jaॉhā hari pāia re | pema parasamani jāni āni ura lāia re ||4|| sapanahu saṅgama pāola raṅga baḍhāola hai| se mora vihi vighaṭāola nindao herāela re ||6|| bhanai vidyāpati gāola dhani dhairaja kara re | acire milata tohi bālambhu purata manoratha re ||8|| rādhī | 6 47 jatae satata vahase rasika murāri | tatae likhiha mora nāma dui cāra ||3|| sakhigaṇa gaṇaite laiha mora nāma | piyā caḍa vidagadha vihi mora vāma || 4 || dine eka vairi piyā lae mora nāma | aruna dulaha kare dae jala dāna || 6 || iha saba abharaṇa diha piyā ṭhāma | janama avadhi mora iha paraṇāma ||9|| nicaya marava hama kānuka ūdesa | avasara jāni māgava sandesa || 10 || bhanai vidyāpati suna varanāri | dina dui cāri vahi milava murāri || " sakhī | suna suna sundara kara avadhāna | nāha rasikavara kahi tuaiṃ hṛdaye karasi anutā" milave soi

ऊझट प्रेमे करसि अनुराग । निति निति ऐसन हिय माहा जाग ॥ ६ ॥ विद्यापति कह बान्धह थेह । सुपुरुख कबहुँ न तेजय नेह ॥ ८ | आँवरल परए मदन सरधारा एकल देह कत् सहत हमारा ॥ २ ॥ सपनेहु तिला एक तल्लि सञौ रड़े। निन्द विदेसल तहि पिया सङ्गे ॥ ४ ॥ काह्न कान लागि केहिहि भमरा । तोजे जानास दुख अहनिसि हमरा ॥ ६ ॥ एतवा बोलि कहब मेरि सेवा । तिरथ जानि जल अजुलि दवा ॥ । विद्यापति ए रस जाने । राए सिवसिंह लखिमा देइ रमाने }} १० ॥ नऊमि दसा देखि गेलाहे नड़ाए। इसमें हुह्नि अरजल अपजस अपकार । आवे सुखे कन्हाई करथु विदेस । सुमरि जल १ लाई भड़ाए ! इसम दूसा ऊपगति भैलि आए ॥ २ ॥ ल अपजस अपकार । हमें जिचे आडरल जम वनजीर ॥ ४ ॥ { विस । समरि जलजाले दिहुथि सन्देस ॥ ६ ॥ ९ मलयानिल झर मकरन्द । ऊग सहस दस दान। कैरओ कमल वन केलि भमरा । अनि भनइ विद्यापति निरदय कन्त। कीले भमरा। आवे की भल मन्द होएत इमरा ॥ १० ॥ निरय कृन्त । एहि सों भल वरु जीवक अन्त ॥ ६ ॥

ūjhaṭa preme karasi anurāga | niti niti aisana hiya māhā jāga || 6 || vidyāpati kaha bāndhaha theha | supurukha kabahu~ na tejaya neha || 8 | ā~varala parae madana saradhārā ekala deha kat sahata hamārā || 2 || sapanehu tilā eka talli sañau rar̤e| ninda videsala tahi piyā saṅge || 4 || kāhna kāna lāgi kehihi bhamarā | toje jānāsa dukha ahanisi hamarā || 6 || etavā boli kahaba meri sevā | tiratha jāni jala ajuli davā || | vidyāpati e rasa jāne | rāe sivasiṃha lakhimā dei ramāne }} 10 || naūmi dasā dekhi gelāhe nar̤āe| isameṃ huhni arajala apajasa apakāra | āve sukhe kanhāī karathu videsa | sumari jala 1 lāī bhar̤āe ! isama dūsā ūpagati bhaili āe || 2 || la apajasa apakāra | hameṃ jice āḍarala jama vanajīra || 4 || { visa | samari jalajāle dihuthi sandesa || 6 || 9 malayānila jhara makaranda | ūga sahasa dasa dāna| kairao kamala vana keli bhamarā | ani bhanai vidyāpati niradaya kanta| kīle bhamarā| āve kī bhala manda hoeta imarā || 10 || niraya kṛnta | ehi soṃ bhala varu jīvaka anta || 6 ||

विद्यापति । नीलम (talk)•~ राधा । कमल सुखायले भमर नइ आव । पथिक पियासल पानि भ पाव ॥ २ ॥ | दिन दिन सरोवर होइ अगारि । अवहु नइ वरिपइ मही भर वारि ॥ ४ ॥ जीद तोहें वरिषव समय ऊपेखि । की फल पाव दिवस दिप लेखि ॥ ६ ॥ | भनइ विद्यापति असमय बानी । मुरुछल जीवय चुरु एक पानी ।। ८ ।। सखी। कुसुमे रचल सेज मलयज पङ्कज पेयास सुमुखि समाजे । कत मधु भास विलासे गमाओल अब पर कहइते लाजे ॥२॥ सखि हे दिन जनु काहु अवगाहे । सुरतरु तर सुखे जनम गमोल धुथुरा तर निरवाहे ॥४॥ दखिन पवन सऊरभ ऊपभोगल पिऊल अमिय रस सारे । कोकिल कलख ऊपवन पूरल तह्नि कत कयल विकारे ॥६॥ पातहि सजो फुल भमरे अगोरल तरुतर लेंलह्नि वासे । से फल काटि कीटे ऊपभोगल भमरा भेल ऊदासे ॥८॥ भनइ विद्यापति कलिजुग परिनति चिन्ता जनु कर कोइ । पन करम अपने पए भुजिय जो जनमान्तर होई ॥२०॥

vidyāpati | nīlama (talk)•~ rādhā | kamala sukhāyale bhamara nai āva | pathika piyāsala pāni bha pāva || 2 || | dina dina sarovara hoi agāri | avahu nai varipai mahī bhara vāri || 4 || jīda toheṃ variṣava samaya ūpekhi | kī phala pāva divasa dipa lekhi || 6 || | bhanai vidyāpati asamaya bānī | muruchala jīvaya curu eka pānī || 8 || sakhī| kusume racala seja malayaja paṅkaja peyāsa sumukhi samāje | kata madhu bhāsa vilāse gamāola aba para kahaite lāje ||2|| sakhi he dina janu kāhu avagāhe | surataru tara sukhe janama gamola dhuthurā tara niravāhe ||4|| dakhina pavana saūrabha ūpabhogala piūla amiya rasa sāre | kokila kalakha ūpavana pūrala tahni kata kayala vikāre ||6|| pātahi sajo phula bhamare agorala tarutara leṃlahni vāse | se phala kāṭi kīṭe ūpabhogala bhamarā bhela ūdāse ||8|| bhanai vidyāpati kalijuga parinati cintā janu kara koi | pana karama apane pae bhujiya jo janamāntara hoī ||20||

विद्यापति । राधा । ६५३ सरसिज विनु सर सर विनु सरसिज की सरसिज विनु सूरे । जौवन विनु तन तनु विनु जौवन की जौवन पिय दूरे ॥२॥ सखि हे मोर बड़ दैव विरोधी । मदन वेदन बड़ पिया मोर बोल छड़ अवहुँ देहे परबोधी ॥४॥ चौदिश भमर भम कुसुमे कुसुमे रम | नीरसि माजरि पिबई । मन्द पवन वह् । पिक कुहु कुहु कह सुनि विरहिनी कइसे जीवइ ॥६॥ सिनेह अछल जत हम भेल न टुटत बड़ चोल जत सवेइ धीरे । अइसन कए वोल देहु निश्च सीम तेजि कहु ऊछलु पयोनिधि नीरे ॥८॥ भनइ विद्यापति | अरेरे कमलमुखि गुनगाहक पिय तोरा ।। राजा शिवसिहँ रूपनरायन सहजे एको नहिं भारी ॥

vidyāpati | rādhā | 653 sarasija vinu sara sara vinu sarasija kī sarasija vinu sūre | jauvana vinu tana tanu vinu jauvana kī jauvana piya dūre ||2|| sakhi he mora bar̤a daiva virodhī | madana vedana bar̤a piyā mora bola char̤a avahu~ dehe parabodhī ||4|| caudiśa bhamara bhama kusume kusume rama | nīrasi mājari pibaī | manda pavana vah | pika kuhu kuhu kaha suni virahinī kaise jīvai ||6|| sineha achala jata hama bhela na ṭuṭata bar̤a cola jata savei dhīre | aisana kae vola dehu niśca sīma teji kahu ūchalu payonidhi nīre ||8|| bhanai vidyāpati | arere kamalamukhi gunagāhaka piya torā || rājā śivasiha~ rūpanarāyana sahaje eko nahiṃ bhārī ||

३३६ विद्यापति । राधा । ६५४ कुन्द कुसुम भरि सेज सोहान चान्द इजोरिय राति । तिला एक सुपहु समागम पाओल मास वरख भेल साति ॥२॥ हरि हरि पुनु कइसे पलटि मधुरपुर जाएव पुनु कइसे भेटत मुरारि । चिन्ता जाल पति हरिनी सनि कि करव विरहिनि नारी ॥४॥ एक भमर भमि बहुल कुसुम रमि कतहुन केओ कर वाध । बहुवल्लभ सञो सिनेह बढ़ाओल पड़ल हमर अपराध ॥६॥ दिवसे दिवसे वेधक अधिकाएल दारुण भेल पचवान । आओर वरख कत आसे गमाओव संसअ परल परान ॥८॥ भनइ विद्यापीत सनु वर जौवति मन चिन्ता करु त्याग । अचिर मिलत हरि रहु धैरज धरि सुदिने पलटत भाग ॥२०॥ राधा । ६५५ सखिहे कतहु न देखिअ मधाइ । कॉप शरीर थीर नहि मानस अवधि निअर भेल आइ ॥२॥ माधव मास तीथि भऊ माधव अवधि कइए पिया गेला । । कुच युग सम्भु परसि करे वोललह्नि ते परतिति मेाहि ।।

336 vidyāpati | rādhā | 654 kunda kusuma bhari seja sohāna cānda ijoriya rāti | tilā eka supahu samāgama pāola māsa varakha bhela sāti ||2|| hari hari punu kaise palaṭi madhurapura jāeva punu kaise bheṭata murāri | cintā jāla pati harinī sani ki karava virahini nārī ||4|| eka bhamara bhami bahula kusuma rami katahuna keo kara vādha | bahuvallabha saño sineha bar̤hāola par̤ala hamara aparādha ||6|| divase divase vedhaka adhikāela dāruṇa bhela pacavāna | āora varakha kata āse gamāova saṃsaa parala parāna ||8|| bhanai vidyāpīta sanu vara jauvati mana cintā karu tyāga | acira milata hari rahu dhairaja dhari sudine palaṭata bhāga ||20|| rādhā | 655 sakhihe katahu na dekhia madhāi | kaॉpa śarīra thīra nahi mānasa avadhi niara bhela āi ||2|| mādhava māsa tīthi bhaū mādhava avadhi kaie piyā gelā | | kuca yuga sambhu parasi kare volalahni te paratiti meāhi ||

विद्यापति । मृगमद चानन पारमल कुङ्कुम के बोल सीतल चन्दा । पिया विसलेखे अनल जन्नी वरिसए विपति चिह्नय भले मन्दो ॥६॥ भनइ विद्यापति सुन वर जौवति चिते जनु झॉखह आजे । पिय विसलेस कलेस मेटाएत वालस विलसि समाजे ॥८॥ राधा । साह मजर भमर गुजर कोकिल पञ्चम गाव । दखिन पवन विरह वेदन निठुर कन्त न आवे ॥२॥ साजनि रचह सेहे ऊपाए । मधु मास जो माधव आवए विरह वेदन जाए ॥४॥ अछल अङ्गञ्ज भैल अनज धनु रिवाड़ल हाथ। नाह निरय तेजि पड़ाएल ओड़ल हमर माथ ॥६॥ एक वेरि हरे भसम कएलाहे दुसह लोचन आगी ।। पुनु अहिरे कुल जनम लेलह विरह वधए लागि ॥८॥ जो तोहि पावॉ अरे विधाता वधि भेल अन्ध कूप । जाहेर नाह विचखन नहीं तो को दिय रूप ॥२॥ निकइ रूप हित पए करए हमर इ भेल काल । दिने दिने दुख सहए न पार पहुए अधिक भार ॥२२॥

vidyāpati | mṛgamada cānana pāramala kuṅkuma ke bola sītala candā | piyā visalekhe anala jannī varisae vipati cihnaya bhale mando ||6|| bhanai vidyāpati suna vara jauvati cite janu jhaॉkhaha āje | piya visalesa kalesa meṭāeta vālasa vilasi samāje ||8|| rādhā | sāha majara bhamara gujara kokila pañcama gāva | dakhina pavana viraha vedana niṭhura kanta na āve ||2|| sājani racaha sehe ūpāe | madhu māsa jo mādhava āvae viraha vedana jāe ||4|| achala aṅgañja bhaila anaja dhanu rivār̤ala hātha| nāha niraya teji par̤āela or̤ala hamara mātha ||6|| eka veri hare bhasama kaelāhe dusaha locana āgī || punu ahire kula janama lelaha viraha vadhae lāgi ||8|| jo tohi pāvaॉ are vidhātā vadhi bhela andha kūpa | jāhera nāha vicakhana nahīṃ to ko diya rūpa ||2|| nikai rūpa hita pae karae hamara i bhela kāla | dine dine dukha sahae na pāra pahue adhika bhāra ||22||

विद्यापति ।। रोधा। ६५७ प्रथमहि ऊपजल नव अनुरागे । मन कर प्रान धरिअ तसे आगे ॥ २ ॥ | आव दिने दिने भेल पेमें पुराने । भुगुतल कुसुम सुरभि कर आने ।। ४ । हरिके कहव साख हमरि विनतीं । विसरि न हलविए पुरुष पिरिती ॥ ६ | रभस समय पिआ जत कहि गेला । अधराहु आध सेहो दुर भेला ॥८॥ भनइ विद्यापति एहो रस भाने । राय सिवसिहँ लखिमा देइ रमाने ॥ १० ॥ ६५८ राधा । कहत कहत सखि बोलत बोलत ने हमारे पिया कोन देश रे ।। शरानी ३ तनु जर जर कुशल शुनइत सन्देश रे ॥ ३ ॥ हमरि नागर तयाय विभोर केहन नागरी मिलल रे । नागरी पाय नागर सुखी भेल हमार हिया दुय शेल रे ॥ ४ ॥ शङ्ख कर चूर वसन कर दूर तोड़ह गजमति हार रे । पिया यदि तेजल कि काज शिवारे यामुन सलिले सब डाररे ॥ ६ ॥ सीयार सिन्दुर पोछि कर दूर पिया विनु सबहि नैराश रे । भनइ विद्यापति सुनह युवति दुख भेल अवशेष रे ।

vidyāpati || rodhā| 657 prathamahi ūpajala nava anurāge | mana kara prāna dharia tase āge || 2 || | āva dine dine bhela pemeṃ purāne | bhugutala kusuma surabhi kara āne || 4 | harike kahava sākha hamari vinatīṃ | visari na halavie puruṣa piritī || 6 | rabhasa samaya piā jata kahi gelā | adharāhu ādha seho dura bhelā ||8|| bhanai vidyāpati eho rasa bhāne | rāya sivasiha~ lakhimā dei ramāne || 10 || 658 rādhā | kahata kahata sakhi bolata bolata ne hamāre piyā kona deśa re || śarānī 3 tanu jara jara kuśala śunaita sandeśa re || 3 || hamari nāgara tayāya vibhora kehana nāgarī milala re | nāgarī pāya nāgara sukhī bhela hamāra hiyā duya śela re || 4 || śaṅkha kara cūra vasana kara dūra tor̤aha gajamati hāra re | piyā yadi tejala ki kāja śivāre yāmuna salile saba ḍārare || 6 || sīyāra sindura pochi kara dūra piyā vinu sabahi nairāśa re | bhanai vidyāpati sunaha yuvati dukha bhela avaśeṣa re |

विद्यापति । ३२६ । ६५६. राधा । हम अभागिनी दोसर नहि भेला । कानु कानु करि जनम वहि गेला ॥ २ ॥ आओवकरि मोर पिया चलि गेला । पुरवक जत गुण विसरित भेला ॥ ४ ॥ भनइविद्यापति शुन धनि राई । कानु समझाइते हम चलि जाइ ॥ ६ ॥ राधा । कि पुछसि मोहे निदान । कहइते दहइ परान ॥ २ ॥ तेजलु गुरुकुल सङ्क। पूरल दुकुल कलङ्क ॥ ४ ॥ विहि मोरे दारुण भेल । कानु निठुर भइ गेल ॥ ६ ॥ हम , अवला मतिवामा । न गणले इह परिणामी ॥ ८ ॥ कि करव इह अनुयोग । आपन करमक दोख ॥ २० ॥ कवि विद्यापति भान । तुरिते मिलायव कान ॥ २२ ॥ राधा । हिम हिमकर तापे तपायल भै मेल काल वसन्त । कान्त काक मुखे नहि सम्वादई किये करु मदन दुरन्त ॥ २ ॥ जानलु ऐ सखि किये मोर कुदिवस भेल । 12

vidyāpati | 326 | 656. rādhā | hama abhāginī dosara nahi bhelā | kānu kānu kari janama vahi gelā || 2 || āovakari mora piyā cali gelā | puravaka jata guṇa visarita bhelā || 4 || bhanaividyāpati śuna dhani rāī | kānu samajhāite hama cali jāi || 6 || rādhā | ki puchasi mohe nidāna | kahaite dahai parāna || 2 || tejalu gurukula saṅka| pūrala dukula kalaṅka || 4 || vihi more dāruṇa bhela | kānu niṭhura bhai gela || 6 || hama , avalā mativāmā | na gaṇale iha pariṇāmī || 8 || ki karava iha anuyoga | āpana karamaka dokha || 20 || kavi vidyāpati bhāna | turite milāyava kāna || 22 || rādhā | hima himakara tāpe tapāyala bhai mela kāla vasanta | kānta kāka mukhe nahi samvādaī kiye karu madana duranta || 2 || jānalu ai sakhi kiye mora kudivasa bhela | 12

विद्यापति । कि क्षने विहि मोहे विमुख भैलरे पलटि दिठि नहि देल ॥ ४ ॥ एत दिन तनु मोर साधे साधाओल बुझल अवहु निदान । अवधिक अशि भेल सब कहिनी कृत सह पाप पराण ॥ ६ ॥ विद्यापति भन माधव निकरुण काहे समुझायव खेद । इह वडवानल ताप अधिक भेल दारुण पियाक विच्छेद ॥ ६॥ राधा । सुरतरुतले जव छाया छोड़ल हिमकर वरिखय आगि । दिनकर दिन फले शीत न वारल हम जीयव कथि लागि ॥ २ ॥ सजनि अब नहि बुझिये बिचार । धनका आरति धनपति न पूरल रहल जनम दुख भार ॥ ४ ॥ जनमे जनमे हरगौरि अराध शिव भैल शकति विभोर । काम धेनु कत कौतुके पूजल न पूरल मनोरथ मोर ॥ ६ ॥ अमिया सरोवरे साधे सिनाय संशय पड़ल पराण । विहि विपरीत किये भेल ऐसन विद्यापति परमाण ॥ ८ ॥

vidyāpati | ki kṣane vihi mohe vimukha bhailare palaṭi diṭhi nahi dela || 4 || eta dina tanu mora sādhe sādhāola bujhala avahu nidāna | avadhika aśi bhela saba kahinī kṛta saha pāpa parāṇa || 6 || vidyāpati bhana mādhava nikaruṇa kāhe samujhāyava kheda | iha vaḍavānala tāpa adhika bhela dāruṇa piyāka viccheda || 6|| rādhā | suratarutale java chāyā chor̤ala himakara varikhaya āgi | dinakara dina phale śīta na vārala hama jīyava kathi lāgi || 2 || sajani aba nahi bujhiye bicāra | dhanakā ārati dhanapati na pūrala rahala janama dukha bhāra || 4 || janame janame haragauri arādha śiva bhaila śakati vibhora | kāma dhenu kata kautuke pūjala na pūrala manoratha mora || 6 || amiyā sarovare sādhe sināya saṃśaya par̤ala parāṇa | vihi viparīta kiye bhela aisana vidyāpati paramāṇa || 8 ||

विद्यापति । www राधा । ६ ६३ मधुपुर मोहन गेल रे मोरा विहरत छाति । गोपी सकल विसरलनि रे जत छिल अहिवाती ॥ २ ॥ शतलि छलहुँ अपने गृह रे निन्दइ गेलउ सपनाइ । करसौं छुटल परशमणि रे कोन गेज अपनाई ॥ ४ ॥ कत कहवो कत सुमिरव रे हम भरिय गराणी। आनक धन स धनवन्ती र कुवजा भैलि राणी ॥ ६ ॥ गोकुल चान चकोरल रे चोरी गेल चन्दा । विछुड़ि चलाल दुहु जोड़ी रे जीव दइ गेल धन्धा ॥ ८ ॥ काक भाष निज भोपह रे पहु प्रति मोरा । क्षीरि खाड़ भोजन देव रे भरि कनक कटोरा ॥ २० ॥ भनहि विद्यापति गाओल रे धैरज धर नारी । । गोकुल होयत शोहोओन रे फेरि मिलत मुरारि ॥ २२ ॥ राधा । प्रथम समागम भैत रे । हठन रयनी विती गेल रे ॥ २ ॥ नव तनु नवे अनुराग रे । विन परिचय रस मागरे ॥ ४ ॥

vidyāpati | www rādhā | 6 63 madhupura mohana gela re morā viharata chāti | gopī sakala visaralani re jata chila ahivātī || 2 || śatali chalahu~ apane gṛha re nindai gelau sapanāi | karasauṃ chuṭala paraśamaṇi re kona geja apanāī || 4 || kata kahavo kata sumirava re hama bhariya garāṇī| ānaka dhana sa dhanavantī ra kuvajā bhaili rāṇī || 6 || gokula cāna cakorala re corī gela candā | vichur̤i calāla duhu jor̤ī re jīva dai gela dhandhā || 8 || kāka bhāṣa nija bhopaha re pahu prati morā | kṣīri khār̤a bhojana deva re bhari kanaka kaṭorā || 20 || bhanahi vidyāpati gāola re dhairaja dhara nārī | | gokula hoyata śohoona re pheri milata murāri || 22 || rādhā | prathama samāgama bhaita re | haṭhana rayanī vitī gela re || 2 || nava tanu nave anurāga re | vina paricaya rasa māgare || 4 ||

विद्यापति । कि क्षने विहि मोहे विमुख भैलरे पलट दिठि नहि देल ॥ ४ ॥ एत दिन तनु मोर साधे साधाओल वुझल अवहु निदान । अवधिक शि भेल सब कहिनी कत सह पाप पराण ॥ ६ ॥ विद्यापति भन माधव निकरुण काहे समुझायव खेद ।। इह वड़वानल ताप अधिक भेल दारुण पियाक विच्छेद ॥ ८ ॥ राधा । ६ ६२ सुरतरुतल जव छाया छोड़ल हिमकर वरिखय आगि । दिनकर दिन फले शीत न वारल हम जीयब कथि लागि ॥ ३ ॥ सजनि अव नहि बुझिये विचार ।। धनका आरति धनपति न पूरल रहल जनम दुख भार ॥ ४ ॥ जनमे जनमे हरगौरि अराधलों शिव भेल शकति विभोर । काम धेनु कत कौतुके पूजल न पूरल मनोरथ मोर ॥ ६ ॥ अमिया सरोवरे साधे सिनाय संशय पड़ल पराण । विहि विपरीत किये भेल ऐसन विद्यापति परमाण ॥ ८ ॥

vidyāpati | ki kṣane vihi mohe vimukha bhailare palaṭa diṭhi nahi dela || 4 || eta dina tanu mora sādhe sādhāola vujhala avahu nidāna | avadhika śi bhela saba kahinī kata saha pāpa parāṇa || 6 || vidyāpati bhana mādhava nikaruṇa kāhe samujhāyava kheda || iha var̤avānala tāpa adhika bhela dāruṇa piyāka viccheda || 8 || rādhā | 6 62 suratarutala java chāyā chor̤ala himakara varikhaya āgi | dinakara dina phale śīta na vārala hama jīyaba kathi lāgi || 3 || sajani ava nahi bujhiye vicāra || dhanakā ārati dhanapati na pūrala rahala janama dukha bhāra || 4 || janame janame haragauri arādhaloṃ śiva bhela śakati vibhora | kāma dhenu kata kautuke pūjala na pūrala manoratha mora || 6 || amiyā sarovare sādhe sināya saṃśaya par̤ala parāṇa | vihi viparīta kiye bhela aisana vidyāpati paramāṇa || 8 ||

विद्यापति । ३३१ राधा । मधुपुर मोहन गेल रे मोरा विहरत छाति । गोपी सकूल विसरलनि रे जत छिल अहिवाती ॥ २ ॥ शतल छलहुँ अपने गृह रे निन्दइ गेलउ सपनाइ । करस छुटल परशमणि रे कोन गैल अपनाइ ॥ ४ ॥ कत क्वो कत सुमिरव रे हम भरिय गराणी । आनक धन सों धनवन्ती र कुवजा भैलि राणी ॥ ६ ॥ गोकल चान चकोरल रे चोरी गेल चन्दा । विड़ि चललि दुहु जोड़ी रे जीव दुइ गेल धन्धा ॥ ८ ॥ काक भाष निज भापह रे पहु आत मौरा । क्षीर खाड़ भोजन देव रे भरि कनक कटौरा ॥ ३० ॥ भनहि विद्यापति गाओल रे धैरज धर नारी । गोकुल होयत शोहान रे फेरि मिलत मुरारि ॥ ,, राधा । ६ ६४ प्रथम समागम भेल रे । हटन नव तनु नवं अनुराग रे । विन । भल रे । हठन रयन दिन ३ ॥ ३ ॥ २ । विनु परिचय म मागर ॥

vidyāpati | 331 rādhā | madhupura mohana gela re morā viharata chāti | gopī sakūla visaralani re jata chila ahivātī || 2 || śatala chalahu~ apane gṛha re nindai gelau sapanāi | karasa chuṭala paraśamaṇi re kona gaila apanāi || 4 || kata kvo kata sumirava re hama bhariya garāṇī | ānaka dhana soṃ dhanavantī ra kuvajā bhaili rāṇī || 6 || gokala cāna cakorala re corī gela candā | vir̤i calali duhu jor̤ī re jīva dui gela dhandhā || 8 || kāka bhāṣa nija bhāpaha re pahu āta maurā | kṣīra khār̤a bhojana deva re bhari kanaka kaṭaurā || 30 || bhanahi vidyāpati gāola re dhairaja dhara nārī | gokula hoyata śohāna re pheri milata murāri || ,, rādhā | 6 64 prathama samāgama bhela re | haṭana nava tanu navaṃ anurāga re | vina | bhala re | haṭhana rayana dina 3 || 3 || 2 | vinu paricaya ma māgara ||

| विद्यापति । शैशव पहु तेजि गेल रे । यौवन उपगत भेल रे ॥ ६ ॥ अब न जीयव विनु कन्तरे । विरहे जाव भेल अन्त रे ॥ ८ ॥ भनहि विद्यापति भान रे । सुपुरुष गुनक निधान रे ॥ २० ॥ राधा । त दिन माधव रव मथुरापुर कचे घुचव विहि वाम । दिवस लिख लिखि नखर खोयाग्रोल विसरल गोकुल नाम ॥ २ ॥ हरि हरि काहे कहव इह सम्वाद । सुमरि सुमरि नेह खिन भेल मझ देह जीवने अाय किए साध ॥ ४ ॥ पुरुव पियारि नारि हम अछले अव दुरशनहु सन्देह । भमर ममए भमि सबहु कुसुमे रमि न तेजय कमलिनि नेह ॥ ६ ॥ आश नियर करि जिउ कत राखवे अवहि से करत पयान । विद्यापति कह धैरज धर धनि मिलव तुरितहि कान ॥ ८ ॥ राधा । ६ ६ ६ सखि मोर पिया। अबहुँ न आओल कुलिश हिया ॥ २ ॥ नखर खोयाओहुँदिवस लिखि लिखि । नयन अन्धाओलें पिया पथ पेखि ॥ ४ ॥

| vidyāpati | śaiśava pahu teji gela re | yauvana upagata bhela re || 6 || aba na jīyava vinu kantare | virahe jāva bhela anta re || 8 || bhanahi vidyāpati bhāna re | supuruṣa gunaka nidhāna re || 20 || rādhā | ta dina mādhava rava mathurāpura kace ghucava vihi vāma | divasa likha likhi nakhara khoyāgrola visarala gokula nāma || 2 || hari hari kāhe kahava iha samvāda | sumari sumari neha khina bhela majha deha jīvane aāya kie sādha || 4 || puruva piyāri nāri hama achale ava duraśanahu sandeha | bhamara mamae bhami sabahu kusume rami na tejaya kamalini neha || 6 || āśa niyara kari jiu kata rākhave avahi se karata payāna | vidyāpati kaha dhairaja dhara dhani milava turitahi kāna || 8 || rādhā | 6 6 6 sakhi mora piyā| abahu~ na āola kuliśa hiyā || 2 || nakhara khoyāohu~divasa likhi likhi | nayana andhāoleṃ piyā patha pekhi || 4 ||

विद्यापति । जव हम वाला परिहरि गेला । किये दोष किये गुण वुझयन भेला ॥ ६ ॥ अव हम तरुणी बुझल रस भास । हेन जननहि मोर कहे पिया पास ॥ ८॥ आयव हेन करि मोर पिया गैला । पूरवक जत गुण विसरित भेला ॥ २० ॥ भनाई विद्यापति शुन अव राइ । कानु समुझाइते अव चलि जाइ ॥ २२॥ राधा । जौवन रूप अछल दिन चारि । से देखि आदर कयल मुरारि ॥ ३ ॥ आव भेल झाल कुसुम सवे कुछ । वारि विहुन सबकेश्रो नहि पुछ ॥ ४ ॥ हमरि ए विनति कहव सखि रोय । सुपुरुष वचन अफल नहि होय ।। ६ ।। जावे रहइ धन अपना हाथ । तावे से दूर कर सङ्ग साथ ॥ ६ ॥ धनीकक आदर सव तह होय । निरधन वापुर पुछय न कोय ॥ २०॥ भनई विद्यापति राखव शील । जो जग जीवियनवउ निधि मिल ॥ २२॥ राधा । पहिल पिया मोर मुखे मुख हेरल तिल एक न छोडल अड़ ! रूप प्रेमपाशे तनु गॉयल अव तेजल मोर सङ्ग ॥ ३ ॥

vidyāpati | java hama vālā parihari gelā | kiye doṣa kiye guṇa vujhayana bhelā || 6 || ava hama taruṇī bujhala rasa bhāsa | hena jananahi mora kahe piyā pāsa || 8|| āyava hena kari mora piyā gailā | pūravaka jata guṇa visarita bhelā || 20 || bhanāī vidyāpati śuna ava rāi | kānu samujhāite ava cali jāi || 22|| rādhā | jauvana rūpa achala dina cāri | se dekhi ādara kayala murāri || 3 || āva bhela jhāla kusuma save kucha | vāri vihuna sabakeśro nahi pucha || 4 || hamari e vinati kahava sakhi roya | supuruṣa vacana aphala nahi hoya || 6 || jāve rahai dhana apanā hātha | tāve se dūra kara saṅga sātha || 6 || dhanīkaka ādara sava taha hoya | niradhana vāpura puchaya na koya || 20|| bhanaī vidyāpati rākhava śīla | jo jaga jīviyanavau nidhi mila || 22|| rādhā | pahila piyā mora mukhe mukha herala tila eka na choḍala ar̤a ! rūpa premapāśe tanu gaॉyala ava tejala mora saṅga || 3 ||

विद्यापति । सखि हम जीयब कथि लागि । जे विनु तिलु एक रहइ न पारिय से भेल पर अनुरागि ।। ४ ।। अङ्गुलक अङ्गुटि से भेल वहुटि हार भेल अति भार । मनमय वाणहि अन्तर जर जर विद्यापति दुख कहइ न पार ॥ ६ ॥ ६६६ राधा । कालिक अवधि कइए पिया गेल । लिखइते कालि भीत भरि भैल ॥ २ ॥ भेज प्रभात कहत सवहि ! कह कह सजन कालि कवहि ॥ २ ॥ कालि कालि करि तेजल आश । कन्त नितान्त न मिलल पाश ।। ६ ।। | भनइ विद्यापति शुन वरनारि । पुर रमणीगण राखल चारि ॥ ८ ॥ राधा । प्रेमक अङ्कुर जात आत भेल न भेल जुकल पलाशा । प्रतिपद् चॉद उदय जैसे यामिनी सुख लव मैं गेल निराशा ॥२॥ सखि हे अब मोहे निठुर भधाइ अवधि रहल बिसराइ ॥४॥ के जाने चॉद चकोरिणी वञ्चव माधव मधुप सुजान । अनुभवि कानु पिरीति अनुमानिये विघटित विहि निरमान ॥६॥

vidyāpati | sakhi hama jīyaba kathi lāgi | je vinu tilu eka rahai na pāriya se bhela para anurāgi || 4 || aṅgulaka aṅguṭi se bhela vahuṭi hāra bhela ati bhāra | manamaya vāṇahi antara jara jara vidyāpati dukha kahai na pāra || 6 || 666 rādhā | kālika avadhi kaie piyā gela | likhaite kāli bhīta bhari bhaila || 2 || bheja prabhāta kahata savahi ! kaha kaha sajana kāli kavahi || 2 || kāli kāli kari tejala āśa | kanta nitānta na milala pāśa || 6 || | bhanai vidyāpati śuna varanāri | pura ramaṇīgaṇa rākhala cāri || 8 || rādhā | premaka aṅkura jāta āta bhela na bhela jukala palāśā | pratipad caॉda udaya jaise yāminī sukha lava maiṃ gela nirāśā ||2|| sakhi he aba mohe niṭhura bhadhāi avadhi rahala bisarāi ||4|| ke jāne caॉda cakoriṇī vañcava mādhava madhupa sujāna | anubhavi kānu pirīti anumāniye vighaṭita vihi niramāna ||6||

विद्यापति । पाप पराण आन नहिं जानत काह्न काह्न करि झर । विद्यापति कह निकरुण माधव गोविन्द दास रस पूर ॥८॥ राधा । मोहि तेज पिया मोर गेलाह विदेस । कौन परि खेपव वारि वएस ॥ २ ॥ सेज भेल परिमल फुल भेल वास । कतय भमर मोर परल उपास ॥ ४ ॥ सुमारे सुमारे चित नहि रह थीर । मदन दहन तन दगध शरीर ॥ ६ ॥ भनइ विद्यापति कवि जय राम । कि करत नाह दैव भेल धाम ।। ८ ।। रूपक सॉफहि निय सुख प्रेम पियाइ । कमालनि भमरी राखल छिपाई ॥ २ ॥ सेज भेल परिमल फुल भेल वासे । कतय भमरा मोर परल उपासे ।। ४ ।। भमि भमि भमरीवालमु निजखोजे । मधु पिवि मधुकर शुतल सरोजे ॥ ६ ॥ नई फुल कहेस नइ उगइ न सरे । सिनेहो नहि जाय जीव सौ भोरे || ६|| यो नदि कहे साख बालमु वाते । रइन समागम भइ गेल प्राते ।।१०।। भनष्ट विद्यापति शुनिये भमरी । बालमु अछि तोर अपनहि नगरी ॥१२॥

vidyāpati | pāpa parāṇa āna nahiṃ jānata kāhna kāhna kari jhara | vidyāpati kaha nikaruṇa mādhava govinda dāsa rasa pūra ||8|| rādhā | mohi teja piyā mora gelāha videsa | kauna pari khepava vāri vaesa || 2 || seja bhela parimala phula bhela vāsa | kataya bhamara mora parala upāsa || 4 || sumāre sumāre cita nahi raha thīra | madana dahana tana dagadha śarīra || 6 || bhanai vidyāpati kavi jaya rāma | ki karata nāha daiva bhela dhāma || 8 || rūpaka saॉphahi niya sukha prema piyāi | kamālani bhamarī rākhala chipāī || 2 || seja bhela parimala phula bhela vāse | kataya bhamarā mora parala upāse || 4 || bhami bhami bhamarīvālamu nijakhoje | madhu pivi madhukara śutala saroje || 6 || naī phula kahesa nai ugai na sare | sineho nahi jāya jīva sau bhore || 6|| yo nadi kahe sākha bālamu vāte | raina samāgama bhai gela prāte ||10|| bhanaṣṭa vidyāpati śuniye bhamarī | bālamu achi tora apanahi nagarī ||12||

विद्यापति । AAAAAAAAAAAAAAAAAAAA राधा । ६७८ जलउ जलधि जल मन्दा । जहा वसे दारुण चन्दा ॥ ३ ॥ वचन नहि के परमाणे । समय न सह पचवाणे ॥ ४ ॥ कामिनी पिया विराहनीं । केवल रहिलि कहिनीं ॥ ६ ॥ अवधि समापित भैला । कइसे हरि वचन चुकला ॥ ८ ॥ निठुर पुरुष पिरीति । जीव दूए सन्तव युवती ॥१०॥ 'निचल नयन चकोरा । ढरिये ढरिये पल नोरा ॥१३॥ पृथये रओ हेरि हेरी । पिया गेल अवधि विसरी ॥१४॥ विद्यापति कवि गावे । पुन फले सुपुरुप की नहिं पावे ॥१६॥ सखी । ६७६. कै सुखे सुतए केो दुखे जाग । अपन अपन थिक भिन भिन भाग ॥ २ ॥

vidyāpati | AAAAAAAAAAAAAAAAAAAA rādhā | 678 jalau jaladhi jala mandā | jahā vase dāruṇa candā || 3 || vacana nahi ke paramāṇe | samaya na saha pacavāṇe || 4 || kāminī piyā virāhanīṃ | kevala rahili kahinīṃ || 6 || avadhi samāpita bhailā | kaise hari vacana cukalā || 8 || niṭhura puruṣa pirīti | jīva dūe santava yuvatī ||10|| 'nicala nayana cakorā | ḍhariye ḍhariye pala norā ||13|| pṛthaye rao heri herī | piyā gela avadhi visarī ||14|| vidyāpati kavi gāve | puna phale supurupa kī nahiṃ pāve ||16|| sakhī | 676. kai sukhe sutae keo dukhe jāga | apana apana thika bhina bhina bhāga || 2 ||