Corpus leaves 281–300

२६५ विद्यापति ।। हमे हेरि मुख विमुख कएलह मन वेआकुल भेल । चाहे जो परे हीत उदासिन जुग पलट न गेल ॥८॥ एत सुनि हरि हसि हेरु धनि कयलह्नि सौर सदान । तखने सुन्दरि पुलके पुरलि कवि विद्यापति भान ॥१०॥ राधा । ५२८ माधव आए कैवार ऊवेरल जाहि मन्दिर वस राधा । चीर उघारि आध मुख हेरलह्नि चॉद उगल जनि आधा ॥२॥ माधव विलछि वचन बोल राहीं ।। जउवन रूप कलागुने गरि के नागरि हम चाहीं ॥४॥ चैर कपूर पान हमे साजल पाअस अओं पकमाने । सगरि रअनि हमे जागि गमाओल खण्डित भेल मोर माने ॥६॥ तुअ चञ्चल चित नहि थपलायित महिमा भार गभीरे । कुटिल कटाख मन्द हसि हेरह भितरहु श्याम शरीरे ॥८॥ भनइ विद्यापति सुन वर जउवति चिते जनु मानह आने । राजा सिवसिंह रूप नरायन लखिमा दैवि रमाने ॥१०॥ सखी । ५२६ मुख जव माजल रसिक मुरारि । सुन्दर रहल कराह करै वारि ॥२॥ प्रेम संबहु गुन दहु कय लेल । मदन नयन युगल कर देल ॥४॥

265 vidyāpati || hame heri mukha vimukha kaelaha mana veākula bhela | cāhe jo pare hīta udāsina juga palaṭa na gela ||8|| eta suni hari hasi heru dhani kayalahni saura sadāna | takhane sundari pulake purali kavi vidyāpati bhāna ||10|| rādhā | 528 mādhava āe kaivāra ūverala jāhi mandira vasa rādhā | cīra ughāri ādha mukha heralahni caॉda ugala jani ādhā ||2|| mādhava vilachi vacana bola rāhīṃ || jauvana rūpa kalāgune gari ke nāgari hama cāhīṃ ||4|| caira kapūra pāna hame sājala pāasa aoṃ pakamāne | sagari raani hame jāgi gamāola khaṇḍita bhela mora māne ||6|| tua cañcala cita nahi thapalāyita mahimā bhāra gabhīre | kuṭila kaṭākha manda hasi heraha bhitarahu śyāma śarīre ||8|| bhanai vidyāpati suna vara jauvati cite janu mānaha āne | rājā sivasiṃha rūpa narāyana lakhimā daivi ramāne ||10|| sakhī | 526 mukha java mājala rasika murāri | sundara rahala karāha karai vāri ||2|| prema saṃbahu guna dahu kaya lela | madana nayana yugala kara dela ||4||

२६६ विद्यापति । करे कर चारइत उपजल हास । दुहु पुलकाइत गद गद भास ॥६॥ । गरु को तिरोहित भेल । नागर तवह कोर , पर लेल ॥८॥ •------40:---- सखी। ५३० । दुरे गेल मानिनि मान । अमिया सरोवर डुवल कान ॥ २ ॥ मागय तव परिरम्भ । प्रेम भरे सुवदनीं तनु जनि स्तम्भ ॥ ४ ॥ नागर मधुरिम भाप । सुन्दरी गद गद दीर्घ निशास ॥ ६ ॥ कोरे अगरल नाह । करइ संकीरण रस निरवाह ॥ ८॥ लहु लहु चुम्बई क्यान । सरस विरस हृदि सजल नयान ॥३०॥ साहसे उरे कर देल । मनाहि मनोभव तव नहि भेल ।।१।। तोडल जव नवबन्ध । हरि सुखे तबहिं मनेाभव मन्द ॥१४॥ तवे कछु नाहक सुख । भन विद्यापति सुख कि दुख ॥१६॥ सखी। ५३१ अपरुप राधामाधव रडू । दर्जय मानिनि मान भैल भङ्ग ॥ १ चुम्बइ माधव राहि वयान । हेरइ मुखशशी सजल नयीन सखिगण आनन्दे निमगन भेल। दुहु जन मन माहा मनसिज बहुजन आकुल दुहु करु कौर । दुहू दरशने विद्यापति भार । हैं जन मन माहा मनसिज गेल ।। ६ ।।

266 vidyāpati | kare kara cāraita upajala hāsa | duhu pulakāita gada gada bhāsa ||6|| | garu ko tirohita bhela | nāgara tavaha kora , para lela ||8|| •------40:---- sakhī| 530 | dure gela mānini māna | amiyā sarovara ḍuvala kāna || 2 || māgaya tava parirambha | prema bhare suvadanīṃ tanu jani stambha || 4 || nāgara madhurima bhāpa | sundarī gada gada dīrgha niśāsa || 6 || kore agarala nāha | karai saṃkīraṇa rasa niravāha || 8|| lahu lahu cumbaī kyāna | sarasa virasa hṛdi sajala nayāna ||30|| sāhase ure kara dela | manāhi manobhava tava nahi bhela ||1|| toḍala java navabandha | hari sukhe tabahiṃ maneābhava manda ||14|| tave kachu nāhaka sukha | bhana vidyāpati sukha ki dukha ||16|| sakhī| 531 aparupa rādhāmādhava raḍū | darjaya mānini māna bhaila bhaṅga || 1 cumbai mādhava rāhi vayāna | herai mukhaśaśī sajala nayīna sakhigaṇa ānande nimagana bhela| duhu jana mana māhā manasija bahujana ākula duhu karu kaura | duhū daraśane vidyāpati bhāra | haiṃ jana mana māhā manasija gela || 6 ||

विद्यापति । २६७ राधा । ५३२ ।। चड़ई चतुर मोर कान । साधन विनाहि भाङ्गल म मान ॥ २ ॥ योगीवेश धीरे आग्रोल आज । के इह समुझव अपरुप काज ॥ ४ ॥ शस वचने हम भिख लइ मैले । मझु मुख हेरइत गद गद भेल ॥ ६ ॥ कहे तव मान रतन देह मोय । समुझले तव हम सकपट सोय ॥ ८ ॥ जे किछु कहल तब कहइत लाज । कोइ न जानल नागर राज ॥१०॥ विद्यापति कह सुन्दर राइ । किये तुहु समुझवि से चतुराई ॥१२॥ सखी । ५३३ गोकुले देव देयासिनि आओल नगरहि ऐसे पुकारि । अरुन वसन परिहि जटिल वेश धरि कान्ह दारे माहा ठार ॥ २ ॥ शुनि धनि जटिला तेरिते चलि आओल हेरइते चमकित भेल। हमर वधुक रीति दोखे जनि अनमति कहि निज मन्दिर लेल ॥ ४ ॥ देव देयासिनि कान । जटिला वचने सुधामुखि नियहि एक दिठि हेरइ वयान ॥ ६ ॥ कह तव अतनु देव इय पोल हदि माहा पैसल काले । निरजने सोइ मन्त्र जव झारिय तव इह हायव भाल ॥ ८ ॥ एत शुनि जटिला घरहु हे लेअल निरजने दुहु एक ठाम । सच जन निकसत बाहर बैसल पूरल कान्ह मन काम् ॥ १० ॥

vidyāpati | 267 rādhā | 532 || car̤aī catura mora kāna | sādhana vināhi bhāṅgala ma māna || 2 || yogīveśa dhīre āgrola āja | ke iha samujhava aparupa kāja || 4 || śasa vacane hama bhikha lai maile | majhu mukha heraita gada gada bhela || 6 || kahe tava māna ratana deha moya | samujhale tava hama sakapaṭa soya || 8 || je kichu kahala taba kahaita lāja | koi na jānala nāgara rāja ||10|| vidyāpati kaha sundara rāi | kiye tuhu samujhavi se caturāī ||12|| sakhī | 533 gokule deva deyāsini āola nagarahi aise pukāri | aruna vasana parihi jaṭila veśa dhari kānha dāre māhā ṭhāra || 2 || śuni dhani jaṭilā terite cali āola heraite camakita bhela| hamara vadhuka rīti dokhe jani anamati kahi nija mandira lela || 4 || deva deyāsini kāna | jaṭilā vacane sudhāmukhi niyahi eka diṭhi herai vayāna || 6 || kaha tava atanu deva iya pola hadi māhā paisala kāle | nirajane soi mantra java jhāriya tava iha hāyava bhāla || 8 || eta śuni jaṭilā gharahu he leala nirajane duhu eka ṭhāma | saca jana nikasata bāhara baisala pūrala kānha mana kām || 10 ||

१६६ विद्यापति । करे कर वरिइत उपजल हास | दुहु पुलकाइत गद गद भारत' गरुअ कोप तिरोहित भेल । नागर तवहु कोर पर लेद । । । । । सखी । ५३० दुरे गेल मानिनि मान । अमिया सरोवर डुवले का मागये तव परिरम्भ । प्रेम भरे सुवदनी तनु जनि स्तनागर मधुरिम भाप । सुन्दरी गद गद दीर्घ निशा कोरे अगोरल नाह । करइ संकीरण रस नि लहु लहु चुम्बइ वयान । सरस विरस हदि सजल न साहसे उरे कर देल । मनहि मनोभव तव नाम तोड़ल जव नीववन्ध । हार सुखे तबहि मने तव कद नाहक सुख । भन विद्यापति सखो।। ५३." पशप गधामाधव रङ्ग । दुर्जय मुम्बइ मधिन राहि वयान । हैरइ । गए अनिन्दनिमगन भैन। द • न शाकुन्दु र चोर । --..-१४

166 vidyāpati | kare kara variita upajala hāsa | duhu pulakāita gada gada bhārata' garua kopa tirohita bhela | nāgara tavahu kora para leda | | | | | sakhī | 530 dure gela mānini māna | amiyā sarovara ḍuvale kā māgaye tava parirambha | prema bhare suvadanī tanu jani stanāgara madhurima bhāpa | sundarī gada gada dīrgha niśā kore agorala nāha | karai saṃkīraṇa rasa ni lahu lahu cumbai vayāna | sarasa virasa hadi sajala na sāhase ure kara dela | manahi manobhava tava nāma tor̤ala java nīvavandha | hāra sukhe tabahi mane tava kada nāhaka sukha | bhana vidyāpati sakho|| 53." paśapa gadhāmādhava raṅga | durjaya mumbai madhina rāhi vayāna | hairai | gae anindanimagana bhaina| da • na śākundu ra cora | --..-14

विद्यापति । राधा । अछलें हम अति मानिनि होइ । भाङ्गल नागर नागर हाई ॥ ३ ॥ कि कहब है साख आजुक रङ्ग । कान्नु औल तर्हि दूर्तिक सङ्ग ॥ ४ ॥ वैणी वनाई चोचर केशे । नागर औखर नागरि वेशे ॥ ६ ॥ पाहरल हार उरज करि उरे । चरणहि जेल रतननुपरे ॥ ८॥ पहिलहि चलइते वामपद धात् । नाचत रातपीत फुलधनु हात ॥१०॥ हार हम सचकित आदर केल । अवनत हरि कोर पर लेल ॥१२॥ से तनु सरस परश जव भेल । मानक गरव रसातल गेल ॥१४॥ नासा परश रहल हम धन्द । विद्यापति कहू भाङ्गल दुन्द ।१६।। सखी । वरनागर साजइ नागरी वेशा । मुकुट उतारे सीति सेडारल वेणी विचित कैशी ॥ २ ॥ चन्दन धोइ सिन्दुर भाले रजई लोचने अञ्जन अङ्का । कुण्डल खोलि कर्णफुल पहिल भरि तनु केशर पङ्का ॥ ४ ॥ धेशर खचित शतेश्वरी पहिरल चुरि कनक करकचे । चरण कमल पाशे थावक रञ्जन ता पर भार गजे ॥ ६ ॥ कॉचली माझे कदम्ब कुसुम भरि आरम्भन कुच आभा ।। अरुणाम्बर वर शाढि पहिरन वक्र विलोकन शोभा ॥ ८ ॥

vidyāpati | rādhā | achaleṃ hama ati mānini hoi | bhāṅgala nāgara nāgara hāī || 3 || ki kahaba hai sākha ājuka raṅga | kānnu aula tarhi dūrtika saṅga || 4 || vaiṇī vanāī cocara keśe | nāgara aukhara nāgari veśe || 6 || pāharala hāra uraja kari ure | caraṇahi jela ratananupare || 8|| pahilahi calaite vāmapada dhāt | nācata rātapīta phuladhanu hāta ||10|| hāra hama sacakita ādara kela | avanata hari kora para lela ||12|| se tanu sarasa paraśa java bhela | mānaka garava rasātala gela ||14|| nāsā paraśa rahala hama dhanda | vidyāpati kahū bhāṅgala dunda |16|| sakhī | varanāgara sājai nāgarī veśā | mukuṭa utāre sīti seḍārala veṇī vicita kaiśī || 2 || candana dhoi sindura bhāle rajaī locane añjana aṅkā | kuṇḍala kholi karṇaphula pahila bhari tanu keśara paṅkā || 4 || dheśara khacita śateśvarī pahirala curi kanaka karakace | caraṇa kamala pāśe thāvaka rañjana tā para bhāra gaje || 6 || kaॉcalī mājhe kadamba kusuma bhari ārambhana kuca ābhā || aruṇāmbara vara śāḍhi pahirana vakra vilokana śobhā || 8 ||

| २७० विद्यापति ।। धरि परिवादिनी श्याम सुमिलने शुभ अनुकूल पयाने । पहिलहि वाम चरण तुल मोहन स्त्रीयागति लच्छन भाने ॥१०॥ राधा । ५३७ सजन की कहब कौतुक ओर ।। अलखिते हाथ हाथ मोर सरवस मान रतन गेओ चौर ॥१२॥ ए नव यौवनी नवीन विदेशिनी आओ फुकाइ राधा ॥१४॥ सुनइते श्याम हरखि चिते आओल उठि धनी आदर केन । वाहु पकडि निज आसने वैसायल कत कत हर्षित भेल ॥१६॥ तहि जाओत वीणा सुमाधुरी फि देयले मणिभाल । ऐसे वजाओत हमारि यन्त्रिया मोहन यन्त्र रसाल ॥१८॥ सुर अपसरी किये नागकुमारी तुहु सरूप कहब तुहु मोय । आजुक दिवस सफल करि मानली दुल्लभ दरशन तोय ॥२०॥ नामगाम कह कूल अवलम्वन ब्रजे आगमन किये काजा ।। सुखमयी नाम मथुरापुर यदुकुल गुणीजने पीड़ई राजा ॥२२॥ धनी कहे तुया गुणे रािझ प्रसन्न भेल मागह मानस जोय । मनोरथ कर्म याचलि यदि सुन्दरि मान रतन देह मोय ॥२४॥ हासि मुख मेडि पीठ देइ वैठल कानु कयल धनी कोर । दुटत मान वाढल कत कौतुक भूपति के करु शोर ॥२६॥

| 270 vidyāpati || dhari parivādinī śyāma sumilane śubha anukūla payāne | pahilahi vāma caraṇa tula mohana strīyāgati lacchana bhāne ||10|| rādhā | 537 sajana kī kahaba kautuka ora || alakhite hātha hātha mora saravasa māna ratana geo caura ||12|| e nava yauvanī navīna videśinī āo phukāi rādhā ||14|| sunaite śyāma harakhi cite āola uṭhi dhanī ādara kena | vāhu pakaḍi nija āsane vaisāyala kata kata harṣita bhela ||16|| tahi jāota vīṇā sumādhurī phi deyale maṇibhāla | aise vajāota hamāri yantriyā mohana yantra rasāla ||18|| sura apasarī kiye nāgakumārī tuhu sarūpa kahaba tuhu moya | ājuka divasa saphala kari mānalī dullabha daraśana toya ||20|| nāmagāma kaha kūla avalamvana braje āgamana kiye kājā || sukhamayī nāma mathurāpura yadukula guṇījane pīr̤aī rājā ||22|| dhanī kahe tuyā guṇe rāijha prasanna bhela māgaha mānasa joya | manoratha karma yācali yadi sundari māna ratana deha moya ||24|| hāsi mukha meḍi pīṭha dei vaiṭhala kānu kayala dhanī kora | duṭata māna vāḍhala kata kautuka bhūpati ke karu śora ||26||

२७१ विद्यापति। wwwwwwwwwww राधा । ५३६ सजनि की कहब कौतुक ओर । अलखि ते हाथ हाथ मोर सरवस मान रतन गेओ चोर ॥२॥ अवनत चयने जवहुँ हम वइसल विगलित कुन्तल भार। उरे अम्बर ससरि सूत चरण धरि गॉर्थिय मोतिम हार ॥४॥ लहु लहु पद करि नूपुर परिहरि कैसे आओल सेह ढीठ । शिर सपथि दुइ सन्विगणे निषेधइ नुकि रहल मझु पीठ ॥६॥ भृगमदचन्द ने मन भेल चञ्चल हेरइते वाङ्किम गम। चिवुक चिकुरे धरि मुख समुखे करि चुम्वय चयनक सीम ॥८॥ घन घन चुम्वन दृढ़ परिरम्भन रहल हिये हिये लागि । कविशेखर कह मदन सूति रह चमक उठ्य जनु जागि ॥१०॥ राधा । ५ ३६ सबहुँ अपन भवन गेल । सुवदन चित चमक भेल ॥ २ ॥ नासा पराश रहल धन्द । ईपत हसय वयन चन्द ॥ ४ ॥ सखिहे अपरुव वर कान । कँहा गेल मझ सेहन मान ॥ ६ ॥ जे किछु कहल रसिक राज । कहिते अवहु वासिय लाज ॥ ६ ॥ विद्यापति कह ऐसन कान । दास गोविन्द रस भनि ॥१०॥

271 vidyāpati| wwwwwwwwwww rādhā | 536 sajani kī kahaba kautuka ora | alakhi te hātha hātha mora saravasa māna ratana geo cora ||2|| avanata cayane javahu~ hama vaisala vigalita kuntala bhāra| ure ambara sasari sūta caraṇa dhari gaॉrthiya motima hāra ||4|| lahu lahu pada kari nūpura parihari kaise āola seha ḍhīṭha | śira sapathi dui sanvigaṇe niṣedhai nuki rahala majhu pīṭha ||6|| bhṛgamadacanda ne mana bhela cañcala heraite vāṅkima gama| civuka cikure dhari mukha samukhe kari cumvaya cayanaka sīma ||8|| ghana ghana cumvana dṛr̤ha parirambhana rahala hiye hiye lāgi | kaviśekhara kaha madana sūti raha camaka uṭhya janu jāgi ||10|| rādhā | 5 36 sabahu~ apana bhavana gela | suvadana cita camaka bhela || 2 || nāsā parāśa rahala dhanda | īpata hasaya vayana canda || 4 || sakhihe aparuva vara kāna | ka~hā gela majha sehana māna || 6 || je kichu kahala rasika rāja | kahite avahu vāsiya lāja || 6 || vidyāpati kaha aisana kāna | dāsa govinda rasa bhani ||10||

विद्यापते । राधा । धिक त्रिय कर जे प्रिय पर कोप । कुल कामिनि जने प्रेमक लोप ।। २ ॥ भल जन मह हो अपजस ख्यात । प्रियतम मनस होयव कात ॥ ४ ॥ एकसरि तारा केओ न देख । चढलि आकाश अमङ्गल लेख ॥ ६ ॥ अपने सुख हरि करि जनु मान । कविवर विद्यापति एह भान ॥६॥ माधव । ५४१ कुसमवान विलास कानन केस सुन्दर रेह । निविल नीरद रुचिर दरसए अरुण जनि निज देह ॥२॥ आज देखु गजराजगति वरजुवति त्रिभुवन सार । जनि काम दैवक विजय वल्ली विहलि विहि संसार ॥४॥ सरद ससधर सरिस सुन्दर वदन लोचन लोड ।। विमल कच्चन कमल चढ़ि जनि खेलु खञ्जन जोल ॥६॥ अधर पल्लव नव मनोहर दसन दालिम जोति । । जाने विमल विद्मदल सुधारसे सींचि धरु गजमोति ॥८॥ मत्त कोकिल वेनु वीनानाद त्रिभुवन गस । मधुर हासे पसाहि आनलि करए वचन विलास ॥१०॥ अमर भूधर सम पयोधर महध मोतिम हार। जमि हेम निम्मित सम्मुसेखर गङ्ग निम्मल धार ॥१२॥

vidyāpate | rādhā | dhika triya kara je priya para kopa | kula kāmini jane premaka lopa || 2 || bhala jana maha ho apajasa khyāta | priyatama manasa hoyava kāta || 4 || ekasari tārā keo na dekha | caḍhali ākāśa amaṅgala lekha || 6 || apane sukha hari kari janu māna | kavivara vidyāpati eha bhāna ||6|| mādhava | 541 kusamavāna vilāsa kānana kesa sundara reha | nivila nīrada rucira darasae aruṇa jani nija deha ||2|| āja dekhu gajarājagati varajuvati tribhuvana sāra | jani kāma daivaka vijaya vallī vihali vihi saṃsāra ||4|| sarada sasadhara sarisa sundara vadana locana loḍa || vimala kaccana kamala car̤hi jani khelu khañjana jola ||6|| adhara pallava nava manohara dasana dālima joti | | jāne vimala vidmadala sudhārase sīṃci dharu gajamoti ||8|| matta kokila venu vīnānāda tribhuvana gasa | madhura hāse pasāhi ānali karae vacana vilāsa ||10|| amara bhūdhara sama payodhara mahadha motima hāra| jami hema nimmita sammusekhara gaṅga nimmala dhāra ||12||

विद्यापति ।। २७३ करभ कोमल कर सुशोभित जड्घ जुअ आरम्भ । मदन मल्ल वेग्राम कारने गढ़ल हाटक थम्भ ।।१४।। सुकवि एहा कण्ठहारे गाल रूप सकल सरूप । देवि लखिमा कन्त जानए राज सिवासिंह भूप ॥१६॥ सखी । ५४२ कुन्द भमर सङ्गम सम्भापन नयने जगाव अनङ्गे। आशा दृए अनुराग वढायोव भड्मि अङ्ग विभङ्गे ॥ ३॥ सुन्दर हे उपदेश धरिए धरि सुनु सुनु सुललित वानी । नागरिपन किछु कहवा चाहीं कहलहु बुझए सयानी ॥४ । केकिल कूजित कण्ठ वैसाग्रोव अनुरञ्जव रितुराजे । मधुर हास मुख मण्डल मण्डव घड़ि एक तेजव लाजे ॥ ६ ॥ कैतब कए कातरता दरसव गाढ आलिङ्गन दाने ।। केप कइए परवेधल मानव घडि एक न करव माने ॥ ८ ॥ सम पसेवनि सह तनु दरसब मुकुलित लोचन हरी । नखे हनि पिशा मानठाम छीडाशेब सुरत चढाव केली ॥ १० ॥ जूझल मनमथ पुन जे जुझाएब वोलि वचन परचारी । गेले भाव जे पनु पलटावए सेहे कलामति नारी ॥ १२ ॥ रस सिङ्गार सरस कबि गालि बुझए सकल रसमन्ता । राजा शिवसिंह रूपनरायन लाखमा देविक कन्ता ॥ १४ ॥

vidyāpati || 273 karabha komala kara suśobhita jaḍgha jua ārambha | madana malla vegrāma kārane gar̤hala hāṭaka thambha ||14|| sukavi ehā kaṇṭhahāre gāla rūpa sakala sarūpa | devi lakhimā kanta jānae rāja sivāsiṃha bhūpa ||16|| sakhī | 542 kunda bhamara saṅgama sambhāpana nayane jagāva anaṅge| āśā dṛe anurāga vaḍhāyova bhaḍmi aṅga vibhaṅge || 3|| sundara he upadeśa dharie dhari sunu sunu sulalita vānī | nāgaripana kichu kahavā cāhīṃ kahalahu bujhae sayānī ||4 | kekila kūjita kaṇṭha vaisāgrova anurañjava riturāje | madhura hāsa mukha maṇḍala maṇḍava ghar̤i eka tejava lāje || 6 || kaitaba kae kātaratā darasava gāḍha āliṅgana dāne || kepa kaie paravedhala mānava ghaḍi eka na karava māne || 8 || sama pasevani saha tanu darasaba mukulita locana harī | nakhe hani piśā mānaṭhāma chīḍāśeba surata caḍhāva kelī || 10 || jūjhala manamatha puna je jujhāeba voli vacana paracārī | gele bhāva je panu palaṭāvae sehe kalāmati nārī || 12 || rasa siṅgāra sarasa kabi gāli bujhae sakala rasamantā | rājā śivasiṃha rūpanarāyana lākhamā devika kantā || 14 ||

२७४ विद्यापति । सखी । सुन्दरि अछाले साखगण सङ्ग । चञ्चल विघटय कमीन अङ्ग ॥ २ ॥ अवनतबयनि बसन नहि हेरि । धनि भुञ्ज वल्लि झाप कत बेरि ॥ ४ ॥ । अतनु पासे दृढ़ कए दए अम्बु । कापे काम जनि बॉधल सम्भु ॥ ६ ॥ विहि विधुमण्डल मुख शाश आनि । तौलि तेलाचे दुयो अनुमानि ॥६॥ आनन गुन गैरव नत भेल । चॉद चमार्क तेहि अम्बर गेल ॥१०॥ सखी । ५४४ राधा वदन निरखि रह कान । भावे भरल अङ्ग धरल धियाने ॥२॥ राहि बुझल तसु मरमक बाल । बाहु पसार कान्हु कर कार ॥४॥ अधर सुधारस पुनु पुनु पीव । सखीगण हेरइते जीवन जीव ॥६॥ सखी । ५४५ जे मुख सुन्दर अतुलन नाम । जसु परसादे जितलि जग काम ।" से मुख किए मुकुर तल देल । अपन पराभव अपनहि भेल ॥४॥ तुहु अति विदगध बधइते लाख । हेरि अवस भेलि अपन कटाख ॥६॥ जकर जे गुन से नहि जान । लाहकार किए चिन्हय कृपाने ।।

274 vidyāpati | sakhī | sundari achāle sākhagaṇa saṅga | cañcala vighaṭaya kamīna aṅga || 2 || avanatabayani basana nahi heri | dhani bhuñja valli jhāpa kata beri || 4 || | atanu pāse dṛr̤ha kae dae ambu | kāpe kāma jani baॉdhala sambhu || 6 || vihi vidhumaṇḍala mukha śāśa āni | tauli telāce duyo anumāni ||6|| ānana guna gairava nata bhela | caॉda camārka tehi ambara gela ||10|| sakhī | 544 rādhā vadana nirakhi raha kāna | bhāve bharala aṅga dharala dhiyāne ||2|| rāhi bujhala tasu maramaka bāla | bāhu pasāra kānhu kara kāra ||4|| adhara sudhārasa punu punu pīva | sakhīgaṇa heraite jīvana jīva ||6|| sakhī | 545 je mukha sundara atulana nāma | jasu parasāde jitali jaga kāma |" se mukha kie mukura tala dela | apana parābhava apanahi bhela ||4|| tuhu ati vidagadha badhaite lākha | heri avasa bheli apana kaṭākha ||6|| jakara je guna se nahi jāna | lāhakāra kie cinhaya kṛpāne ||

विद्यापति । ३७५ सखी । ५४६ देव अराधने चलु गोरी । सङ्गहि सम वय नवीन किशोरी ॥ ३ ॥ चन्दन कुडुकुम अरु फुल माल । लेअल वहु उपहार रसाल ॥ ४ ॥ चलु वर नागरि सङ्गव माह । सचकित नयने दिक दश चाह ॥ ६ ॥ ऐसन समय निविड़ वन माज । मिलल एकल विदगध राज ॥ ८ ॥ हेरि सुवदनि अति चमकित भैलि । कह कविशेखर दुहु जन मेलि ॥१०॥ सखी । ५४७ राधा माधव सुमधुर केलि । दुहु रूपे दुहु जन निमगन भेलि ॥ २ ॥ उलसित विनोद नागरवर कान। कई अमिय वानी हसित वयान ।। ४ ।। | सुन्दरि की कहव तोहर वखान । अलपे जितल तुहु इह पचवान ॥ ६ ॥ गरुअ कमान नयान कोने एक । अरु एक ईपत हास परतेक ॥ ८ ॥ | करहि सुकुसुम ताहि एक होइ । कुञ्चित केश दरशे एक सोइ ॥१०॥ श्रेङ्गहि अङ्ग किरण कत भेल । हरि पराभव भै चलि गेल ।।१२॥ | कह कविशेखर की कहब कान 1 लाख वयाने नहि होत परमान ॥१४॥ सखी । ५४८ ॐ सुख हेरइते दह भेल धन्द । राही क्ह तमाल माधव कह चन्द ॥ २ ॥ पुतली जनि रडू दुह देह । न जानिय प्रेम केहन म, नेह ॥ ४

vidyāpati | 375 sakhī | 546 deva arādhane calu gorī | saṅgahi sama vaya navīna kiśorī || 3 || candana kuḍukuma aru phula māla | leala vahu upahāra rasāla || 4 || calu vara nāgari saṅgava māha | sacakita nayane dika daśa cāha || 6 || aisana samaya nivir̤a vana māja | milala ekala vidagadha rāja || 8 || heri suvadani ati camakita bhaili | kaha kaviśekhara duhu jana meli ||10|| sakhī | 547 rādhā mādhava sumadhura keli | duhu rūpe duhu jana nimagana bheli || 2 || ulasita vinoda nāgaravara kāna| kaī amiya vānī hasita vayāna || 4 || | sundari kī kahava tohara vakhāna | alape jitala tuhu iha pacavāna || 6 || garua kamāna nayāna kone eka | aru eka īpata hāsa parateka || 8 || | karahi sukusuma tāhi eka hoi | kuñcita keśa daraśe eka soi ||10|| śreṅgahi aṅga kiraṇa kata bhela | hari parābhava bhai cali gela ||12|| | kaha kaviśekhara kī kahaba kāna 1 lākha vayāne nahi hota paramāna ||14|| sakhī | 548 oṃ sukha heraite daha bhela dhanda | rāhī kha tamāla mādhava kaha canda || 2 || putalī jani raḍū duha deha | na jāniya prema kehana ma, neha || 4

विद्यापति ।। y६ । ए सखि देख देख हुक विचार । ठामह कोई लखेइ नहि पार ॥ ६ ॥ धनि कह काननमय देखिय श्याम । से किये गुनव मझु परिणाम ॥ ८॥ चउकि चउकि देखि नागर कान । प्रति तरुतले देख राही समान ॥१०॥ दोहे दोहा यवहु निचय कय जान । दुहुक हृदय पेसल पर सखी । ५४६ दुह रसमय तनु गुने नहि ओर । लागल हक न भॉगइ जोर ॥ ३ ॥ के नहि कयल कतहुँ परकार । दुहु जन भेद करय नहि पार ॥ ४ ॥ जे खल सकल महीतल गेह । खीर नीर सम न हेरेल नह ॥ ६ ॥ जव कोइ वेरि आनल मुख आनि । खीर दण्ड देइ निरसत पनि । तव खीर उमड़ पड़े तापे । विरहवियोग आग देई झाप " जव कोइ पानि अनि ताहि देल । विरहवियोग तबहिं दूर गली भनइ विद्यापति एहन सुनेह । राधा माधव ऐसन नेहे ॥१०॥ सखी । ५५० राधा वदन हेरि कानु आनन्द । जलधि उछल जैसे हैरइते चन्द ।। कतहु मनोरथ कौशलक भरि । राधा कान कुसुम शर समार पुलके पूरल तनु हृदये हुलास । नयन ढुलाढलि लहु लहु होस । दुहुँ अलि विदगध अनवधि नेहा । रस आवेशे विसरि निज दह

vidyāpati || y6 | e sakhi dekha dekha huka vicāra | ṭhāmaha koī lakhei nahi pāra || 6 || dhani kaha kānanamaya dekhiya śyāma | se kiye gunava majhu pariṇāma || 8|| cauki cauki dekhi nāgara kāna | prati tarutale dekha rāhī samāna ||10|| dohe dohā yavahu nicaya kaya jāna | duhuka hṛdaya pesala para sakhī | 546 duha rasamaya tanu gune nahi ora | lāgala haka na bhaॉgai jora || 3 || ke nahi kayala katahu~ parakāra | duhu jana bheda karaya nahi pāra || 4 || je khala sakala mahītala geha | khīra nīra sama na herela naha || 6 || java koi veri ānala mukha āni | khīra daṇḍa dei nirasata pani | tava khīra umar̤a par̤e tāpe | virahaviyoga āga deī jhāpa " java koi pāni ani tāhi dela | virahaviyoga tabahiṃ dūra galī bhanai vidyāpati ehana suneha | rādhā mādhava aisana nehe ||10|| sakhī | 550 rādhā vadana heri kānu ānanda | jaladhi uchala jaise hairaite canda || katahu manoratha kauśalaka bhari | rādhā kāna kusuma śara samāra pulake pūrala tanu hṛdaye hulāsa | nayana ḍhulāḍhali lahu lahu hosa | duhu~ ali vidagadha anavadhi nehā | rasa āveśe visari nija daha

२७७ विद्यापति । | हार टुटल परिरम्भन केलि । मृगमद कुङ्कम पारिमल गेलि ॥१०॥ निरसि अधर मधु पिव मातोयार । भुखिल भमर कुसुम अनिवार ॥१२॥ ----- --- सखी । राही जव हेरल हरि मुख ओर । तैखने छल छल लोचन जोर ॥ २ ॥ जवहु कहलह्नि लहु लहु बात । तवहु कयल धनि अवनत मात ॥ ४ ॥ जव हरि धरलह्नि अञ्चल पाश । तैखने ढरे ढर तनु परकाश ॥ ६ ॥ जव पहु परशल कञ्चुक सङ्ग । तैखने पुलके पूरल सव अङ्ग ॥ ८ ॥ पूरल मनोरथ मन उदेस | कह कविशेखर पिरीत विशेस ॥१०॥ राधा । ५५२ कि पुछसि हे सखि कानुगुन नेहा । एकहि परान विहि गढ़ल भिन देहा ॥२॥ कहिल जे काहनि पछइ कत रे । कत सुख पावय मझु मुख हेरि ॥४॥ वृनु मझु दरों परशे नहि जीव । म विनु पियासे पानि नहि पीव ॥६॥ धुनक श्रीलसे जद पलटि होउ पाम् । मान भये माधव उठय तरास ॥८॥ उर विन सेज परश नहि पाई । चिवहि विन ताम्बुले नहि खाइ ॥१०॥ भनि सञ कहिनी न सह परान । अनि सम्भासने हरय गैयान ॥१२॥ कह कावरञ्जन सुन वरनारि । तोहर प्रेम धने लुबुध मुरारि ।।१४।।

277 vidyāpati | | hāra ṭuṭala parirambhana keli | mṛgamada kuṅkama pārimala geli ||10|| nirasi adhara madhu piva mātoyāra | bhukhila bhamara kusuma anivāra ||12|| ----- --- sakhī | rāhī java herala hari mukha ora | taikhane chala chala locana jora || 2 || javahu kahalahni lahu lahu bāta | tavahu kayala dhani avanata māta || 4 || java hari dharalahni añcala pāśa | taikhane ḍhare ḍhara tanu parakāśa || 6 || java pahu paraśala kañcuka saṅga | taikhane pulake pūrala sava aṅga || 8 || pūrala manoratha mana udesa | kaha kaviśekhara pirīta viśesa ||10|| rādhā | 552 ki puchasi he sakhi kānuguna nehā | ekahi parāna vihi gar̤hala bhina dehā ||2|| kahila je kāhani pachai kata re | kata sukha pāvaya majhu mukha heri ||4|| vṛnu majhu daroṃ paraśe nahi jīva | ma vinu piyāse pāni nahi pīva ||6|| dhunaka śrīlase jada palaṭi hou pām | māna bhaye mādhava uṭhaya tarāsa ||8|| ura vina seja paraśa nahi pāī | civahi vina tāmbule nahi khāi ||10|| bhani saña kahinī na saha parāna | ani sambhāsane haraya gaiyāna ||12|| kaha kāvarañjana suna varanāri | tohara prema dhane lubudha murāri ||14||

| २७८ विद्यापति ।। राधा । हम अबला सखि किये गुन जान । से रसमय तनु रसिक सुजान ॥ २॥ ॥ कतहु जतने मोरे कैरे वइसाइ । बॉधल वेनि से कवर खसाई ॥ ४ ॥ कञ्चुक देल हिय पर मोर । पराश पयोधर भै गेल भोर ॥ ६ ॥ कण्ठे पहिराल मनिमय हार । अङ्गे विलेपल कुङ्कुम भार ॥ ८॥ वसन पहिराओल कय कृत छन्द । किङ्किनि जालहि नीवि निवन्ध ॥१०॥ निज कर पल्लवै मुझ मुख माज । नयनहि कयल सुकाजर साज ॥१२॥ अलका तिलक देय चोरि निहारि । कह कविशेखर जो बलिहरि ॥१४॥ राधा । ५५४ अलखिते गोप आएल चलि गेल । ससर खसल चिर समरि न गेल ॥ ३ ॥ आध वदन तह्नि देखल मोर । चीन अँएठ कय चलल चकोर ॥ ४ ॥ काहु मोहि देखलिहु गेलॉहु लजाए । तखनुक लाज अवहु नहि जाए ॥ ६ आध, अधिक सकचित अङ्ग । मोलल मृनाल दोगुन भेल भङ्ग """ चान्दने लेपित तन रह साए । विरहक कसमसि निन्द नहि होय ।। रसके तन्त बुझए जादि केओ । भाव मनए अभिनव जअदै ॥ अलखिते राधा । ५५५ ओल अलखिते गेल । न पूरल मनोरथ चेकत लि भेल विहान । चरन नखर हौर आन बयान ॥ ४ ॥

| 278 vidyāpati || rādhā | hama abalā sakhi kiye guna jāna | se rasamaya tanu rasika sujāna || 2|| || katahu jatane more kaire vaisāi | baॉdhala veni se kavara khasāī || 4 || kañcuka dela hiya para mora | parāśa payodhara bhai gela bhora || 6 || kaṇṭhe pahirāla manimaya hāra | aṅge vilepala kuṅkuma bhāra || 8|| vasana pahirāola kaya kṛta chanda | kiṅkini jālahi nīvi nivandha ||10|| nija kara pallavai mujha mukha māja | nayanahi kayala sukājara sāja ||12|| alakā tilaka deya cori nihāri | kaha kaviśekhara jo balihari ||14|| rādhā | 554 alakhite gopa āela cali gela | sasara khasala cira samari na gela || 3 || ādha vadana tahni dekhala mora | cīna a~eṭha kaya calala cakora || 4 || kāhu mohi dekhalihu gelaॉhu lajāe | takhanuka lāja avahu nahi jāe || 6 ādha, adhika sakacita aṅga | molala mṛnāla doguna bhela bhaṅga """ cāndane lepita tana raha sāe | virahaka kasamasi ninda nahi hoya || rasake tanta bujhae jādi keo | bhāva manae abhinava jaadai || alakhite rādhā | 555 ola alakhite gela | na pūrala manoratha cekata li bhela vihāna | carana nakhara haura āna bayāna || 4 ||

विद्यापति ।। २७६ हरि हरि की कहब कुलवति होइ । अङ्गने कन्हु चरन चिह्न साइ॥ ६ ॥ गुरुजन भय तब लेपइते चाइ । विराति विशेष लेपइ न पाइ ॥ ८॥ -सभ्रम भेल मन भम अनिवरि । से डर भीङ्गल नयनक वारि ॥१०॥ इजे पये राति चलल रति चेर । से पथे मनोरथ, गेलहि मोर ॥१२॥ ह रहल जनि सुध पसर । कह कविशेखर प्रेम विचारि ॥१४॥ राधा । ५५६ के कहब हे सखि तोहर समाज । कहइते कहिना लागय लाज ॥ २ ॥ सूति घुमाल हम अगेयान । अलखिते आल नागर कान ॥ ४ ॥ | गरीन पयोधरे देलान्ही हात । तेरिते नाकाल देह विगत ॥ ६ ॥ तबहिं अधर रस पिवए मार । जागल मनमथ वान्धल चोर ॥ ८॥ | पैर थर कापिय करे अगारि । तब हम छुटल निन्द् विभारि ॥१०॥ | केरल काप जानि से वर कात । जे किछ कहल मेहि सोइ से सुजाना॥१२॥ पारम्भन वारे मुदल ऑखि । ताहे भै गेल कविशेखर साखि ॥१२॥ राधा । नन कान्ह कान हम सुनल भइ गेल आनक आने । ९५३ शङ्करिरपु मोहि हरलनि कि कहब तानक गेयाने ॥ २ ॥ चनिन चीन अङ्ग म लेपलि तेंड वाढल अति दापे । चरक लाभ सोइ विपधर ससरल धरः चाह फेरि सापे ॥ ४ ॥

vidyāpati || 276 hari hari kī kahaba kulavati hoi | aṅgane kanhu carana cihna sāi|| 6 || gurujana bhaya taba lepaite cāi | virāti viśeṣa lepai na pāi || 8|| -sabhrama bhela mana bhama anivari | se ḍara bhīṅgala nayanaka vāri ||10|| ije paye rāti calala rati cera | se pathe manoratha, gelahi mora ||12|| ha rahala jani sudha pasara | kaha kaviśekhara prema vicāri ||14|| rādhā | 556 ke kahaba he sakhi tohara samāja | kahaite kahinā lāgaya lāja || 2 || sūti ghumāla hama ageyāna | alakhite āla nāgara kāna || 4 || | garīna payodhare delānhī hāta | terite nākāla deha vigata || 6 || tabahiṃ adhara rasa pivae māra | jāgala manamatha vāndhala cora || 8|| | paira thara kāpiya kare agāri | taba hama chuṭala nind vibhāri ||10|| | kerala kāpa jāni se vara kāta | je kicha kahala mehi soi se sujānā||12|| pārambhana vāre mudala ऑkhi | tāhe bhai gela kaviśekhara sākhi ||12|| rādhā | nana kānha kāna hama sunala bhai gela ānaka āne | 953 śaṅkarirapu mohi haralani ki kahaba tānaka geyāne || 2 || canina cīna aṅga ma lepali teṃḍa vāḍhala ati dāpe | caraka lābha soi vipadhara sasarala dharaḥ cāha pheri sāpe || 4 ||

२८० विद्यापति । भनहि विद्यापति दुहुक मुदित मन मधुकर लोभित केलि । असह सहति कत कोमल कामिनी जामिनी जीव दय गेलि ।। ६ ।। राधा । फुल एक फुलवारि लाल मुरारि । जतनइ पटोलनि सुवचन वारि ॥ ३ चौदिश बॉधलनि शलकि आरि । जीव अवलम्वन करु अवधारि ॥ ४ ॥ तथहुँ फुलल फुल अभिनव पेम । जसु मूल लय न लाखहु हेम ।। ६ अति अपरुव फुल परिनत भेल । दुइ जीव अछल एक भए गेल । पिशुन कीट नहि लागल ताहि । साहस फल देल विहि देल निरवाहि ॥१° विद्यापति कह सुन्दर सैह । करिय यतन फलमत हो जहं ।' राधा । ५५६ सखि हे से सब कहते लाज । जे करे रसिक राज ॥ २ ॥ आङ्गिना अग्रोल सेह । हम चलल गेह ॥ ४ ॥ अधरु चर और । फुयल कवरी मोर ॥ ६ ॥ टीट नागर चोर । पाओल हेम कटोर ॥८॥ धरिते धाोल ताय । तोडल नखक धाय ॥१०॥ चकोरे चपल चॉद । पड़ल प्रेमेर फॉद ॥१३ कवि विद्यापति । भान । पूरल दुहुक कामे ॥१४॥

280 vidyāpati | bhanahi vidyāpati duhuka mudita mana madhukara lobhita keli | asaha sahati kata komala kāminī jāminī jīva daya geli || 6 || rādhā | phula eka phulavāri lāla murāri | jatanai paṭolani suvacana vāri || 3 caudiśa baॉdhalani śalaki āri | jīva avalamvana karu avadhāri || 4 || tathahu~ phulala phula abhinava pema | jasu mūla laya na lākhahu hema || 6 ati aparuva phula parinata bhela | dui jīva achala eka bhae gela | piśuna kīṭa nahi lāgala tāhi | sāhasa phala dela vihi dela niravāhi ||1° vidyāpati kaha sundara saiha | kariya yatana phalamata ho jahaṃ |' rādhā | 556 sakhi he se saba kahate lāja | je kare rasika rāja || 2 || āṅginā agrola seha | hama calala geha || 4 || adharu cara aura | phuyala kavarī mora || 6 || ṭīṭa nāgara cora | pāola hema kaṭora ||8|| dharite dhāola tāya | toḍala nakhaka dhāya ||10|| cakore capala caॉda | par̤ala premera phaॉda ||13 kavi vidyāpati | bhāna | pūrala duhuka kāme ||14||

विद्यापति। ३८३ समुखे न जाय सघन निशोयास । किए किरन भैले दशन विकाश ॥१२॥ | जागल शाशे चलत तव कान । ने पूरल शीश विद्यापति भान ॥१४॥ राधा । कि कहब के सखि आजुक रङ्ग । सपने हि शुतलु कुरुख सङ्ग ॥ २ ॥ वड सुपुरुख चलि आग्रोलु धाइ । शुति रहलु मुखे ऑचर झेपाइ ॥ ४ ॥ कॉचलि खोलि आलिङ्गन देल । मोहे जगायल तेहि निद गेल ॥ ६ ॥ हे विहि हे विहि वड़ दुख देल । से दुख रे सखि अबहुँना गेल ॥८॥ भनइ विद्यापति इह रस धन्द । भैक किं जाने कुसुम मकरन्द ॥१०॥ राधा । दरशने लोचन दीघर धाव । दिनमनि तेजि कमल जनि जावे ॥ २ ॥ कुमुदिनि चान्द मिलन सहवास । कपटे नुकोविय मदन विकाश ॥ ४ ॥ संजनि माधव देखल ज । महिमा छाडि पलाएल लाज ॥ ६ ॥ नीवी ससरि भूमि पड़ि गेलि । देह नुकोविय देहक सेलि ॥ ८ ॥ अपने हदय वुझावए मान । एकसर सब ,दिस देखिय काह्न ॥१०॥ राधा । जखने जाइ सयन पासे । मुख परेखए दुरसि हालै ॥ २ ॥ तखने- उपजु एहन भाने । जगत भरल कुसुम वाने ॥ ४ ॥

vidyāpati| 383 samukhe na jāya saghana niśoyāsa | kie kirana bhaile daśana vikāśa ||12|| | jāgala śāśe calata tava kāna | ne pūrala śīśa vidyāpati bhāna ||14|| rādhā | ki kahaba ke sakhi ājuka raṅga | sapane hi śutalu kurukha saṅga || 2 || vaḍa supurukha cali āgrolu dhāi | śuti rahalu mukhe ऑcara jhepāi || 4 || kaॉcali kholi āliṅgana dela | mohe jagāyala tehi nida gela || 6 || he vihi he vihi var̤a dukha dela | se dukha re sakhi abahu~nā gela ||8|| bhanai vidyāpati iha rasa dhanda | bhaika kiṃ jāne kusuma makaranda ||10|| rādhā | daraśane locana dīghara dhāva | dinamani teji kamala jani jāve || 2 || kumudini cānda milana sahavāsa | kapaṭe nukoviya madana vikāśa || 4 || saṃjani mādhava dekhala ja | mahimā chāḍi palāela lāja || 6 || nīvī sasari bhūmi par̤i geli | deha nukoviya dehaka seli || 8 || apane hadaya vujhāvae māna | ekasara saba ,disa dekhiya kāhna ||10|| rādhā | jakhane jāi sayana pāse | mukha parekhae durasi hālai || 2 || takhane- upaju ehana bhāne | jagata bharala kusuma vāne || 4 ||

३८२ विद्यापति । ताहे बेकत भेल सकल शरीर । तहि उपनीत समुख यदुवीर ॥ ६ ॥ विपुल नितम्व अति वेकत भेल । पालटि तापरकुन्तल देल ॥८॥ उरज उपर यब देयल दीठ । उर मेरि बैठलु हरि करि पीठ ॥१०॥ हासि मुख माङये ढीठ मधाई । तनु तनु झॉपिते झपन न जाइ ॥१३॥ विद्यापति कहे तुहु अगेयानी 1 पुन काहे पलटि न पैठाले पानी ॥१४॥ राधा । ५६ ३ ए सखि ए सखि कि कहब हाम् । पिया मोर विदगध बिहि मोर वाम ॥ कत सुखे अति पिया मफु लागि । दारुण शाश रहल तहि जाग में धरे मोर अंधियार कि कहब सखि । पाशे लागल पिया किछुड ने दखि ॥६ चित मोर धस धस कहिते न पाइ । ए बड़ मन दुख रहे चिरथाः विद्यापति कह हुँहु अगोयानि । पिया हिया करि काहे फेरि बयान " राधा । ५६४ शाश धुमायत करे अगर । तहि अनि ढीठ पिठ रहु चार ॥ इ । अाजुक चातुरि रहव कि जाइ ।। ४ ।। नहि कर आरति ए अवुध नाह । अव नहिं होएत वचन निरवाह । पीठ ग्रालिङ्गने कत सुख पाव । पानिक पियास दुधे किये जात्र फत मुख मेरि अधर रस लेल । कत निसवद कए कुचे कर दल ।

382 vidyāpati | tāhe bekata bhela sakala śarīra | tahi upanīta samukha yaduvīra || 6 || vipula nitamva ati vekata bhela | pālaṭi tāparakuntala dela ||8|| uraja upara yaba deyala dīṭha | ura meri baiṭhalu hari kari pīṭha ||10|| hāsi mukha māṅaye ḍhīṭha madhāī | tanu tanu jhaॉpite jhapana na jāi ||13|| vidyāpati kahe tuhu ageyānī 1 puna kāhe palaṭi na paiṭhāle pānī ||14|| rādhā | 56 3 e sakhi e sakhi ki kahaba hām | piyā mora vidagadha bihi mora vāma || kata sukhe ati piyā maphu lāgi | dāruṇa śāśa rahala tahi jāga meṃ dhare mora aṃdhiyāra ki kahaba sakhi | pāśe lāgala piyā kichuḍa ne dakhi ||6 cita mora dhasa dhasa kahite na pāi | e bar̤a mana dukha rahe cirathāḥ vidyāpati kaha hu~hu agoyāni | piyā hiyā kari kāhe pheri bayāna " rādhā | 564 śāśa dhumāyata kare agara | tahi ani ḍhīṭha piṭha rahu cāra || i | aājuka cāturi rahava ki jāi || 4 || nahi kara ārati e avudha nāha | ava nahiṃ hoeta vacana niravāha | pīṭha grāliṅgane kata sukha pāva | pānika piyāsa dudhe kiye jātra phata mukha meri adhara rasa lela | kata nisavada kae kuce kara dala |

विद्यापति ।। २८३ । समुखे न जाय सधन निशोयास । किए किरन भेल दशन विकाश ॥१३॥ - जागल शाश चलत तव कान । न पूरल आश विद्यापति भान ॥१४॥ राधा । ५६५ कि कहब के सखि आजुक रङ्ग । सपने हि शुतलु कुरुख सङ् ॥ २ ॥ | वड़ सुपुरुख चलि आलु धाइ। शुति रहल सुखे ऑवर झेपाइ ॥ ४ ॥ काँचाले खोलि आलिङ्गन देल । मोहे जगायल तेंहि निद गेल ।। ६ ।। है विहि हे विहि वड दुख देल । से दुख के सखि अवहे ना गेल ॥ ८ ॥ भनइ विद्यापति इह रस धन्द । भेक किं जाने कुसुम मकरन्द ।।१०।। राधा । ५६ ६ दरशने लोचन दीघर धाव । दिनमनि तेजि कमल जनि जाव ॥ २ ॥ दान चान्द मिलन सहवास । कपटे नुकाविय मदन विकाश ॥ ४ ॥ सजाने माधव देखल ग्राज 1 महिमा छाडि पलाएल लाज ।। ६ ॥ र भूमि पड़ि गेलि । देह चुकाविअ देहक सेलि ॥ ८ ॥ ९१ वुझावए आन । एकसर सय दिस देखिये काह्न ॥१०॥ अपने हृदय वुझावए अ राधी । अवने जाइ सयन पासे । मुख परेखए दरसि हालें ॥ २ ॥ - उपजु • एहन भाने । जगत भरल कुसुम चाने ॥ ४ ॥

vidyāpati || 283 | samukhe na jāya sadhana niśoyāsa | kie kirana bhela daśana vikāśa ||13|| - jāgala śāśa calata tava kāna | na pūrala āśa vidyāpati bhāna ||14|| rādhā | 565 ki kahaba ke sakhi ājuka raṅga | sapane hi śutalu kurukha saṅ || 2 || | var̤a supurukha cali ālu dhāi| śuti rahala sukhe ऑvara jhepāi || 4 || kā~cāle kholi āliṅgana dela | mohe jagāyala teṃhi nida gela || 6 || hai vihi he vihi vaḍa dukha dela | se dukha ke sakhi avahe nā gela || 8 || bhanai vidyāpati iha rasa dhanda | bheka kiṃ jāne kusuma makaranda ||10|| rādhā | 56 6 daraśane locana dīghara dhāva | dinamani teji kamala jani jāva || 2 || dāna cānda milana sahavāsa | kapaṭe nukāviya madana vikāśa || 4 || sajāne mādhava dekhala grāja 1 mahimā chāḍi palāela lāja || 6 || ra bhūmi par̤i geli | deha cukāvia dehaka seli || 8 || 91 vujhāvae āna | ekasara saya disa dekhiye kāhna ||10|| apane hṛdaya vujhāvae a rādhī | avane jāi sayana pāse | mukha parekhae darasi hāleṃ || 2 || - upaju • ehana bhāne | jagata bharala kusuma cāne || 4 ||

२८४ विद्यापति । की साख कहव केलि विलासे । निन्न अनाइति पित्रा हुलासे ॥ ६ ॥ नीवि विघटए गहए हारे । सीमा लॉघए मन विकारे ॥ ८॥ सिनेह जाल बढ़ावए जीवे । सङ्गहि सुधा अधर पिवे ॥१०॥ हरखि हदय गहए चीरे । परसे अवसे कर सरीरे ॥१२॥ तखने उपजु अइसन साधे । न दिअ समत न दिअ बाधे ॥१४॥ भने विद्यापति ओ हे सयानी । अमिञ मिझल नागरि वानी ॥१६॥ राधा । ५६८ पहिलहि चोरि आएल पास । आइहि आङ्ग झुकाव तरास ॥ २ ॥E बाहरि भेले देखिअ देह । जैसन खिना चान्दक रेह ॥ ४ ॥ साजन की कहब पुरुष काज । कौसल करइते तहि नहि लाज ॥ ६ ॥ एहि तह पाप अधिक थिक नारि । जे न गनए पर पुरुषक गारि ॥ ६॥ खन एक रङ्ग सङ्ग सब भाति । से से करते जकर जे जाति ॥१० भनइ विद्यापति न कर विराम । अवसर पाए पुर तुअ काम । राधा । ५६६. ए धनि रङ्गिनि कि कहब तोय । आजुक कौतुक कहल न होय ॥ ३॥ एकाले सुतल छलि कुसुम शयान । दोसर मनमथ करे फुलवाने । नूपुर झुनु झनु शाओल कान । कौतुके मृदि हमे रहल नयान ।। ६ । आल काहू वैसल मझ पाश । पास मोड़ि हम लुकालि हार

284 vidyāpati | kī sākha kahava keli vilāse | ninna anāiti pitrā hulāse || 6 || nīvi vighaṭae gahae hāre | sīmā laॉghae mana vikāre || 8|| sineha jāla bar̤hāvae jīve | saṅgahi sudhā adhara pive ||10|| harakhi hadaya gahae cīre | parase avase kara sarīre ||12|| takhane upaju aisana sādhe | na dia samata na dia bādhe ||14|| bhane vidyāpati o he sayānī | amiña mijhala nāgari vānī ||16|| rādhā | 568 pahilahi cori āela pāsa | āihi āṅga jhukāva tarāsa || 2 ||E bāhari bhele dekhia deha | jaisana khinā cāndaka reha || 4 || sājana kī kahaba puruṣa kāja | kausala karaite tahi nahi lāja || 6 || ehi taha pāpa adhika thika nāri | je na ganae para puruṣaka gāri || 6|| khana eka raṅga saṅga saba bhāti | se se karate jakara je jāti ||10 bhanai vidyāpati na kara virāma | avasara pāe pura tua kāma | rādhā | 566. e dhani raṅgini ki kahaba toya | ājuka kautuka kahala na hoya || 3|| ekāle sutala chali kusuma śayāna | dosara manamatha kare phulavāne | nūpura jhunu jhanu śāola kāna | kautuke mṛdi hame rahala nayāna || 6 | āla kāhū vaisala majha pāśa | pāsa mor̤i hama lukāli hāra