Corpus leaves 261–280

विद्यापति । २४७ राधा । ४८८ वचन अमिञ सम मने अनुमानि । नियर अएलाहु तुअ सुपुरुप जानि ।।२।। तसु परिनति किछु कहहि न जाए । सूति रहल पहुं दीप मिझाए ॥४॥ | ए सखि पहु अवलेप सही । कुलिस अइसन हिअ फाट नहीं ॥६॥ | करे जुगे पररास जगायोल भाव । तइअ न तेज पहु नीन्द सभाव ॥८॥ | हाय झपाए रहल मुह लाए । जगइते निन्द गेल न हो जगाए ॥१०॥ राधा। ४८६. अपनेहि अइलिहु कएल अकाज । मान गमाओल अरजल लाज ॥२॥ | आदर हल बहल सुख सौभ । राङ्क न फावए मानिक लोभ ॥४॥ ए सखि ए सखि कि कवि तोहि । दिवसक दोसे दुश्सस भेल मोहि ॥६॥ हरि न हेरल मुख सएन समीप । रोसे वसाल चरनहि दीप ॥८॥ | चइसि गमाओल जामिनि जाम । कि करव भावि विधाता वाम ॥१०॥ राधा । ४६० दिने दिने बाढए सुपुरुष नेहा । अनुदिने जैसन चान्दक रेहा ॥२॥ जे छल आदर तकरहु आधे । आोर होएत की पछिलाहुवाधे ॥४॥ विधिवसे जदि होअ अनुगति वाधे। तैअग्रो सुपहु नहि धर अपराधे ॥६॥ पुरत मनोरथ कत छल माधे ।वे कि पूछह सखि सबभेलवाधे ॥८॥

vidyāpati | 247 rādhā | 488 vacana amiña sama mane anumāni | niyara aelāhu tua supurupa jāni ||2|| tasu parinati kichu kahahi na jāe | sūti rahala pahuṃ dīpa mijhāe ||4|| | e sakhi pahu avalepa sahī | kulisa aisana hia phāṭa nahīṃ ||6|| | kare juge pararāsa jagāyola bhāva | taia na teja pahu nīnda sabhāva ||8|| | hāya jhapāe rahala muha lāe | jagaite ninda gela na ho jagāe ||10|| rādhā| 486. apanehi ailihu kaela akāja | māna gamāola arajala lāja ||2|| | ādara hala bahala sukha saubha | rāṅka na phāvae mānika lobha ||4|| e sakhi e sakhi ki kavi tohi | divasaka dose duśsasa bhela mohi ||6|| hari na herala mukha saena samīpa | rose vasāla caranahi dīpa ||8|| | caisi gamāola jāmini jāma | ki karava bhāvi vidhātā vāma ||10|| rādhā | 460 dine dine bāḍhae supuruṣa nehā | anudine jaisana cāndaka rehā ||2|| je chala ādara takarahu ādhe | āora hoeta kī pachilāhuvādhe ||4|| vidhivase jadi hoa anugati vādhe| taiagro supahu nahi dhara aparādhe ||6|| purata manoratha kata chala mādhe |ve ki pūchaha sakhi sababhelavādhe ||8||

| २४८ विद्यापति ।। सुरतरु सेओल भल अभिमतलागी। तसु दुखन नहि हमाह अभागी ॥१०॥ भनइ विद्यापति सुनह सयानी । आओत मधुरपति तुअ गुन जानी ॥१२॥ राधा । ४६१ प्रथम प्रेम हरि जत बोलले अदरो न भेल । चोलल जनम भरि जे रहत दिने दिने दुर गेल ॥२॥ कि देहु मोर अविनय परल कि मोर दीघर मान । कि पर पेअसि पिसुन वचन तथी पिआने देल कान ।।४।। साजन माधव नहि गमार । पेमे पराभव बहुत पात्रोल करम दोस हमार ॥६॥ कत वोलि हरि जतने सेओल सुरतरु समे जानि ।। अनुभवे भेल कपट मन्दिर आवे की करव आनि ॥८॥ सुपहुक वचन वजर सम में हिअ रेख लेल भान । अपना भासा वोलि विसरए इथि कि वोलत आन ॥१०॥ ---::---- राधा । ४६२ करञो विनअ जत जत मन लाइ । पि परिठव पचतावके जाइ ॥२॥ धन धइरज परिहरि पथ साचे । करम देसे कनकेओ भेल काचे ॥३॥ निठुर वालम्भु सञौलाल सिनेहे । न पुर मनोरथ न छाड, सन्१९ " सुपुरुस भाने मान धन गेल । हृदय मलिन मनोरथ भेल ॥८॥ न त का

| 248 vidyāpati || surataru seola bhala abhimatalāgī| tasu dukhana nahi hamāha abhāgī ||10|| bhanai vidyāpati sunaha sayānī | āota madhurapati tua guna jānī ||12|| rādhā | 461 prathama prema hari jata bolale adaro na bhela | colala janama bhari je rahata dine dine dura gela ||2|| ki dehu mora avinaya parala ki mora dīghara māna | ki para peasi pisuna vacana tathī piāne dela kāna ||4|| sājana mādhava nahi gamāra | peme parābhava bahuta pātrola karama dosa hamāra ||6|| kata voli hari jatane seola surataru same jāni || anubhave bhela kapaṭa mandira āve kī karava āni ||8|| supahuka vacana vajara sama meṃ hia rekha lela bhāna | apanā bhāsā voli visarae ithi ki volata āna ||10|| ---::---- rādhā | 462 karaño vinaa jata jata mana lāi | pi pariṭhava pacatāvake jāi ||2|| dhana dhairaja parihari patha sāce | karama dese kanakeo bhela kāce ||3|| niṭhura vālambhu sañaulāla sinehe | na pura manoratha na chāḍa, san19 " supurusa bhāne māna dhana gela | hṛdaya malina manoratha bhela ||8|| na ta kā

विद्यापति ।। २४६ जद दूपन गुन पहु न विचार । बढ भए पसरओ पिसुन पसार ॥१०॥ परिजन चित नहि हित परयाव । धरसने जीव कतए नहि धाव ॥१२॥ हम अवधारि हलल परकार । विरह सिन्धु जिव दए वरु पार ॥१४॥ भनइ विद्यापति सुन वरनारि । धैरज कए रह भेटत मुरारि ॥१६॥ राधा। કદ ૨ कत न जीवन सङ्कट परए कत न मीलए नीधि । उत्तिम तैअओ सता न छाड्य भल मन्द कर वीधि ॥२॥ साजनि गए वुझावह कानु । उचित चौलइते जे होश सहे दैन भाखह जनु ॥४॥ जैसनि सम्पति तैसनि सति पुरुप अइसन छला । प्रान मान वेवि जदि प्रोन जे राखअ ता ते मरन भला ॥६॥ राधा । ४६४ कत गुरु गजन दुरजन बोल । मने किछु न गणल ओ रसे भेल ॥ २ ॥ कुलजा रीति छोड़ जसु लागि । से अव विसरल हमर अभागि ॥ ४ ॥ सुमरि सुमरि सखि कहवे मुरारि । सुपुरुख परिहर दौख विचार ॥ ६ ॥ जे पुनु सहचरि होय मतिमान । करय पिशुन वचन अवधान ॥ ६॥ नारि अवला हम कि बलवान । तुहुँ रसनानन्द गुणक निधान ॥१०॥ 22

vidyāpati || 246 jada dūpana guna pahu na vicāra | baḍha bhae pasarao pisuna pasāra ||10|| parijana cita nahi hita parayāva | dharasane jīva katae nahi dhāva ||12|| hama avadhāri halala parakāra | viraha sindhu jiva dae varu pāra ||14|| bhanai vidyāpati suna varanāri | dhairaja kae raha bheṭata murāri ||16|| rādhā| કદ ૨ kata na jīvana saṅkaṭa parae kata na mīlae nīdhi | uttima taiao satā na chāḍya bhala manda kara vīdhi ||2|| sājani gae vujhāvaha kānu | ucita caulaite je hośa sahe daina bhākhaha janu ||4|| jaisani sampati taisani sati purupa aisana chalā | prāna māna vevi jadi prona je rākhaa tā te marana bhalā ||6|| rādhā | 464 kata guru gajana durajana bola | mane kichu na gaṇala o rase bhela || 2 || kulajā rīti chor̤a jasu lāgi | se ava visarala hamara abhāgi || 4 || sumari sumari sakhi kahave murāri | supurukha parihara daukha vicāra || 6 || je punu sahacari hoya matimāna | karaya piśuna vacana avadhāna || 6|| nāri avalā hama ki balavāna | tuhu~ rasanānanda guṇaka nidhāna ||10|| 22

२५० विद्यापति । मधुर वचन कहि कानुके बुझाइ । एहि कर दोख रोख अवगाइ ॥१२॥ तुएँ वरचतुरी हम किय जान । भनइ विद्यापति इह रस भान ॥१४॥ राधा । ४६५ | दरजन वचन न लह सब ठाम । बुझए न रहए जावे परिनामे ॥ २ ॥ ततहि दूर जा जतहि विचार । दीप देले घर न रह अंधार ॥ ४ ॥ हमरि विनति सखि कवि मुरारि । सुपह रोस कर दोस विचारि ॥ ६ ॥ से नागरि तोहे गुनक निधान । अलपहि माने बहुत अभिमान ॥८॥ कके विसरलहि हे पुरुव परिपाटि । लाडलि लतिका की फल काटि ॥१०॥ भनइ विद्यापति एहू रस जान । राए सिवसिंह लखिमा देविरमान ॥१२॥ राधा । ४६ ६ मधु रजनी सङ्गहि खेपवि कत कति छलि आस । विहि विपरिते सवे विघटल चहु रिपु जन होस ॥२॥ हे सुन्दर कन्त न चुक विलेख । पिशुन वचने उचित विसरि अपहो निरपेख ॥४॥ कत गुरुजन कत परिजन कत पहरी जाग ।। एतहु साहसे मने चलि अहलिहू एहन छल अनुराग ॥६॥

250 vidyāpati | madhura vacana kahi kānuke bujhāi | ehi kara dokha rokha avagāi ||12|| tue~ varacaturī hama kiya jāna | bhanai vidyāpati iha rasa bhāna ||14|| rādhā | 465 | darajana vacana na laha saba ṭhāma | bujhae na rahae jāve parināme || 2 || tatahi dūra jā jatahi vicāra | dīpa dele ghara na raha aṃdhāra || 4 || hamari vinati sakhi kavi murāri | supaha rosa kara dosa vicāri || 6 || se nāgari tohe gunaka nidhāna | alapahi māne bahuta abhimāna ||8|| kake visaralahi he puruva paripāṭi | lāḍali latikā kī phala kāṭi ||10|| bhanai vidyāpati ehū rasa jāna | rāe sivasiṃha lakhimā deviramāna ||12|| rādhā | 46 6 madhu rajanī saṅgahi khepavi kata kati chali āsa | vihi viparite save vighaṭala cahu ripu jana hosa ||2|| he sundara kanta na cuka vilekha | piśuna vacane ucita visari apaho nirapekha ||4|| kata gurujana kata parijana kata paharī jāga || etahu sāhase mane cali ahalihū ehana chala anurāga ||6||

विद्यापति ।। राधा । ४६७ जातकि केतकि कुन्द सहार । गरुअ ताहेरि पुन जाहि निहार ॥ २ ॥ सब फुल परिमल सब मकरन्द । अनुभवे विन न बुझिअ भल मन्द ॥ ४ ॥ तुअ सखि वचन अमिञ अवगाह। भमर चैआजे बुझग्रोव नाह ।। ६ ।। एतवा विनति अनाइति मोरि । निरस कुसुम नहि रहिअ अगोरि ॥ ८ ॥ वैभव गेले भलाहु मंदि भास । अपन पराभव पर उपहास ।।१०।। राधा । ४६८ दुइ मन मेलि सिनेह अङ्कुर दोपत तेपत भैला । साखा पल्लव फुले वेपल सौरभ दह दिस गेला ॥२॥ सखि हे आवे कि आओत कन्हाई । पेम मनोरथ हठे विघटओलहि कपटहि के पतियाइ ॥४॥ जानि सुपहु तोहे आनि मेराओल सोना गाथलि मोती । कैतव कञ्चन अन्ध विधाता छायाहु छाडलि सोती ॥६॥ राधा । ४६६ पहुक वचन छल पाथर रेख । हृदय धेएल नहि होएत विशेख ॥ २ ॥ नागर भमर दुह एक रीति । रस लए निरसि करए फिरि तींत ॥ ४ ॥ ओ पहिलहि वोल तोहेहि परान । पथ परिचय नहि राख निदान ॥ ६ ॥

vidyāpati || rādhā | 467 jātaki ketaki kunda sahāra | garua tāheri puna jāhi nihāra || 2 || saba phula parimala saba makaranda | anubhave vina na bujhia bhala manda || 4 || tua sakhi vacana amiña avagāha| bhamara caiāje bujhagrova nāha || 6 || etavā vinati anāiti mori | nirasa kusuma nahi rahia agori || 8 || vaibhava gele bhalāhu maṃdi bhāsa | apana parābhava para upahāsa ||10|| rādhā | 468 dui mana meli sineha aṅkura dopata tepata bhailā | sākhā pallava phule vepala saurabha daha disa gelā ||2|| sakhi he āve ki āota kanhāī | pema manoratha haṭhe vighaṭaolahi kapaṭahi ke patiyāi ||4|| jāni supahu tohe āni merāola sonā gāthali motī | kaitava kañcana andha vidhātā chāyāhu chāḍali sotī ||6|| rādhā | 466 pahuka vacana chala pāthara rekha | hṛdaya dheela nahi hoeta viśekha || 2 || nāgara bhamara duha eka rīti | rasa lae nirasi karae phiri tīṃta || 4 || o pahilahi vola tohehi parāna | patha paricaya nahi rākha nidāna || 6 ||

विद्यापति । यौवन अवधि राख अनुबन्ध । आगला विषय अधिक परवन्ध ॥ ८॥ ओ वैसइते कत कर अवधान् । अति सानन्द भए कर मधुपान ॥१०॥ उडइते भर दे न कर सम्भाप । श्रागिला कुसुम अधिक आभलाप ।।१२।। कि कहब माइ हे बुझत अनेक । नागर भमर दुआओ अविवेक ॥१४॥ । भनई विद्यापति सुन वरनारि । पेमक रसे वस होअ मुरारि ॥१६॥ । राधा । ५०० की हमे सॉफक एकसरि तारा भादव चौठिक शशी । इथि दुहु माझ कोन मोर आनन जे पहु हसि न हेरसी ॥२॥ साए साए कहह कहह कहू कपट करह जनु कि मोर परल अपराध ॥२॥ न मोने कबहु तुझे अनुगति चुकलिहु वचन न बोलल मन्दा । सामि समाज पेमे अनुरञ्जिय कुमुदिनि सन्निधि चन्दा ॥५॥ भनइ विद्यापति सुनु वर जौवति मेदिनि मदन समाने । राजा सिवसिंह रूपनरायन लाखमा देवि रमाने ॥७॥ राधा ।। ५०१ वालितहु साम साम पए बोलितह नहि सेसे ते विसवासे । अइसन पेम मोर विहि विघटाओल ना रहल दुरासे ॥२॥ सखि हे कि कहब कहई न जाइ । - मन्द दिवस फल गनहि न पारिअ अपदहि कुपुत कह्लाई-॥४॥

vidyāpati | yauvana avadhi rākha anubandha | āgalā viṣaya adhika paravandha || 8|| o vaisaite kata kara avadhān | ati sānanda bhae kara madhupāna ||10|| uḍaite bhara de na kara sambhāpa | śrāgilā kusuma adhika ābhalāpa ||12|| ki kahaba māi he bujhata aneka | nāgara bhamara duāo aviveka ||14|| | bhanaī vidyāpati suna varanāri | pemaka rase vasa hoa murāri ||16|| | rādhā | 500 kī hame saॉphaka ekasari tārā bhādava cauṭhika śaśī | ithi duhu mājha kona mora ānana je pahu hasi na herasī ||2|| sāe sāe kahaha kahaha kahū kapaṭa karaha janu ki mora parala aparādha ||2|| na mone kabahu tujhe anugati cukalihu vacana na bolala mandā | sāmi samāja peme anurañjiya kumudini sannidhi candā ||5|| bhanai vidyāpati sunu vara jauvati medini madana samāne | rājā sivasiṃha rūpanarāyana lākhamā devi ramāne ||7|| rādhā || 501 vālitahu sāma sāma pae bolitaha nahi sese te visavāse | aisana pema mora vihi vighaṭāola nā rahala durāse ||2|| sakhi he ki kahaba kahaī na jāi | - manda divasa phala ganahi na pāria apadahi kuputa kahlāī-||4||

विद्यापति । जे लहु कथन जञो भरमहु वोलितहुँ जल थल थपितहु वेदे । अनुपम पिरीत पराइति परते रहत जनम धरि खेदे ॥६॥ अइसना जे करिअ से नहि करबे कबि रुद्रधर एहू भाने । राजा सिवसिंह रूपनरायन लखिमा देबि रमाने ॥८॥ ठूती । ५०२ जइअ जलद रुचि धएल कलानिधि तइअो कुमुद मुद् देह । सुपुरुप वचन कबहु नहि विचलए ज विहि वामेको होइ ॥२॥ मालति ककें तोळे होसि मलानी । आन कुसुम मधु पान विरत कए भमर देव मोझे आनी ॥४॥ दिन दुइ चारि आने अनुरञ्जब सुमरत सउरभ तौरा ।। अनिक वचन अनाइति पडला हे से नहि सहजक भोरा ॥६॥ सखी । ५०३ जति जति धमिम अनल अधिक विमल हेम । रभस कोप कएकहु नागर अधिक करए पेम ॥२॥ साजनि मने न करिअ रोस । आरति जे किछु बोलए वालभु ते नहि तद्विक दोस ॥४॥ कत न तुअ अनाइनि दरसि कत कए नहि दीव । ओ नहि अनङ्ग अथिक भुजङ्ग पवन पीवि जे जीव ॥६॥

vidyāpati | je lahu kathana jaño bharamahu volitahu~ jala thala thapitahu vede | anupama pirīta parāiti parate rahata janama dhari khede ||6|| aisanā je karia se nahi karabe kabi rudradhara ehū bhāne | rājā sivasiṃha rūpanarāyana lakhimā debi ramāne ||8|| ṭhūtī | 502 jaia jalada ruci dhaela kalānidhi taiao kumuda mud deha | supurupa vacana kabahu nahi vicalae ja vihi vāmeko hoi ||2|| mālati kakeṃ toḻe hosi malānī | āna kusuma madhu pāna virata kae bhamara deva mojhe ānī ||4|| dina dui cāri āne anurañjaba sumarata saurabha taurā || anika vacana anāiti paḍalā he se nahi sahajaka bhorā ||6|| sakhī | 503 jati jati dhamima anala adhika vimala hema | rabhasa kopa kaekahu nāgara adhika karae pema ||2|| sājani mane na karia rosa | ārati je kichu bolae vālabhu te nahi tadvika dosa ||4|| kata na tua anāini darasi kata kae nahi dīva | o nahi anaṅga athika bhujaṅga pavana pīvi je jīva ||6||

२५४ विद्यापति । सरस कवि विद्यापति गाग्रोल रस नहि अवसान । राजा सिवसिंह रूपनरायन लखिमा देवि रमान ॥८॥ दूती । ५०४ दिवस मन्द भन न रहए सब खन विहि न दाहिन वाम लो । सेहे पुरुपवर जेहे धैरज कर सम्पद विपदक ठाम लो ॥२॥ माधव बुझन सवे अवधारि लो । जस अपजस दुअओ चिरे थाकए आओर दिन दुइ चारि लो ॥४॥ अपन करम अपनहि भेंजिय विहिक चरित नहि वाध लो । कातर पुरुप हृदय हारि मर सुपुरुप सह अवसाद लो ॥६॥ तीनि भुवन मही अइसन दोसर नही विद्यापति कवि भान ला " राजा सिवसिंह रूपनराएन लखिमा देवि रमान लो ॥८॥ राधा । ५०५ से भल जे वरु वसए विदेसे । पुछिअ पथुक जैन ? पिया निकटहि वस पुछो न पुछइ । एहन विरह दुख के दुई सह३ र पिया तोर रसिया । अवसउ दिन एक देत विहुसिया ॥ ६ ॥ मधुरिग्रो वचन सुन नहि काने । आव अवसेओ हमे तेजव परान ॥ भभई विद्यापति एहू रस भाने । राए सिवसिंह लखिमा देइ रमाने ॥१०॥ श्री हमे तेजव पराने ॥ ८ ॥

254 vidyāpati | sarasa kavi vidyāpati gāgrola rasa nahi avasāna | rājā sivasiṃha rūpanarāyana lakhimā devi ramāna ||8|| dūtī | 504 divasa manda bhana na rahae saba khana vihi na dāhina vāma lo | sehe purupavara jehe dhairaja kara sampada vipadaka ṭhāma lo ||2|| mādhava bujhana save avadhāri lo | jasa apajasa duao cire thākae āora dina dui cāri lo ||4|| apana karama apanahi bheṃjiya vihika carita nahi vādha lo | kātara purupa hṛdaya hāri mara supurupa saha avasāda lo ||6|| tīni bhuvana mahī aisana dosara nahī vidyāpati kavi bhāna lā " rājā sivasiṃha rūpanarāena lakhimā devi ramāna lo ||8|| rādhā | 505 se bhala je varu vasae videse | puchia pathuka jaina ? piyā nikaṭahi vasa pucho na puchai | ehana viraha dukha ke duī saha3 ra piyā tora rasiyā | avasau dina eka deta vihusiyā || 6 || madhurigro vacana suna nahi kāne | āva avaseo hame tejava parāna || bhabhaī vidyāpati ehū rasa bhāne | rāe sivasiṃha lakhimā dei ramāne ||10|| śrī hame tejava parāne || 8 ||

विद्यापति । २५५ । ठूती । ५०६ करतल कमल नयन ढर नीर । न घेतए सभरन कुन्तल चीर ॥ ३ ॥ तुझ पथ हेरि हेरि चित नहि थीर । सुमरि पुरुव नेहा दुगध सरीर ॥ ४ ॥ कतै परि माधव साधव मान । विरहि जुवति मग दरसन दान ॥ ६ ॥ जल मधे कभल गगन मधे सूर। ऑतर चान कुमुद कत दूर ॥८॥ गगन गरज मेघा सिखर मयूर । कत जन जानसि नेह कत दूर ॥१०॥ भनइ विद्यापति विपरित मान । राधा वचन लजाएत काढू ॥१२॥ ठूती । ५०७ धन जऊवन रस रङ्गे। दिन दस देखिअ तलित तरङ्गे ॥ २ ॥ सुघटेो विहि विघटावे । वाङ्क विधाता की न करावे ॥ ४ ॥ माधव इ तुम भलि नहि रीती। हठे न करिश्र दुर पुरुव पिरीती ॥ ६ ॥ सचकित हेरए आसा । सुमरि समागम सुपहुक पासा ॥ ८॥ नयन तेजए जलधारा । न चैतए चीर न परिहए हारा ॥१०॥ लख जोजन वस चन्दा । तइयो कुमुदिनि करए अनन्दा ॥१२॥ जकरा जा सञी रीति । दुरहुक दुर गेले दो गुन पिरीती ॥१४॥ विद्यापति कवि गाहे । वोलल बोल सुपहु निरवाहे ॥१६॥ रूप नराएन जाने । राए सिवसिंह लखिमा देवि रमाने ॥१८॥

vidyāpati | 255 | ṭhūtī | 506 karatala kamala nayana ḍhara nīra | na ghetae sabharana kuntala cīra || 3 || tujha patha heri heri cita nahi thīra | sumari puruva nehā dugadha sarīra || 4 || katai pari mādhava sādhava māna | virahi juvati maga darasana dāna || 6 || jala madhe kabhala gagana madhe sūra| ऑtara cāna kumuda kata dūra ||8|| gagana garaja meghā sikhara mayūra | kata jana jānasi neha kata dūra ||10|| bhanai vidyāpati viparita māna | rādhā vacana lajāeta kāḍhū ||12|| ṭhūtī | 507 dhana jaūvana rasa raṅge| dina dasa dekhia talita taraṅge || 2 || sughaṭeo vihi vighaṭāve | vāṅka vidhātā kī na karāve || 4 || mādhava i tuma bhali nahi rītī| haṭhe na kariśra dura puruva pirītī || 6 || sacakita herae āsā | sumari samāgama supahuka pāsā || 8|| nayana tejae jaladhārā | na caitae cīra na parihae hārā ||10|| lakha jojana vasa candā | taiyo kumudini karae anandā ||12|| jakarā jā sañī rīti | durahuka dura gele do guna pirītī ||14|| vidyāpati kavi gāhe | volala bola supahu niravāhe ||16|| rūpa narāena jāne | rāe sivasiṃha lakhimā devi ramāne ||18||

२५६ विद्यापति । दूती । ५ ०८ चड़ जनजो कर पिरीत रे । कोपहु न तेजय रीति रे ॥ २ ॥ काक कोइल एक जाति रे । भैम भमर एक भाति रे ॥ ४ ॥ हेम हरदि कत वीच रे । गुनहि बुझिअ उच नीच रे ॥ ६ ॥ मनि कादव लपटाय रे । तेइ कि तनिक गुन जाय रे ॥ ८ ॥ विद्यापति अवधान रे । सुपुरुष न कर निदान रे ॥१०॥ ठूती । ५०६ प्रथम तोहर पेम गउरवे गरवे वाउरि भैलि । आधक आदर लोभ लुवधाल चुकलि तें रतिकेकि ॥२॥ खेमह एक अपराध माधव पलटि हेरह ताहि । तोह बिना जदि अमिय पीउति तइअ न जीउति राहि ॥४॥ कालि परसु मधुर जे छलि आज से भैलि तीति । निहु बोलब पुरुष निरय हठहि तेज पिरिती ॥६॥ तुहुँ जौं अब ताहि तेजव इ अति कोन बड़ाइ । तोह बिनु जव जीवन तेजव से वध लागव कॉइ ॥८॥ वइरिहु एक अपराध येमिय राजपण्डित भान । रमनि राधा रसिक यदुपति सिंह भूपति जाने ।

256 vidyāpati | dūtī | 5 08 car̤a janajo kara pirīta re | kopahu na tejaya rīti re || 2 || kāka koila eka jāti re | bhaima bhamara eka bhāti re || 4 || hema haradi kata vīca re | gunahi bujhia uca nīca re || 6 || mani kādava lapaṭāya re | tei ki tanika guna jāya re || 8 || vidyāpati avadhāna re | supuruṣa na kara nidāna re ||10|| ṭhūtī | 506 prathama tohara pema gaurave garave vāuri bhaili | ādhaka ādara lobha luvadhāla cukali teṃ ratikeki ||2|| khemaha eka aparādha mādhava palaṭi heraha tāhi | toha binā jadi amiya pīuti taia na jīuti rāhi ||4|| kāli parasu madhura je chali āja se bhaili tīti | nihu bolaba puruṣa niraya haṭhahi teja piritī ||6|| tuhu~ jauṃ aba tāhi tejava i ati kona bar̤āi | toha binu java jīvana tejava se vadha lāgava kaॉi ||8|| vairihu eka aparādha yemiya rājapaṇḍita bhāna | ramani rādhā rasika yadupati siṃha bhūpati jāne |

विद्यापति। २५७ दूती । ५१० कतए गुजा कतए फल । कतए गुजा रतन तूल ॥ ३ ॥ जे पुनु जानए मरम साच । रतन तेज न किनए काच ।। ४ ।। अरे रे सुन्दर उतर देह । कञोन कञोन गुन परेखि नेह ॥ ६ ॥ अनेके दिवसे कएल मान । मधु छाड़ शान न मागए दान ॥ ८॥ ऐसन मुगुध थीक मुरारि । गवउ भखए अमिञ छारि ॥१०॥ दूती। तुअ विसवासे कुसुमे भरु सेज । वसन्तक रजनी चॉदक तेज ॥ २ ॥ मन उतकण्ठित कतए न धाव । दह दिस सुन नयन भमि आव ॥ ४ ॥ | हरि हरि हरि तुय दरसन लागि । नागरि रयनि गमाउलि जागि ॥ ६ ॥ सुपुरुस भए नहि करिअए रोस । वड़ भए कपटी ई बड़ दोष ॥ ८ ॥ भनइ विद्यापति गवि बोल । जे कुल रिखए सेहे अमोल ॥१०॥ सखी । रसिकक सरवस नागरि वानि । भल परिहर न आदरि यानि ॥ २ ॥ हृदयक कपट वचने पियार । अपने रसे उकट कुसियार ॥ ४ ॥ यावे कि वोलव सखि विसरल देओ। तुअ रूपे लुबुध भही नहि केो ॥ ६ ॥ ३३

vidyāpati| 257 dūtī | 510 katae gujā katae phala | katae gujā ratana tūla || 3 || je punu jānae marama sāca | ratana teja na kinae kāca || 4 || are re sundara utara deha | kañona kañona guna parekhi neha || 6 || aneke divase kaela māna | madhu chār̤a śāna na māgae dāna || 8|| aisana mugudha thīka murāri | gavau bhakhae amiña chāri ||10|| dūtī| tua visavāse kusume bharu seja | vasantaka rajanī caॉdaka teja || 2 || mana utakaṇṭhita katae na dhāva | daha disa suna nayana bhami āva || 4 || | hari hari hari tuya darasana lāgi | nāgari rayani gamāuli jāgi || 6 || supurusa bhae nahi kariae rosa | var̤a bhae kapaṭī ī bar̤a doṣa || 8 || bhanai vidyāpati gavi bola | je kula rikhae sehe amola ||10|| sakhī | rasikaka saravasa nāgari vāni | bhala parihara na ādari yāni || 2 || hṛdayaka kapaṭa vacane piyāra | apane rase ukaṭa kusiyāra || 4 || yāve ki volava sakhi visarala deo| tua rūpe lubudha bhahī nahi keo || 6 || 33

२५६ विद्यापति । दूती । ५०६ चड़ जनजञो कर पिरीत रे । कोपहु न तेजय रीति रे ॥ २ ॥ काक कोइल एक जाति रे । भैम भमर एक भाति रे ॥ ४ ॥ हेम हद कत वीच रे । गुनहि बुझिअ उच नीच रे ॥ ६ ॥ मनि कादव लपटाय रे । तेइ कि तनिक गुन जाय रे ॥ ८ ॥ विद्यापति अवधान रे । सपरुप न कर निदान रे ॥१०॥ दूती । प्रथम तोहर पेम गउरवे गरवे वाउरि भैलि ।। अधिक दर लोभ लुवधलि चुकलि तें रतिकेति ॥२॥ खेमह एक अपराध माधव पलटि हेरह ताहि ।। तोह बिना जदि अमिय पीउति तइअओ न जीउति राहि ॥४॥ कालि परसु मधुर जे छलि आज से भैलि तीति । नहु बोलच पुरुष निरय हठाह तेज पिरिती ॥६॥ तुहुँ जौं अब ताहि तेजव इ अति कौन बड़ाई । ' तह बिनु जव जीवन तेजव से वध लागव कॉइ ॥८॥ वइरिह एक अपराध खेमिय राजपण्डित भान । रमन राधा रसिक यदुपति सिंह भूपति जान ।

256 vidyāpati | dūtī | 506 car̤a janajaño kara pirīta re | kopahu na tejaya rīti re || 2 || kāka koila eka jāti re | bhaima bhamara eka bhāti re || 4 || hema hada kata vīca re | gunahi bujhia uca nīca re || 6 || mani kādava lapaṭāya re | tei ki tanika guna jāya re || 8 || vidyāpati avadhāna re | saparupa na kara nidāna re ||10|| dūtī | prathama tohara pema gaurave garave vāuri bhaili || adhika dara lobha luvadhali cukali teṃ ratiketi ||2|| khemaha eka aparādha mādhava palaṭi heraha tāhi || toha binā jadi amiya pīuti taiao na jīuti rāhi ||4|| kāli parasu madhura je chali āja se bhaili tīti | nahu bolaca puruṣa niraya haṭhāha teja piritī ||6|| tuhu~ jauṃ aba tāhi tejava i ati kauna bar̤āī | ' taha binu java jīvana tejava se vadha lāgava kaॉi ||8|| vairiha eka aparādha khemiya rājapaṇḍita bhāna | ramana rādhā rasika yadupati siṃha bhūpati jāna |

विद्यापति। ३५७ दूती । ५१० कतए गुजा कतए फल । कतए गुजा रतन तुल ॥ २ ॥ जे पुनु जानए भरम साच । रतन तेज न किनए काच ॥ ४ ॥ अरे रे सुन्दर उतर देह । कञोन कझोन गुन परखि नेह ॥ ६ ॥ अनेके दिवसे कएल मान । मधु छाड़ि आन न मागए दान ॥ ८ ॥ ऐसन मुगुध थीक मुरारि । गवउ भखए अमिञ छारि ॥१०॥ दूती । ५११ तुअ विसवासे कुसुमे भरु सेज । वसन्तक रजनी चॉदक तेज ॥ २ ॥ मन उतकण्ठित कतए न धाव । दह दिस सुन नयन भमि आव ॥ ४ ॥ हरि हरि हरि तुय दरसन लागि । नागरि रयनि गमाउलि जागि ॥ ६ ॥ सुपुरुस भए नहि करिअए रोस । वड़ भए कपटी इ चड़ दोष ॥ ८॥ भनइ विद्यापति गरुवि बोल । जे कुल राखए सेहे अमोल ॥१०॥ सखी। रसिकक सरवस नागरि वानि । भल परिहर न आदर आनि ।। २ ।। हृदयक कपटि वचने पियार । अपने रसे उकट कुसियार ॥ ४ ॥ वे कि चोलव सखि विसरल देग्रो। तुत्र रूपे लुबुध भही नहिं के ॥ ६ ॥ 33

vidyāpati| 357 dūtī | 510 katae gujā katae phala | katae gujā ratana tula || 2 || je punu jānae bharama sāca | ratana teja na kinae kāca || 4 || are re sundara utara deha | kañona kajhona guna parakhi neha || 6 || aneke divase kaela māna | madhu chār̤i āna na māgae dāna || 8 || aisana mugudha thīka murāri | gavau bhakhae amiña chāri ||10|| dūtī | 511 tua visavāse kusume bharu seja | vasantaka rajanī caॉdaka teja || 2 || mana utakaṇṭhita katae na dhāva | daha disa suna nayana bhami āva || 4 || hari hari hari tuya darasana lāgi | nāgari rayani gamāuli jāgi || 6 || supurusa bhae nahi kariae rosa | var̤a bhae kapaṭī i car̤a doṣa || 8|| bhanai vidyāpati garuvi bola | je kula rākhae sehe amola ||10|| sakhī| rasikaka saravasa nāgari vāni | bhala parihara na ādara āni || 2 || hṛdayaka kapaṭi vacane piyāra | apane rase ukaṭa kusiyāra || 4 || ve ki colava sakhi visarala degro| tutra rūpe lubudha bhahī nahiṃ ke || 6 || 33

२५६ विद्यापति । • पएर पखाल रोषे नहि खाए । अन्धरा हाथ भेटल हर जाए ॥ ८॥ तने जे कलामति । अविवेक । न पिच सरोज अमिय रस भेक ॥१०॥ अकुलिन सञो जदि कए सदभाव । तत कए कतए चतुरपन झाव ॥१३॥ तोहरा हृदय न रहले खागि । कतए सुनल अछ जुडि ही आगी ॥१४॥ भनइ विद्यापति सह कृत साति । से नहि विचल जकरि जे जाति ॥१६॥ ----- -- दूती । ५१३ जसु मुख सेवक पुनिमक चन्दा । नअनक नेञोछन नव अरविन्दा ॥ २ ॥ अधर निमाल मधुरि फुल थोकी । तोंहें कके पाउलि अमिञ सलाका ॥ ४ ॥ आइलि कलावति तय रति साधे । तोहे परिहरलि कोन अपराधे ॥ ६ ॥ भञहक अनुचर मनमथ चापे । पिक पञ्चम परिपन्थि अलापे ॥ २ ॥ जा सो विहुसि दरस अनुरागे । अनलझॉपते कएल पागे ॥१०॥ अनुभवि भङ्गर भाव तोहारे । संसय न तेजए हृदय हमार ॥१॥ की से अनागरि कि तोहें अकामी । सहज तोहर वा परजन्तगमा ॥ भनइ विद्यापति न बोल सन्देही । सुपुरुस वचन पसानक रहा ॥ नृप सिवसिंह देव एह रस जाने । सौभागे आगरि लखिमा देइ रमान । दूती ।। ५१४ प्रयमहि कत जतन उपजोल हे ते ग्रानले पर राम । वाललह मान आन परिनत भेल अवे परजन्तक ठामा ॥२॥

256 vidyāpati | • paera pakhāla roṣe nahi khāe | andharā hātha bheṭala hara jāe || 8|| tane je kalāmati | aviveka | na pica saroja amiya rasa bheka ||10|| akulina saño jadi kae sadabhāva | tata kae katae caturapana jhāva ||13|| toharā hṛdaya na rahale khāgi | katae sunala acha juḍi hī āgī ||14|| bhanai vidyāpati saha kṛta sāti | se nahi vicala jakari je jāti ||16|| ----- -- dūtī | 513 jasu mukha sevaka punimaka candā | naanaka neñochana nava aravindā || 2 || adhara nimāla madhuri phula thokī | toṃheṃ kake pāuli amiña salākā || 4 || āili kalāvati taya rati sādhe | tohe pariharali kona aparādhe || 6 || bhañahaka anucara manamatha cāpe | pika pañcama paripanthi alāpe || 2 || jā so vihusi darasa anurāge | analajhaॉpate kaela pāge ||10|| anubhavi bhaṅgara bhāva tohāre | saṃsaya na tejae hṛdaya hamāra ||1|| kī se anāgari ki toheṃ akāmī | sahaja tohara vā parajantagamā || bhanai vidyāpati na bola sandehī | supurusa vacana pasānaka rahā || nṛpa sivasiṃha deva eha rasa jāne | saubhāge āgari lakhimā dei ramāna | dūtī || 514 prayamahi kata jatana upajola he te grānale para rāma | vālalaha māna āna parinata bhela ave parajantaka ṭhāmā ||2||

विद्यापति । २५६ --०५०० ००००० माधव अावे वुझलि तुय रीती । । ए वेरि वले चेतन भैलिहु पुनु न करव परतीती ॥४॥ वाट हेरि वर नागरि रहलि सून सङ्केत निसि जागि । जे नहि फले निरवाहए पारिअ से है करिअ को लागि ॥६॥ दूती । ५१५ ताके निंवदिय जे मतिमान । जलाह गुन फल के नहि जान ॥ २ ॥ तेरे बचने कएल परिछेद । कौआ भुह न भनिग्रए वेद ॥ ४ ॥ तोहे बहुवल्लभ हमहि अनानि । तकराहु कुलक धरम भेलि हानि ॥ ६ ॥ कएल गतागत तोहरा लागि । सहजहि रयनि गमाउने जागि ॥ ८ ॥ धन्ध वन्ध सकल भेल काज । मोहि आवे तुह्नि की काहनी लाज ॥१०॥ दूती वचन सवहि भेल सार । विद्यापति कह कवि कण्ठहार ॥१२॥ टूती । ५१६ | तह हुन लागल उचित सिनेह । हम अपमानि पठभोलह गेह ॥ २ ॥ हमरो मति अपये चलि गेलि । दुधक माछी दूती भैलि ॥ ४ ॥ माधव कि कहव इ भल भेला । हमर गतागत इ दुर गेला ॥ ६ ॥ पहिलहि वोललह मधुरिम वाणी । तोहहि सुचेतन तोहहि सयानी ॥ ८ ॥ भेला कोज चुकाओल रोसे । कहि कीबुझौवह अपनुकदोसे ॥१०॥

vidyāpati | 256 --0500 00000 mādhava aāve vujhali tuya rītī | | e veri vale cetana bhailihu punu na karava paratītī ||4|| vāṭa heri vara nāgari rahali sūna saṅketa nisi jāgi | je nahi phale niravāhae pāria se hai karia ko lāgi ||6|| dūtī | 515 tāke niṃvadiya je matimāna | jalāha guna phala ke nahi jāna || 2 || tere bacane kaela paricheda | kauā bhuha na bhanigrae veda || 4 || tohe bahuvallabha hamahi anāni | takarāhu kulaka dharama bheli hāni || 6 || kaela gatāgata toharā lāgi | sahajahi rayani gamāune jāgi || 8 || dhandha vandha sakala bhela kāja | mohi āve tuhni kī kāhanī lāja ||10|| dūtī vacana savahi bhela sāra | vidyāpati kaha kavi kaṇṭhahāra ||12|| ṭūtī | 516 | taha huna lāgala ucita sineha | hama apamāni paṭhabholaha geha || 2 || hamaro mati apaye cali geli | dudhaka māchī dūtī bhaili || 4 || mādhava ki kahava i bhala bhelā | hamara gatāgata i dura gelā || 6 || pahilahi volalaha madhurima vāṇī | tohahi sucetana tohahi sayānī || 8 || bhelā koja cukāola rose | kahi kībujhauvaha apanukadose ||10||

२६० विद्यापति । ठूती । ५१७ वचन रचन दए आनलि राही । अवसर जानि विसरलह ताहीं ॥ २ ॥ तहे बड़ नागर औ बड़ि भोरी । अमिय पियोलह विप सौ घोरी ।। ४ ।। चल चल माधव भल तुअ काजे । जत बोललह तत सकल बेजे ॥ ६ ॥ सुपुरुख जानि कएल विसवासे । के पतिएत फुलल अकासे ।।८।। | पुरुख निठुर हिअ परिचय भेल । परधन लागि निजओ दूर गेल ॥१०॥ निअ मने न गुनल ने पुछल के। अपन चरन अपने देल छेओ ॥१२॥ | भनइ विद्यापति एहू रस जान । राए सिवसिंह लखिमा देइ रमान ॥१४॥ टूती । ५१८ अदिरि आनलि परेर नारीं । कता कठिन इतर तारी ॥ २ ॥ गेले सम्भव तोहहु तेहा । एखने पलट जाएव कँहा ॥ ४ ॥ न कर माधव हेनि उकती । पुनु पठावए चाहिअ दूती ॥ ६ ॥ आनि विसरिअ भावक भोरा । गरुश नीलज मानस तोरा ॥८॥ हथिक रतन तेजह कहे। के बोल नगर नागर तोहे ॥१०॥ दूती । ५१६ ओतए छलि धनि निग्र पिय पास । एतए आइलि धनि तुअ Eि एतए न श्रोतए एकत्रो नहि भेल । मदने आनि आहुति कए दाल आहुति कए देलि ॥ ४ ॥

260 vidyāpati | ṭhūtī | 517 vacana racana dae ānali rāhī | avasara jāni visaralaha tāhīṃ || 2 || tahe bar̤a nāgara au bar̤i bhorī | amiya piyolaha vipa sau ghorī || 4 || cala cala mādhava bhala tua kāje | jata bolalaha tata sakala beje || 6 || supurukha jāni kaela visavāse | ke patieta phulala akāse ||8|| | purukha niṭhura hia paricaya bhela | paradhana lāgi nijao dūra gela ||10|| nia mane na gunala ne puchala ke| apana carana apane dela cheo ||12|| | bhanai vidyāpati ehū rasa jāna | rāe sivasiṃha lakhimā dei ramāna ||14|| ṭūtī | 518 adiri ānali parera nārīṃ | katā kaṭhina itara tārī || 2 || gele sambhava tohahu tehā | ekhane palaṭa jāeva ka~hā || 4 || na kara mādhava heni ukatī | punu paṭhāvae cāhia dūtī || 6 || āni visaria bhāvaka bhorā | garuśa nīlaja mānasa torā ||8|| hathika ratana tejaha kahe| ke bola nagara nāgara tohe ||10|| dūtī | 516 otae chali dhani nigra piya pāsa | etae āili dhani tua Ei etae na śrotae ekatro nahi bhela | madane āni āhuti kae dāla āhuti kae deli || 4 ||

विद्यापति । २६१ | सुन सुन माधव वचन हमार । पाउलि निधि परिहरए गमार ॥ ६ ॥ तुअ गुन गन कहि कत अनुरोधि । निअ पिय लगसौं अनलि बोधि ॥ ८ ॥ एहन सिथिल बुझल तुअ नेह । आवे अनितहु मोहि होइति सन्देह ॥१०॥ हैं वेरि जदि परिहरवह आनि । आनहु तेजवि अभिसारक वानि ॥१२॥ भनइ विद्यापति सुनह मुरारि । धनि परिजिअ दोस विचारि ॥१४॥ दूती । ५२० माधव सुमुखि मनोरथ पुर । तुअ गुने जुवुधि आइलि एति दूर ॥ २ ॥ जे घर वाहर होइते फेदाए । साहस तकर कहए नहि जाए ॥ ४ ॥ पथ पीछर एक रयनि अन्धार । कुच जुग कलसे जमुना भैलि पार ॥ ६ ॥ वारिद चरिस सकल महिं पूल । सहसह चउदिस विसधर वूल ॥ ६ ॥ नगुनलि एहनि भयाउनि राति। जीवहु चाहि अधिक की साति ॥१०॥ भनइ विद्यापति दुहु मन बोध । कमल न विकत भमर अनुरोध ॥१२॥ दूती । | ५२१ माधव करिअ सुमुखि समधाने ।। तुअ अभिसार कएल जत सुन्दरि कामिनि करए के आने ॥ ३ ॥ वरिस पयोधर धरनि वारि भर रयनि महा भय भीमा ।। तइओ चललि धनि तुअ गुन भने गुनि तसु साहस नहि सीमा ।।४।।

vidyāpati | 261 | suna suna mādhava vacana hamāra | pāuli nidhi pariharae gamāra || 6 || tua guna gana kahi kata anurodhi | nia piya lagasauṃ anali bodhi || 8 || ehana sithila bujhala tua neha | āve anitahu mohi hoiti sandeha ||10|| haiṃ veri jadi pariharavaha āni | ānahu tejavi abhisāraka vāni ||12|| bhanai vidyāpati sunaha murāri | dhani parijia dosa vicāri ||14|| dūtī | 520 mādhava sumukhi manoratha pura | tua gune juvudhi āili eti dūra || 2 || je ghara vāhara hoite phedāe | sāhasa takara kahae nahi jāe || 4 || patha pīchara eka rayani andhāra | kuca juga kalase jamunā bhaili pāra || 6 || vārida carisa sakala mahiṃ pūla | sahasaha caudisa visadhara vūla || 6 || nagunali ehani bhayāuni rāti| jīvahu cāhi adhika kī sāti ||10|| bhanai vidyāpati duhu mana bodha | kamala na vikata bhamara anurodha ||12|| dūtī | | 521 mādhava karia sumukhi samadhāne || tua abhisāra kaela jata sundari kāmini karae ke āne || 3 || varisa payodhara dharani vāri bhara rayani mahā bhaya bhīmā || taio calali dhani tua guna bhane guni tasu sāhasa nahi sīmā ||4||

१६ २ विद्यापति । देखि भवन भिति लिखल भुजगपति जसु मने परम तरासे । से सुवदनि करे झपइते फनिमनि विहुसि अाइलि तुअ पासे ॥६॥ निअ पहु परिहरि संतरि विखम नरि अॅगिरि महाकुल गारी । तुअ अनुराग मधुर मदे मातलि किछु न गुनल वर नारी ॥८॥ इ रस रसिक विनोदक विन्दक सुकवि विद्यापति गावे ।। काम पेम दुहु एक मत भए रह कखने की न करावे ॥१०॥ दूती । ५२२ निसि निसिअर भम भीम भुअङ्गम गगन गरज घन मेह । दुतर जनुन नरि से आइलि वाहु तरि एतवा तोहर नेह ॥२॥ हेरि हल हसि समुह उगो ससि वरिसो अमिथक धार ॥३॥ कत नहि दुरजन कत जामिक जन परिपन्यय अनुरागे । किछु न काहुक डर गुनल जुवति वर एहि परकियो अभागे ॥५॥ दूती । ५२३ अगर उगारि गरि मृगमद रस कय अनुलेपन देह । चललि तिमिर मिलि निमिखें अलख भैलि । काचक सनि मसि रेह ॥२॥

16 2 vidyāpati | dekhi bhavana bhiti likhala bhujagapati jasu mane parama tarāse | se suvadani kare jhapaite phanimani vihusi aāili tua pāse ||6|| nia pahu parihari saṃtari vikhama nari aॅgiri mahākula gārī | tua anurāga madhura made mātali kichu na gunala vara nārī ||8|| i rasa rasika vinodaka vindaka sukavi vidyāpati gāve || kāma pema duhu eka mata bhae raha kakhane kī na karāve ||10|| dūtī | 522 nisi nisiara bhama bhīma bhuaṅgama gagana garaja ghana meha | dutara januna nari se āili vāhu tari etavā tohara neha ||2|| heri hala hasi samuha ugo sasi variso amithaka dhāra ||3|| kata nahi durajana kata jāmika jana paripanyaya anurāge | kichu na kāhuka ḍara gunala juvati vara ehi parakiyo abhāge ||5|| dūtī | 523 agara ugāri gari mṛgamada rasa kaya anulepana deha | calali timira mili nimikheṃ alakha bhaili | kācaka sani masi reha ||2||

विद्यापति ।। २६३ हे माधव हेरह हखि धनि चॉद उगल जनि महितल मेटि कलङ्क । घर गुरुजन हेरि पलटति कत वेरि शशिमुखि परम ससङ्क ॥४॥ तुअ गुन गन कहि आनल असक साहि दुइए समुखि विसवास । ते परि पठाइअ जें परि पाविअ पर धन विनु परयास ।।६।। जपल जनम जत मदन महामत विहि सफलित करु आज । विद्यापति भन कंसनराएन सोरम देवि समाज ॥८॥ माधव । ५२४ शुन शुन गुणमति राधे । परिचय परिहर कोन अपराधे ॥ २ ॥ गगने उदय कत तारा । चान्द आन नहि अवतारा ॥ ४ ॥ याने कि कहब विशेखि । लाख लखिमिचय न लेखि ॥ ६ ॥ शुनि धनि मनोहदि झुर। तबाह मनहि मनहि मनपुर ॥ ८ ॥ विद्यापति कह मिलन भेल । शुनइते धन्द् सवहि भै गेल ॥१०॥ राधी । ५२५ तुहु जदि माधव चाहास नेह । मदन साखि कए खत लिखि देह ।। २ ।। छोड़ केन्नि क्दम्य विलास । दुर करव निज गुरुजन आस ॥ ४ ॥ | हम विनु सपने न हेरव अनि । हमर बचने करव जलपान ॥ ६ ॥ रजनि दिवस गुन गाव मोर । अनि जुवति कभु न करने कोर ॥ ८ ॥

vidyāpati || 263 he mādhava heraha hakhi dhani caॉda ugala jani mahitala meṭi kalaṅka | ghara gurujana heri palaṭati kata veri śaśimukhi parama sasaṅka ||4|| tua guna gana kahi ānala asaka sāhi duie samukhi visavāsa | te pari paṭhāia jeṃ pari pāvia para dhana vinu parayāsa ||6|| japala janama jata madana mahāmata vihi saphalita karu āja | vidyāpati bhana kaṃsanarāena sorama devi samāja ||8|| mādhava | 524 śuna śuna guṇamati rādhe | paricaya parihara kona aparādhe || 2 || gagane udaya kata tārā | cānda āna nahi avatārā || 4 || yāne ki kahaba viśekhi | lākha lakhimicaya na lekhi || 6 || śuni dhani manohadi jhura| tabāha manahi manahi manapura || 8 || vidyāpati kaha milana bhela | śunaite dhand savahi bhai gela ||10|| rādhī | 525 tuhu jadi mādhava cāhāsa neha | madana sākhi kae khata likhi deha || 2 || chor̤a kenni kdamya vilāsa | dura karava nija gurujana āsa || 4 || | hama vinu sapane na herava ani | hamara bacane karava jalapāna || 6 || rajani divasa guna gāva mora | ani juvati kabhu na karane kora || 8 ||

२६४ विद्यापति । ऎसन करज करव जव हात । तबहु तुय सञ मरमक वात ॥१०॥ भनइ विद्यापति सुन चरकान । मान रहु पुन जाउ परान ॥१३॥ राधा । ५२६ कुलकामिनि भए कुलटा भेलिहु किछ नहि गुनले आगु । सवे परिहरि तुअ अधीन भेलिह आवे इति लागु ॥२॥ माधव जनु होअ पेम पुराने । नव अनुराग ओल धरि राखघ जे न विघट मोर माने ॥४॥ सुमुखि वचन सुनि माधवे भने गुनि अङ्गिरल कए अपराधे । सुपुरुप सञो नैह कवि विद्यापति कह ओल धरि हो निरवाहे ॥ राधा। ५२७ माधव जगत के नहि जान । आरित आकुल जञा केश्रो आवए बड़ कर समधान ॥२॥ हमें जे भाविनि भाव जामिनि अएलाहु जानि सुठाम । तोहे सुनागर गुनक अगर पूरत सकल काम ॥४॥ कत न मन मनोरथ अछल सवे निवेदव तोहि । पूरुव पुने परीनति पोलाहे पछि न पुछह मोहि ॥६॥

264 vidyāpati | èsana karaja karava java hāta | tabahu tuya saña maramaka vāta ||10|| bhanai vidyāpati suna carakāna | māna rahu puna jāu parāna ||13|| rādhā | 526 kulakāmini bhae kulaṭā bhelihu kicha nahi gunale āgu | save parihari tua adhīna bheliha āve iti lāgu ||2|| mādhava janu hoa pema purāne | nava anurāga ola dhari rākhagha je na vighaṭa mora māne ||4|| sumukhi vacana suni mādhave bhane guni aṅgirala kae aparādhe | supurupa saño naiha kavi vidyāpati kaha ola dhari ho niravāhe || rādhā| 527 mādhava jagata ke nahi jāna | ārita ākula jañā keśro āvae bar̤a kara samadhāna ||2|| hameṃ je bhāvini bhāva jāmini aelāhu jāni suṭhāma | tohe sunāgara gunaka agara pūrata sakala kāma ||4|| kata na mana manoratha achala save nivedava tohi | pūruva pune parīnati polāhe pachi na puchaha mohi ||6||