Utkalikā-vallarī

श्रीवृन्दारण्यविहारिणे नमः । प्रपद्य वृन्दावनमध्यमेकः क्रोशन्नसावुत्कलिकाकुलात्मा । उद्घाटयामि ज्वलतः कठोरां बाष्पस्य मुद्रां हृदि मुद्रितस्य ॥ १॥

śrīvṛndāraṇyavihāriṇe namaḥ | prapadya vṛndāvanamadhyamekaḥ krośannasāvutkalikākulātmā | udghāṭayāmi jvalataḥ kaṭhorāṃ bāṣpasya mudrāṃ hṛdi mudritasya || 1||

अये वृन्दारण्य त्वरितमिह ते सेवनपराः परामापुः के वा न किल परमानन्दपदवीम् । अतो नीचैर्याचे स्वयमधिपयोरीक्षणविधे र्वरेण्यां मे चेतस्युपदिश दिशं हा कुरु कृपाम् ॥ २॥

aye vṛndāraṇya tvaritamiha te sevanaparāḥ parāmāpuḥ ke vā na kila paramānandapadavīm | ato nīcairyāce svayamadhipayorīkṣaṇavidhe rvareṇyāṃ me cetasyupadiśa diśaṃ hā kuru kṛpām || 2||

तवारण्ये देवि ध्रुवमिह मुरारिपोर्विहरते सदा प्रेयस्येति श्रुतिरपि विरौति स्मृतिरपि । इति ज्ञात्वा वृन्दे चरणमभिवन्दे तव कृपां कुरुष्व क्षिप्रं मे फलतु नितरां तर्षविटपी ॥ ३॥

tavāraṇye devi dhruvamiha murāriporviharate sadā preyasyeti śrutirapi virauti smṛtirapi | iti jñātvā vṛnde caraṇamabhivande tava kṛpāṃ kuruṣva kṣipraṃ me phalatu nitarāṃ tarṣaviṭapī || 3||

हृदि चिरवसदाशामण्डलालम्बपादौ गुणवति तव नाथौ नाथितुं जन्तुरेषः । सपदि भवदनुज्ञां याचते देवि वृन्दे मयि किर करुणार्द्रां दृष्टिमत्र प्रसीद ॥ ४॥

hṛdi ciravasadāśāmaṇḍalālambapādau guṇavati tava nāthau nāthituṃ jantureṣaḥ | sapadi bhavadanujñāṃ yācate devi vṛnde mayi kira karuṇārdrāṃ dṛṣṭimatra prasīda || 4||

दधतं वपुरंशुकन्दलीं दलदिन्दीवरवृन्दबन्धुराम् । कृतकाञ्चनकान्तिवञ्चनैः स्फुरितां चारुमरीचिसञ्चयैः ॥ ५॥

dadhataṃ vapuraṃśukandalīṃ daladindīvaravṛndabandhurām | kṛtakāñcanakāntivañcanaiḥ sphuritāṃ cārumarīcisañcayaiḥ || 5||

निचितं घनचञ्चलातते रनुकूलेन दुकूलरोचिषा । मृगनाभिरुचः सनाभिना महितां मोहनपट्टवाससा ॥ ६॥

nicitaṃ ghanacañcalātate ranukūlena dukūlarociṣā | mṛganābhirucaḥ sanābhinā mahitāṃ mohanapaṭṭavāsasā || 6||

माधुरीं प्रकटयन्तमुज्ज्वलां श्रीपतेरपि वरिष्ठसौष्ठवाम् । इन्दिरामधुरगोष्ठसुन्दरी वृन्दविस्मयकरप्रभोन्नताम् ॥ ७॥

mādhurīṃ prakaṭayantamujjvalāṃ śrīpaterapi variṣṭhasauṣṭhavām | indirāmadhuragoṣṭhasundarī vṛndavismayakaraprabhonnatām || 7||

इतरजनदुर्घटोदयस्य स्थिरगुणरत्नचयस्य रोहणाद्रिम् । अखिलगुणवतीकदम्बचेतः प्रचुरचमत्कृतिकारिसद्गुणाढ्यम् ॥ ८॥

itarajanadurghaṭodayasya sthiraguṇaratnacayasya rohaṇādrim | akhilaguṇavatīkadambacetaḥ pracuracamatkṛtikārisadguṇāḍhyam || 8||

निस्तुलव्रजकिशोरमण्डली मौलिमण्डनहरिन्मणीश्वरम् । विश्वविस्फूरितगोकुलोल्लसन् नव्ययौवतवतंसमालिकाम् ॥ ९॥

nistulavrajakiśoramaṇḍalī maulimaṇḍanaharinmaṇīśvaram | viśvavisphūritagokulollasan navyayauvatavataṃsamālikām || 9||

स्वान्तसिन्धुमकरीकृतराधं हृन्निशाकरकुरङ्गितकृष्णाम् । प्रेयसीपरिमलोन्मदचित्तं प्रेष्ठसौरभहृतेन्द्रियवर्गाम् ॥ १०॥

svāntasindhumakarīkṛtarādhaṃ hṛnniśākarakuraṅgitakṛṣṇām | preyasīparimalonmadacittaṃ preṣṭhasaurabhahṛtendriyavargām || 10||

प्रेममूर्तिवरकार्त्तिकदेवी कीर्तिगानमुखरीकृतवंशम् । विश्वनन्दनमुकुन्दसमज्ञा वृन्दकीर्तनरसज्ञरसज्ञाम् ॥ ११॥

premamūrtivarakārttikadevī kīrtigānamukharīkṛtavaṃśam | viśvanandanamukundasamajñā vṛndakīrtanarasajñarasajñām || 11||

नयनकमलमाधुरीनिरुद्ध व्रजनवयौवतमौलिहृन्मरालम् । व्रजपतिसुतचित्तमीनराज ग्रहणपटिष्ठविलोचनान्तजालाम् ॥ १२॥

nayanakamalamādhurīniruddha vrajanavayauvatamaulihṛnmarālam | vrajapatisutacittamīnarāja grahaṇapaṭiṣṭhavilocanāntajālām || 12||

गोपेन्द्रमित्रतनयाध्रुवधैर्यसिन्धु पानक्रियाकलससम्भववेणुनादम् । विद्यामहिष्ठमहतीमहनीयगान सम्मोहिताखिलविमोहनहृत्कुरङ्गाम् ॥ १३॥

gopendramitratanayādhruvadhairyasindhu pānakriyākalasasambhavaveṇunādam | vidyāmahiṣṭhamahatīmahanīyagāna sammohitākhilavimohanahṛtkuraṅgām || 13||

क्वाप्यानुसङ्गिकतयोदितराधिकाख्या विस्मारिताखिलविलासकलाकलापम् । कृष्णेतिवर्णयुगलश्रवणानुबन्ध प्रादुर्भवज्जडिमडम्बरसंविताङ्गीम् ॥ १४॥

kvāpyānusaṅgikatayoditarādhikākhyā vismāritākhilavilāsakalākalāpam | kṛṣṇetivarṇayugalaśravaṇānubandha prādurbhavajjaḍimaḍambarasaṃvitāṅgīm || 14||

त्वां च वल्लवपुरन्दरात्मज त्वां च गोकुलवरेण्यनन्दिनि । एष मूर्ध्नि रचिताञ्जलिर्नयन् भिक्षते किमपि दुर्भगो जनः ॥ १५॥

tvāṃ ca vallavapurandarātmaja tvāṃ ca gokulavareṇyanandini | eṣa mūrdhni racitāñjalirnayan bhikṣate kimapi durbhago janaḥ || 15||

हन्त सान्द्रकरुणासुधाझरी पूर्णमानसह्रदौ प्रसीदतम् । दुर्जनेऽत्र दिशतं रते निज प्रेक्षणप्रतिभुवश्छटामपि ॥ १६॥

hanta sāndrakaruṇāsudhājharī pūrṇamānasahradau prasīdatam | durjane'tra diśataṃ rate nija prekṣaṇapratibhuvaśchaṭāmapi || 16||

श्यामयोर्नववयःसुषमाभ्यां गौरयोरमलकान्तियशोभ्याम् । क्वापि वामखिलवल्गुवतंसौ माधुरी हृदि सदा स्फुरतान् मे ॥ १७॥

śyāmayornavavayaḥsuṣamābhyāṃ gaurayoramalakāntiyaśobhyām | kvāpi vāmakhilavalguvataṃsau mādhurī hṛdi sadā sphuratān me || 17||

सर्ववल्लववरेण्यकुमारौ प्रार्थये बत युवां प्रणिपत्य । लीलया वितरतं निजदास्यं लीलया वितरतं निजदास्यम् ॥ १८॥

sarvavallavavareṇyakumārau prārthaye bata yuvāṃ praṇipatya | līlayā vitarataṃ nijadāsyaṃ līlayā vitarataṃ nijadāsyam || 18||

प्रणिपत्य भवन्तमर्थये पशुपालेन्द्रकुमार काकुभिः । व्रजयौवतमौलिमालिका करुणापात्रमिमं जनं कुरु ॥ १९॥

praṇipatya bhavantamarthaye paśupālendrakumāra kākubhiḥ | vrajayauvatamaulimālikā karuṇāpātramimaṃ janaṃ kuru || 19||

भवतीमभिवाद्य चाटुभि र्वरमूर्जेश्वरि वर्यमर्थये । भवदीयतया कृपां यथा मयि कुर्यादधिकां बकान्तकः ॥ २०॥

bhavatīmabhivādya cāṭubhi rvaramūrjeśvari varyamarthaye | bhavadīyatayā kṛpāṃ yathā mayi kuryādadhikāṃ bakāntakaḥ || 20||

दिशि विदिशि विहारमाचरन्तः सह पशुपालवरेण्यनन्दनाभ्याम् । प्रणयिजनगणास्तयोः कुरुध्वं मयि करुणां बत काकुमाकलय्य ॥ २१॥

diśi vidiśi vihāramācarantaḥ saha paśupālavareṇyanandanābhyām | praṇayijanagaṇāstayoḥ kurudhvaṃ mayi karuṇāṃ bata kākumākalayya || 21||

गिरिकुञ्जकुटीरनागरौ ललिते देवि सदा तवाश्रवौ । इति ते किल नास्ति दुष्करं कृपयाङ्गीकुरु मामतः स्वयम् ॥ २२॥

girikuñjakuṭīranāgarau lalite devi sadā tavāśravau | iti te kila nāsti duṣkaraṃ kṛpayāṅgīkuru māmataḥ svayam || 22||

भाजनं वरमिहासि विशाखे गौरनीलवपुषोः प्रणयानाम् । त्वं निजप्रणयिनोर्मयि तेन प्रापयस्व करुणार्द्रकटाक्षम् ॥ २३॥

bhājanaṃ varamihāsi viśākhe gauranīlavapuṣoḥ praṇayānām | tvaṃ nijapraṇayinormayi tena prāpayasva karuṇārdrakaṭākṣam || 23||

सुबल वल्लववर्यकुमारयो र्दयितसखस्त्वमसि व्रजे । इति तयोः पुरतो विधुरं जनं क्षणममुं कृपयाद्य निवेदय ॥ २४॥

subala vallavavaryakumārayo rdayitasakhastvamasi vraje | iti tayoḥ purato vidhuraṃ janaṃ kṣaṇamamuṃ kṛpayādya nivedaya || 24||

शृणुत कृपया हन्त प्राणेशयोः प्रणयोद्धुराः किमपि यदयं दीनः प्राणी निवेदयति क्षणम् । प्रवणितमनाः किं युष्माभिः समं तिलमप्यसौ युगपदनयोः सेवां प्रेम्णा कदापि विधास्यति ॥ २५॥

śṛṇuta kṛpayā hanta prāṇeśayoḥ praṇayoddhurāḥ kimapi yadayaṃ dīnaḥ prāṇī nivedayati kṣaṇam | pravaṇitamanāḥ kiṃ yuṣmābhiḥ samaṃ tilamapyasau yugapadanayoḥ sevāṃ premṇā kadāpi vidhāsyati || 25||

क्व जनोऽयमतीव पामरः क्व दुरापं रतिभाग्भिरप्यदः । इयमुल्लयत्यजर्जरा गुरु रुत्तर्षधुरा तथापि माम् ॥ २६॥

kva jano'yamatīva pāmaraḥ kva durāpaṃ ratibhāgbhirapyadaḥ | iyamullayatyajarjarā guru ruttarṣadhurā tathāpi mām || 26||

ध्वन्तब्रह्ममरालकूजितभरैरूर्जेश्वरीनूपुर क्वानैरूर्जितवैभवस्तव विभो वंशीप्रसूतः कलः । लब्धः शस्तसमस्तनादनगरीसाम्राज्यलक्ष्मीं परां आराध्यः प्रणयात् कदा श्रवणयोर्द्वन्द्वेन मन्देन मे ॥ २७॥

dhvantabrahmamarālakūjitabharairūrjeśvarīnūpura kvānairūrjitavaibhavastava vibho vaṃśīprasūtaḥ kalaḥ | labdhaḥ śastasamastanādanagarīsāmrājyalakṣmīṃ parāṃ ārādhyaḥ praṇayāt kadā śravaṇayordvandvena mandena me || 27||

स्तम्भं प्रपञ्चयति यः शिखिपिञ्छमौलि वेणोरपि प्रवलयन् स्वरभङ्गमुच्चैः । नादः कदा क्षणमवाप्स्यति ते महत्या वृन्दावनेश्वरि स मे श्रवणातिथित्वम् ॥ २८॥

stambhaṃ prapañcayati yaḥ śikhipiñchamauli veṇorapi pravalayan svarabhaṅgamuccaiḥ | nādaḥ kadā kṣaṇamavāpsyati te mahatyā vṛndāvaneśvari sa me śravaṇātithitvam || 28||

कस्य सम्भवति हा तदहर्वा यत्र वां प्रभुवरौ कलगीतिः । उन्नमन् मधुरिमोर्मिसमृद्धा दुष्कृतं श्रवणयोर्विधुनोति ॥ २९॥

kasya sambhavati hā tadaharvā yatra vāṃ prabhuvarau kalagītiḥ | unnaman madhurimormisamṛddhā duṣkṛtaṃ śravaṇayorvidhunoti || 29||

परिमलसरणिर्वां गौरनीलाङ्गराजन् मृगमदघुसृणानुग्राहिणी नागरेशौ । स्वमहिमपरमाणुप्रावृताशेषगन्धा किमिह मम भवित्री घ्राणभृङ्गोत्सवाय ॥ ३०॥

parimalasaraṇirvāṃ gauranīlāṅgarājan mṛgamadaghusṛṇānugrāhiṇī nāgareśau | svamahimaparamāṇuprāvṛtāśeṣagandhā kimiha mama bhavitrī ghrāṇabhṛṅgotsavāya || 30||

प्रदेशिनीं मुखकुहरे विनिक्षिपन् जनो मुहुर्वनभुवि फुत्करोत्यसौ । प्रसीदतं क्षणमधिपौ प्रसीदतं दृशोः पुरः स्फुरतु तडिद्घनच्छविः ॥ ३१॥

pradeśinīṃ mukhakuhare vinikṣipan jano muhurvanabhuvi phutkarotyasau | prasīdataṃ kṣaṇamadhipau prasīdataṃ dṛśoḥ puraḥ sphuratu taḍidghanacchaviḥ || 31||

व्रजमधुरजनव्रजावतंसौ किमपि युवामभियाचते जनोऽयम् । मम नयनचमत्कृतिं करोतु क्षणमपि पादनखेन्दुकौमुदी वाम् ॥ ३२॥

vrajamadhurajanavrajāvataṃsau kimapi yuvāmabhiyācate jano'yam | mama nayanacamatkṛtiṃ karotu kṣaṇamapi pādanakhendukaumudī vām || 32||

अतर्कितसमीक्षणोल्लसितया मुदा श्लिष्यतो र्निकुञ्जभवनाङ्गने स्फुरितगौरनीलाङ्गयोः । रुचः प्रचुरयन्तु वां पुरटयूथिकामञ्जरी विराजदलिरम्ययोर्मम चमत्कृतिं चक्षुषोः ॥ ३३॥

atarkitasamīkṣaṇollasitayā mudā śliṣyato rnikuñjabhavanāṅgane sphuritagauranīlāṅgayoḥ | rucaḥ pracurayantu vāṃ puraṭayūthikāmañjarī virājadaliramyayormama camatkṛtiṃ cakṣuṣoḥ || 33||

साक्षात्कृतिं बत ययोर्न महत्तमोऽपि कर्तुं मनस्यपि मनाक् प्रभुतामुपैति । इच्छन्नयं नयनयोः पथि तौ भवन्तौ जन्तुर्विजित्य निजगार भियं ह्रियं च ॥ ३४॥

sākṣātkṛtiṃ bata yayorna mahattamo'pi kartuṃ manasyapi manāk prabhutāmupaiti | icchannayaṃ nayanayoḥ pathi tau bhavantau janturvijitya nijagāra bhiyaṃ hriyaṃ ca || 34||

अथवा मम किं नु दूषणं बत वृन्दावनचक्रवर्तिनौ । युवयोर्गुणमाधुरी नवा जनमुन्मादयतीव कं न वा ॥ ३५॥

athavā mama kiṃ nu dūṣaṇaṃ bata vṛndāvanacakravartinau | yuvayorguṇamādhurī navā janamunmādayatīva kaṃ na vā || 35||

अहह समयः सोऽपि क्षेमो घटेत नरस्य किं व्रजनटवरौ यत्रोद्दीप्ता कृपासुधयोज्ज्वला । कृतपरिजनश्रेणिचेतश्चकोरचमत्कृति र्व्रजति युवयोः सा वक्त्रेन्दुद्वयी नयनाध्वनि ॥ ३६॥

ahaha samayaḥ so'pi kṣemo ghaṭeta narasya kiṃ vrajanaṭavarau yatroddīptā kṛpāsudhayojjvalā | kṛtaparijanaśreṇicetaścakoracamatkṛti rvrajati yuvayoḥ sā vaktrendudvayī nayanādhvani || 36||

प्रियजनकृतपार्ष्णिग्राहचर्योन्नताभिः सुगहनघटनाभिर्वक्रिमाडम्बरेण । प्रणयकलहकेलिक्ष्वेलिभिर्वामधीशौ किमिह रचयितव्यः कर्णयोर्विस्मयो मे ॥ ३७॥

priyajanakṛtapārṣṇigrāhacaryonnatābhiḥ sugahanaghaṭanābhirvakrimāḍambareṇa | praṇayakalahakelikṣvelibhirvāmadhīśau kimiha racayitavyaḥ karṇayorvismayo me || 37||

निभृतमपहृतायामेतया वंशिकायां दिशि दिशि दृशमुत्कां प्रेर्य सम्पृच्छमानः । स्मितशवलमुखीभिर्विप्रलब्धः सखीभि स्त्वमघहर कदा मे तुष्टिमक्ष्णोर्विधत्से ॥ ३८॥

nibhṛtamapahṛtāyāmetayā vaṃśikāyāṃ diśi diśi dṛśamutkāṃ prerya sampṛcchamānaḥ | smitaśavalamukhībhirvipralabdhaḥ sakhībhi stvamaghahara kadā me tuṣṭimakṣṇorvidhatse || 38||

क्षतमधरदलस्य स्वस्य कृत्वा त्वदाली कृतमिति ललितयां देवि कृष्णे ब्रुवाणे । स्मितशवलदृगन्ता किञ्चिदुत्तम्भितभ्रू र्मम मुदमुपधास्यत्यास्यलक्ष्मीः कदा ते ॥ ३९॥

kṣatamadharadalasya svasya kṛtvā tvadālī kṛtamiti lalitayāṃ devi kṛṣṇe bruvāṇe | smitaśavaladṛgantā kiñciduttambhitabhrū rmama mudamupadhāsyatyāsyalakṣmīḥ kadā te || 39||

कथमिदमपि वाञ्छितुं निकृष्टः स्फुटमयमर्हति जन्तुरुत्तमार्हम् । गुरुलघुगणनोज्झितार्तनाथौ जयतितरामथवा कृपाद्युतिर्वाम् ॥ ४०॥

kathamidamapi vāñchituṃ nikṛṣṭaḥ sphuṭamayamarhati janturuttamārham | gurulaghugaṇanojjhitārtanāthau jayatitarāmathavā kṛpādyutirvām || 40||

वृत्ते दैवाद् व्रजपतिसुहृन्नन्दिनीविप्रलम्भे संरम्भेणोल्ललित ललिताशङ्कयोद्भ्रान्तनेत्रः । त्वं शारीभिः समयपटुभिर्द्राग् उपालभ्यमानः कामं दामोदर मम कदा मोदमक्ष्णोर्विधाता ॥ ४१॥

vṛtte daivād vrajapatisuhṛnnandinīvipralambhe saṃrambheṇollalita lalitāśaṅkayodbhrāntanetraḥ | tvaṃ śārībhiḥ samayapaṭubhirdrāg upālabhyamānaḥ kāmaṃ dāmodara mama kadā modamakṣṇorvidhātā || 41||

रासारम्भे विलसति परित्यज्य गोष्ठाम्बुजाक्षी वृन्दं वृन्दावनभुवि रहः केशवेनोपनीय । त्वां स्वाधीनप्रियतमपदप्रापणेनार्चिताङ्गीं दूरे दृष्ट्वा हृदि किमचिरादर्पयिष्यामि दर्पम् ॥ ४२॥

rāsārambhe vilasati parityajya goṣṭhāmbujākṣī vṛndaṃ vṛndāvanabhuvi rahaḥ keśavenopanīya | tvāṃ svādhīnapriyatamapadaprāpaṇenārcitāṅgīṃ dūre dṛṣṭvā hṛdi kimacirādarpayiṣyāmi darpam || 42||

रम्या शोणद्युतिभिरलकैर्यावकेनोर्जदेव्याः सद्यस्तन्द्रीमुकुलदलसक्लान्तनेत्रा व्रजेश । प्रातश्चन्द्रावलीपरिजनैः साचि दृष्टा विवर्णै रास्यश्रीस्ते प्रणयति कदा सम्मदं मे मुदं च ॥ ४३॥

ramyā śoṇadyutibhiralakairyāvakenorjadevyāḥ sadyastandrīmukuladalasaklāntanetrā vrajeśa | prātaścandrāvalīparijanaiḥ sāci dṛṣṭā vivarṇai rāsyaśrīste praṇayati kadā sammadaṃ me mudaṃ ca || 43||

व्यात्युक्षीरभसोत्सवेऽधरसुधापानग्लहे प्रस्तुते जित्वा पातुमथोत्सुकेन हरिणा कण्ठे धृतायाः पुरः । ईषच्छोणिममीलिताक्षमनृजुभ्रूवल्लिहेलोन्नतं प्रेक्षिष्ये तव सस्मितं सरुदितं तद् देवि वक्त्रं कदा ॥ ४४॥

vyātyukṣīrabhasotsave'dharasudhāpānaglahe prastute jitvā pātumathotsukena hariṇā kaṇṭhe dhṛtāyāḥ puraḥ | īṣacchoṇimamīlitākṣamanṛjubhrūvallihelonnataṃ prekṣiṣye tava sasmitaṃ saruditaṃ tad devi vaktraṃ kadā || 44||

आलीभिः सममभुपेत्य शनकैर्गान्धर्विकायां मुदा गोष्ठाधीशकुमार हन्त कुसुमश्रेणीं हरन्त्यां तव । प्रेक्षिष्ये पुरतः प्रविश्य सहसा गूढस्मितास्यं बलाद् आच्छिन्दानमिहोत्तरीयमुरसस्त्वां भानुमत्याः कदा ॥ ४५॥

ālībhiḥ samamabhupetya śanakairgāndharvikāyāṃ mudā goṣṭhādhīśakumāra hanta kusumaśreṇīṃ harantyāṃ tava | prekṣiṣye purataḥ praviśya sahasā gūḍhasmitāsyaṃ balād ācchindānamihottarīyamurasastvāṃ bhānumatyāḥ kadā || 45||

उदञ्चति मधूत्सवे सहचरीकुलेनाकुले कदा त्वमवलोक्यसे व्रजपुरन्दरस्यात्मज । स्मितोज्ज्वलमदीश्वरीचलदृगञ्चलप्रेरणान् निलीनगुणमञ्जरीवदनमत्र चुम्बन् मया ॥ ४६॥

udañcati madhūtsave sahacarīkulenākule kadā tvamavalokyase vrajapurandarasyātmaja | smitojjvalamadīśvarīcaladṛgañcalapreraṇān nilīnaguṇamañjarīvadanamatra cumban mayā || 46||

कलिन्दतनयातटिवनविहारतः श्रान्तयोः स्फुरन्मधुरमाधवीसदनसीम्नि विश्राम्यतोः । विमुच्य रचयिष्यते स्वकचवृन्दमत्रामुना जनेन युवयोः कदा पदसरोजसन्मार्जनम् ॥ ४७॥

kalindatanayātaṭivanavihārataḥ śrāntayoḥ sphuranmadhuramādhavīsadanasīmni viśrāmyatoḥ | vimucya racayiṣyate svakacavṛndamatrāmunā janena yuvayoḥ kadā padasarojasanmārjanam || 47||

परिमिलदुपबर्हं पल्लवश्रेणिभिर्वां मदनसमरचर्याभारपर्याप्तमत्र । मृदुभिरमलपुष्पैः कल्पयिष्यामि तल्पं भ्रमरयुजि निकुञ्जे हा कदा कुञ्जराजौ ॥ ४८॥

parimiladupabarhaṃ pallavaśreṇibhirvāṃ madanasamaracaryābhāraparyāptamatra | mṛdubhiramalapuṣpaiḥ kalpayiṣyāmi talpaṃ bhramarayuji nikuñje hā kadā kuñjarājau || 48||

अलिद्युतिभिराहृतैर्मिहिरनन्दिनीनिर्झरात् पुरः पुरटझर्झरीपरिभृतैः पयोभिर्मया । निजप्रणयिभिर्जनैः सह विधास्यते वां कदा विलासशयनस्थयोरिह पदाम्बुजक्षालन ॥ ४९॥

alidyutibhirāhṛtairmihiranandinīnirjharāt puraḥ puraṭajharjharīparibhṛtaiḥ payobhirmayā | nijapraṇayibhirjanaiḥ saha vidhāsyate vāṃ kadā vilāsaśayanasthayoriha padāmbujakṣālana || 49||

लीलातल्पे कलितवपुषोर्व्यावहासीमनल्पां स्मित्वा स्मित्वा जयकलनया कुर्वतोः कौतुकाय । मध्ये कुञ्जं किमिह युवयोः कल्पयिष्याम्यधीशौ सन्धारम्भे लघु लघु पदाम्भोजसंवाहनानि ॥ ५०॥

līlātalpe kalitavapuṣorvyāvahāsīmanalpāṃ smitvā smitvā jayakalanayā kurvatoḥ kautukāya | madhye kuñjaṃ kimiha yuvayoḥ kalpayiṣyāmyadhīśau sandhārambhe laghu laghu padāmbhojasaṃvāhanāni || 50||

प्रमदमदनयुद्धारम्भसम्भावुकाभ्यां प्रमुदितहृदयाभ्यां हन्त वृन्दावनेशौ । किमहमिह युवाभ्यां पानलीलोन्मुखाभ्यां चषकमुपहरिष्ये साधु माध्वीकपूर्णम् ॥ ५१॥

pramadamadanayuddhārambhasambhāvukābhyāṃ pramuditahṛdayābhyāṃ hanta vṛndāvaneśau | kimahamiha yuvābhyāṃ pānalīlonmukhābhyāṃ caṣakamupahariṣye sādhu mādhvīkapūrṇam || 51||

कदाहं सेविष्ये व्रततिचमरीचामरमरुद् विनोदेन क्रीडाकुसुमशयने न्यस्तवपुषौ । दरोन्मीलन्नेत्रौ श्रमजलकणक्लिद्यदलकौ ब्रुवाणावन्योन्यं व्रजनवयुवानाविह युवाम् ॥ ५२॥

kadāhaṃ seviṣye vrataticamarīcāmaramarud vinodena krīḍākusumaśayane nyastavapuṣau | daronmīlannetrau śramajalakaṇaklidyadalakau bruvāṇāvanyonyaṃ vrajanavayuvānāviha yuvām || 52||

च्युतशिखरशिखण्डं किञ्चिदुत्स्रंसमानां विलुठदमलपुष्पश्रेणिमुन्मुच्य चूडाम् । दनुजदमन देव्याः शिक्षया ते कदाहं कमलकलितकोटिं कल्पयिष्यामि वेणीम् ॥ ५३॥

cyutaśikharaśikhaṇḍaṃ kiñcidutsraṃsamānāṃ viluṭhadamalapuṣpaśreṇimunmucya cūḍām | danujadamana devyāḥ śikṣayā te kadāhaṃ kamalakalitakoṭiṃ kalpayiṣyāmi veṇīm || 53||

कमलमुखि विलासैरंसयोः स्रंसितानां तुलितशिखिकलापं कुन्तलानां कलापम् । तव कवरतयाविर्भाव्य मोदात् कदाहं विकचविचकिलानां मालयालङ्करिष्ये ॥ ५४॥

kamalamukhi vilāsairaṃsayoḥ sraṃsitānāṃ tulitaśikhikalāpaṃ kuntalānāṃ kalāpam | tava kavaratayāvirbhāvya modāt kadāhaṃ vikacavicakilānāṃ mālayālaṅkariṣye || 54||

मिथःस्पर्धाबद्धे बलवति वलत्यक्षकलहे व्रजेश त्वां जित्वा व्रजयुवतिधम्मिल्लमणिना । दृगन्तेन क्षिप्ताः पणमिह कुरङ्गं तव कदा ग्रहीष्यामो बद्धा कलयति वयं तत्प्रियगणे ॥ ५५॥

mithaḥspardhābaddhe balavati valatyakṣakalahe vrajeśa tvāṃ jitvā vrajayuvatidhammillamaṇinā | dṛgantena kṣiptāḥ paṇamiha kuraṅgaṃ tava kadā grahīṣyāmo baddhā kalayati vayaṃ tatpriyagaṇe || 55||

किं भविष्यति शुभः स वासरो यत्र देवि नयनाञ्चलेन माम् । गर्वितं विहसितुं नियोक्ष्यसे द्यूतसंसदि विजित्य माधवम् ॥ ५६॥

kiṃ bhaviṣyati śubhaḥ sa vāsaro yatra devi nayanāñcalena mām | garvitaṃ vihasituṃ niyokṣyase dyūtasaṃsadi vijitya mādhavam || 56||

किं जनस्य भवितास्य तद् दिनं यत्र नाथ मुहुरेनमादृतः । त्वं व्रजेश्वरवयस्यनन्दिनी मानभङ्गविधिमर्थयिष्यसे ॥ ५७॥

kiṃ janasya bhavitāsya tad dinaṃ yatra nātha muhurenamādṛtaḥ | tvaṃ vrajeśvaravayasyanandinī mānabhaṅgavidhimarthayiṣyase || 57||

त्वदादेशं शारीकथितमहमाकर्ण्य मुदितो वसामि त्वत्कुण्डोपरि सखि विलम्बस्तव कथम् । इतीदं श्रीदामस्वसरि मम सन्देशकुसुमं हरेति त्वं दामोदर जनममुं नोत्स्यसि कदा ॥ ५८॥

tvadādeśaṃ śārīkathitamahamākarṇya mudito vasāmi tvatkuṇḍopari sakhi vilambastava katham | itīdaṃ śrīdāmasvasari mama sandeśakusumaṃ hareti tvaṃ dāmodara janamamuṃ notsyasi kadā || 58||

शठोऽयं नावेक्ष्य पुनरिह मया मानधनया विशन्तं स्त्रीवेशं सुबलसुहृदं वारय गिरा । इदं ते साकूतं वचनमवधार्योच्छलितधीश् छलाटोपैर्गोपप्रवरमवरोत्स्यामि किमहम् ॥ ५९॥

śaṭho'yaṃ nāvekṣya punariha mayā mānadhanayā viśantaṃ strīveśaṃ subalasuhṛdaṃ vāraya girā | idaṃ te sākūtaṃ vacanamavadhāryocchalitadhīś chalāṭopairgopapravaramavarotsyāmi kimaham || 59||

अघहर बलीवर्दः प्रेयान्नवस्तव यो व्रजे वृषभवपुषा दैत्येनासौ बलादभियुज्यते । इति किल मृषागीर्भिश्चन्द्रावलीनिलयस्थितं वनभुवि कदा नेष्यामि त्वां मुकुन्द मदीश्वरीम् ॥ ६०॥

aghahara balīvardaḥ preyānnavastava yo vraje vṛṣabhavapuṣā daityenāsau balādabhiyujyate | iti kila mṛṣāgīrbhiścandrāvalīnilayasthitaṃ vanabhuvi kadā neṣyāmi tvāṃ mukunda madīśvarīm || 60||

निगिरति जगदुच्चैः सूचिभेद्ये तमिस्रे भ्रमररुचिनिचोलेनाङ्गमावृत्य दीप्तम् । परिहृतमणिकाञ्चीनूपुरायाः कदाहं तव नवमभिसाऋं काऋयिष्यामि देवि ॥ ६१॥

nigirati jagaduccaiḥ sūcibhedye tamisre bhramararucinicolenāṅgamāvṛtya dīptam | parihṛtamaṇikāñcīnūpurāyāḥ kadāhaṃ tava navamabhisāṛṃ kāṛyiṣyāmi devi || 61||

आस्ये देव्याः कथमपि मुदा न्यस्तमास्यात् त्वयेश क्षिप्तं पर्णे प्रणयजनिताद् देवि वाम्यात् त्वयाग्रे । आकूतज्ञस्तदतिनिभृतं चर्वितं खर्विताङ्ग स्ताम्बूलीयं रसयति जनः फुल्लरोमा कदायम् ॥ ६२॥

āsye devyāḥ kathamapi mudā nyastamāsyāt tvayeśa kṣiptaṃ parṇe praṇayajanitād devi vāmyāt tvayāgre | ākūtajñastadatinibhṛtaṃ carvitaṃ kharvitāṅga stāmbūlīyaṃ rasayati janaḥ phullaromā kadāyam || 62||

परस्परमपश्यतोः प्रणयमानिनोर्वां कदा धृतोत्केलिकयोरपि स्वमभिरक्षतोराग्रहम् । द्वयोः स्मितमुदञ्चये नुदसि किं मुकुन्दामुना दृगन्तनटनेन मामुपरमेत्यलीकोक्तिभिः ॥ ६३॥

parasparamapaśyatoḥ praṇayamāninorvāṃ kadā dhṛtotkelikayorapi svamabhirakṣatorāgraham | dvayoḥ smitamudañcaye nudasi kiṃ mukundāmunā dṛgantanaṭanena māmuparametyalīkoktibhiḥ || 63||

कदाप्यवसरः स मे किमु भविष्यति स्वामिनौ जनोऽयमनुरागतः पृथुनि यत्र कुञ्जोदरे । त्वया सह तवालिके विविधवर्णगन्धद्रव्यैश् चिरं विरचयिष्यति प्रकटपत्रवल्लीश्रियम् ॥ ६४॥

kadāpyavasaraḥ sa me kimu bhaviṣyati svāminau jano'yamanurāgataḥ pṛthuni yatra kuñjodare | tvayā saha tavālike vividhavarṇagandhadravyaiś ciraṃ viracayiṣyati prakaṭapatravallīśriyam || 64||

इदं सेवाभाग्यं भवति सुलभं येन युवयोश् छटाप्यस्य प्रेम्णः स्फुरति नहि सुप्तावपि मम । पदार्थेऽस्मिन् युष्मद्व्रजमनु निवासेन जनित स्तथाप्याशाबन्धः परिवृढवरौ मां द्रढयति ॥ ६५॥

idaṃ sevābhāgyaṃ bhavati sulabhaṃ yena yuvayoś chaṭāpyasya premṇaḥ sphurati nahi suptāvapi mama | padārthe'smin yuṣmadvrajamanu nivāsena janita stathāpyāśābandhaḥ parivṛḍhavarau māṃ draḍhayati || 65||

प्रपद्य भवदीयतां कलितनिर्मलप्रेमभि र्महद्भिरपि काम्यते किमपि यत्र तार्णं जनुः । कृतात्र कुजनेरपि व्रजवने स्थितिर्मे यया कृपां कृपणगामिनीं सदसि नौमि तामेव वाम् ॥ ६६॥

prapadya bhavadīyatāṃ kalitanirmalapremabhi rmahadbhirapi kāmyate kimapi yatra tārṇaṃ januḥ | kṛtātra kujanerapi vrajavane sthitirme yayā kṛpāṃ kṛpaṇagāminīṃ sadasi naumi tāmeva vām || 66||

माधव्या मधुराङ्ग काननपदप्राप्ताधिराज्यश्रिया वृन्दारण्यविकासिसौरभतते तापिञ्छकल्पद्रुम । नोत्तापं जगदेव यस्य भजते कीर्तिच्छटाच्छायया चित्रा तस्य तवाङ्घ्रिसन्निधिजुषां किं वा फलाप्तिर्नेणाम् ॥ ६७॥

mādhavyā madhurāṅga kānanapadaprāptādhirājyaśriyā vṛndāraṇyavikāsisaurabhatate tāpiñchakalpadruma | nottāpaṃ jagadeva yasya bhajate kīrticchaṭācchāyayā citrā tasya tavāṅghrisannidhijuṣāṃ kiṃ vā phalāptirneṇām || 67||

त्वल्लीलामधुकुल्ययोल्लसितया कृष्णाम्बुदस्यामृतैः श्रीवृन्दावनकल्पवल्लिपरितः सौरभ्यविस्फारया । माधुर्येण समस्तमेव पृथुना ब्रह्माण्डमप्यायितं नाश्चर्यं भुवि लब्धपादरजसां पर्वोन्नतिर्वीरुधाम् ॥ ६८॥

tvallīlāmadhukulyayollasitayā kṛṣṇāmbudasyāmṛtaiḥ śrīvṛndāvanakalpavalliparitaḥ saurabhyavisphārayā | mādhuryeṇa samastameva pṛthunā brahmāṇḍamapyāyitaṃ nāścaryaṃ bhuvi labdhapādarajasāṃ parvonnatirvīrudhām || 68||

पशुपालवरेण्यनन्दनौ वरमेतं मुहुरर्थये युवाम् । भवतु प्रणयो भवे भवे भवतोरेव पदाम्बुजेषु मे ॥ ६९॥

paśupālavareṇyanandanau varametaṃ muhurarthaye yuvām | bhavatu praṇayo bhave bhave bhavatoreva padāmbujeṣu me || 69||

उद्गीर्णाभूदुत्कलिकावल्लरिरग्रे वृन्दाटाव्यां नित्यविलासव्रतयोर्वाम् । वाङ्मात्रेण व्याहरतोऽप्युल्ललमेतां आकर्ण्येशौ कामितसिद्धिं कुरुतं मे ॥ ७०॥

udgīrṇābhūdutkalikāvallariragre vṛndāṭāvyāṃ nityavilāsavratayorvām | vāṅmātreṇa vyāharato'pyullalametāṃ ākarṇyeśau kāmitasiddhiṃ kurutaṃ me || 70||

चन्द्राश्वभुवने शाके पौषे गोकुलवासिना । इयमुत्कलिकापूर्वा वल्लरी निर्मिता मया ॥ ७१॥

candrāśvabhuvane śāke pauṣe gokulavāsinā | iyamutkalikāpūrvā vallarī nirmitā mayā || 71||

(१४७१ शकाब्दे, १५५० खृष्टाब्दे) इति श्रीरूपगोस्वामिविरचितस्तवमालायां उत्कलिकावल्लरी समाप्ता ।

(1471 śakābde, 1550 khṛṣṭābde) iti śrīrūpagosvāmiviracitastavamālāyāṃ utkalikāvallarī samāptā |