Premendu-sāgara-stotram

श्रीप्रेमेन्दुसागरसंज्ञकश्रीकृष्णाष्टोत्तरशतनाममालिका कलहान्तरितावृत्ता काचिद् वल्लवसुन्दरी । विरहोत्तापखिन्नाङ्गी सखीं सोत्कण्ठमब्रवीत् ॥ १॥

śrīpremendusāgarasaṃjñakaśrīkṛṣṇāṣṭottaraśatanāmamālikā kalahāntaritāvṛttā kācid vallavasundarī | virahottāpakhinnāṅgī sakhīṃ sotkaṇṭhamabravīt || 1||

हन्त गौरि स किं गन्ता पन्थानं मम नेत्रयोः । श्रीकृष्णः करुणासिन्धुः कृष्णो गोकुलवल्लभः ॥ २॥

hanta gauri sa kiṃ gantā panthānaṃ mama netrayoḥ | śrīkṛṣṇaḥ karuṇāsindhuḥ kṛṣṇo gokulavallabhaḥ || 2||

गोविन्दः परमानन्दो नन्दमन्दिरमङ्गलम् । यशोदाखनिमाणिक्यं गोपेन्द्राम्भोधिचन्द्रमाः ॥ ३॥

govindaḥ paramānando nandamandiramaṅgalam | yaśodākhanimāṇikyaṃ gopendrāmbhodhicandramāḥ || 3||

नवाम्भोधरसंरम्भविडम्बिरुचिडम्बरः । क्षिप्तहाटकशौटीर्यपट्टपीताम्बरावृतः ॥ ४॥

navāmbhodharasaṃrambhaviḍambiruciḍambaraḥ | kṣiptahāṭakaśauṭīryapaṭṭapītāmbarāvṛtaḥ || 4||

कन्दर्परूपसन्दर्पहारिपादनखद्युतिः । ध्वजाम्भोरुहदम्भोलि यवाङ्कुशलसत्पदः ॥ ५॥

kandarparūpasandarpahāripādanakhadyutiḥ | dhvajāmbhoruhadambholi yavāṅkuśalasatpadaḥ || 5||

पदपञ्जरसिञ्जानमञ्जुमञ्जीरखञ्जनः । मसारसम्पुटाकारधारि जानुयुगोज्ज्वलः ॥ ६॥

padapañjarasiñjānamañjumañjīrakhañjanaḥ | masārasampuṭākāradhāri jānuyugojjvalaḥ || 6||

शौण्डस्तम्बेरमोद्दण्डशुण्डारम्योरुसौष्ठवः । मणिकिङ्किणिसङ्कीर्णविशङ्कटकटिस्थलः ॥ ७॥

śauṇḍastamberamoddaṇḍaśuṇḍāramyorusauṣṭhavaḥ | maṇikiṅkiṇisaṅkīrṇaviśaṅkaṭakaṭisthalaḥ || 7||

मध्यमाधुर्यविध्वस्तदिव्यसिंहमदोद्धतिः । गारुत्मतगिरिग्रावगरिष्ठोरस्तटान्तरः ॥ ८॥

madhyamādhuryavidhvastadivyasiṃhamadoddhatiḥ | gārutmatagirigrāvagariṣṭhorastaṭāntaraḥ || 8||

कम्बुकण्ठस्थलालम्बिमणिसम्राड् अलङ्कृतिः । आखण्डलमणिस्तम्भस्पर्धिदोर्दण्डचण्डिमा ॥ ९॥

kambukaṇṭhasthalālambimaṇisamrāḍ alaṅkṛtiḥ | ākhaṇḍalamaṇistambhaspardhidordaṇḍacaṇḍimā || 9||

खण्डिताखण्डकोटीन्दुसौन्दर्यमुखमण्डलः । लावण्यलहरीसिन्धुः सिन्दूरतुलिताधरः ॥ १०॥

khaṇḍitākhaṇḍakoṭīndusaundaryamukhamaṇḍalaḥ | lāvaṇyalaharīsindhuḥ sindūratulitādharaḥ || 10||

फुल्लारविन्दसौन्दर्य कन्दलीतुन्दिलेक्षणः । गण्डान्तताण्डवक्रीडाहिण्डन्मकरकुण्डलः ॥ ११॥

phullāravindasaundarya kandalītundilekṣaṇaḥ | gaṇḍāntatāṇḍavakrīḍāhiṇḍanmakarakuṇḍalaḥ || 11||

नवीनयौवनारम्भजृम्भितोज्ज्वलविग्रहः । अपाङ्गतुङ्गितानङ्गकोटिकोदण्डविक्रमः ॥ १२॥

navīnayauvanārambhajṛmbhitojjvalavigrahaḥ | apāṅgatuṅgitānaṅgakoṭikodaṇḍavikramaḥ || 12||

सुधानिर्यासमाधुर्यधुरीणोदारभाषितः । सान्द्रवृन्दाटवीकुञ्जकन्दरागन्धसिन्धुरः ॥ १३॥

sudhāniryāsamādhuryadhurīṇodārabhāṣitaḥ | sāndravṛndāṭavīkuñjakandarāgandhasindhuraḥ || 13||

धन्यगोवर्धनोत्तुङ्गशृङ्गोत्सङ्गनवाम्बुधः । कलिन्दनन्दिनीकेलिकल्याणकलहंसकः ॥ १४॥

dhanyagovardhanottuṅgaśṛṅgotsaṅganavāmbudhaḥ | kalindanandinīkelikalyāṇakalahaṃsakaḥ || 14||

नन्दीश्वरधृतानन्दो भाण्डीरतटताण्डवी । शङ्खचूडहरः क्रीदागेण्डूकृतगिरीश्वरः ॥ १५॥

nandīśvaradhṛtānando bhāṇḍīrataṭatāṇḍavī | śaṅkhacūḍaharaḥ krīdāgeṇḍūkṛtagirīśvaraḥ || 15||

वारीन्द्रार्बुधगम्भीरः पारीन्द्रार्बुदविक्रमी । रोहिणीनन्दनानन्दी श्रीदामोद्दामसौहृदः ॥ १६॥

vārīndrārbudhagambhīraḥ pārīndrārbudavikramī | rohiṇīnandanānandī śrīdāmoddāmasauhṛdaḥ || 16||

सुबलप्रेमदयितः सुहृदां हृदयङ्गमः । नन्दव्रजजनानन्दसन्दीपनमहाव्रती ॥ १७॥

subalapremadayitaḥ suhṛdāṃ hṛdayaṅgamaḥ | nandavrajajanānandasandīpanamahāvratī || 17||

शृङ्गिनीसङ्घसङ्ग्राहिवेणुसङ्गीतमण्डलः । उत्तुङ्गपुङ्गवारब्धसङ्गरासङ्गकौतुकी ॥ १८॥

śṛṅginīsaṅghasaṅgrāhiveṇusaṅgītamaṇḍalaḥ | uttuṅgapuṅgavārabdhasaṅgarāsaṅgakautukī || 18||

विस्फुरद्वन्यशृङ्गारः शृङ्गाराभीष्टदैवतम् । उदञ्चत्पिञ्छविञ्छोलीलाञ्छितोज्ज्वलविग्रहः ॥ १९॥

visphuradvanyaśṛṅgāraḥ śṛṅgārābhīṣṭadaivatam | udañcatpiñchaviñcholīlāñchitojjvalavigrahaḥ || 19||

सञ्चरच्चञ्चरीकालिपञ्चवर्णस्रगञ्चितः । सुरङ्गरङ्गणस्वर्णयूथिग्रथितमेखलः ॥ २०॥

sañcaraccañcarīkālipañcavarṇasragañcitaḥ | suraṅgaraṅgaṇasvarṇayūthigrathitamekhalaḥ || 20||

धातुचित्रविचित्राङ्गलावण्यलहरीभरः । गुञ्जापुञ्जकृताकल्पः केलितल्पितपल्लवः ॥ २१॥

dhātucitravicitrāṅgalāvaṇyalaharībharaḥ | guñjāpuñjakṛtākalpaḥ kelitalpitapallavaḥ || 21||

वपुरामोदमाध्वीकवर्धितप्रमदामदः । वृन्दावनारविन्दाक्षीवृन्दकन्दर्पदीपनः ॥ २२॥

vapurāmodamādhvīkavardhitapramadāmadaḥ | vṛndāvanāravindākṣīvṛndakandarpadīpanaḥ || 22||

मीनाङ्कसङ्कुलाभीरीकुचकुङ्कुमपङ्किलः । मुखेन्दुमाधुरीधारारुद्धसाध्वीविलोचनः ॥ २३॥

mīnāṅkasaṅkulābhīrīkucakuṅkumapaṅkilaḥ | mukhendumādhurīdhārāruddhasādhvīvilocanaḥ || 23||

कुमारीपटलुण्ठाकः प्रौढनर्मोक्तिकर्मठः । अमन्दमुग्धवैदग्धीदिग्धराधासुधाम्बुधि ॥ २४॥

kumārīpaṭaluṇṭhākaḥ prauḍhanarmoktikarmaṭhaḥ | amandamugdhavaidagdhīdigdharādhāsudhāmbudhi || 24||

चारुचन्द्रावलीबुद्धिकौमुदीशरदागमः । धीरलालित्यलक्ष्मीवान् कन्दर्पानन्दबन्धुरः ॥ २५॥

cārucandrāvalībuddhikaumudīśaradāgamaḥ | dhīralālityalakṣmīvān kandarpānandabandhuraḥ || 25||

चन्द्रावलीचकोरेन्द्रो राधिकामाधवीमधुः । ललिताकेलिललितो विशाखोडुनिशाकरः ॥ २६॥

candrāvalīcakorendro rādhikāmādhavīmadhuḥ | lalitākelilalito viśākhoḍuniśākaraḥ || 26||

पद्मावदनपद्मालिः शैव्यासेव्यपदाम्बुजः । भद्राहृदयनिद्रालुः श्यामलाकामलालसः ॥ २७॥

padmāvadanapadmāliḥ śaivyāsevyapadāmbujaḥ | bhadrāhṛdayanidrāluḥ śyāmalākāmalālasaḥ || 27||

लोकोत्तरचमत्कारलीलामञ्जरिनिष्कुटः । प्रेमसम्पदयस्कान्तकान्तकृतकृष्णायसव्रतः ॥ २८॥

lokottaracamatkāralīlāmañjariniṣkuṭaḥ | premasampadayaskāntakāntakṛtakṛṣṇāyasavrataḥ || 28||

मुरलीचौरगौराङ्गीकुचकञ्चुकलुञ्चनः । राधाभिसारसर्वस्वः स्फारनागरतागुरुः ॥ २९॥

muralīcauragaurāṅgīkucakañcukaluñcanaḥ | rādhābhisārasarvasvaḥ sphāranāgaratāguruḥ || 29||

राधानर्मोक्तिशुश्रूषावीरुन्नीरुद्धविग्रहः । कदम्बमञ्जरीहारिराधिकारोधनोद्धुरः ॥ ३०॥

rādhānarmoktiśuśrūṣāvīrunnīruddhavigrahaḥ | kadambamañjarīhārirādhikārodhanoddhuraḥ || 30||

कुडुङ्गक्रोडसङ्गूढराधासङ्गमरङ्गवान् । क्रीडोड्डामरधीराधाताडङ्कोत्पलताडितः ॥ ३१॥

kuḍuṅgakroḍasaṅgūḍharādhāsaṅgamaraṅgavān | krīḍoḍḍāmaradhīrādhātāḍaṅkotpalatāḍitaḥ || 31||

अनङ्गसङ्गरोद्गारिक्षुण्णकुङ्कुमकङ्कटः । त्रिभङ्गिलङ्गिमाकारो वेणुसङ्गमिताधरः ॥ ३२॥

anaṅgasaṅgarodgārikṣuṇṇakuṅkumakaṅkaṭaḥ | tribhaṅgilaṅgimākāro veṇusaṅgamitādharaḥ || 32||

वेणुविस्तृतगान्धर्वसारसन्दर्भसौष्ठवः । गोपीयूथसहस्रेन्द्रः सान्द्ररासरसोन्मदः ॥ ३३॥

veṇuvistṛtagāndharvasārasandarbhasauṣṭhavaḥ | gopīyūthasahasrendraḥ sāndrarāsarasonmadaḥ || 33||

स्मरपञ्चशरीकोटिक्षोभकारिदृगञ्चलः । चण्डांशुनन्दिनीतीरमण्डलारब्धताण्डवः ॥ ३४॥

smarapañcaśarīkoṭikṣobhakāridṛgañcalaḥ | caṇḍāṃśunandinītīramaṇḍalārabdhatāṇḍavaḥ || 34||

वृषभानुसुताभृङ्गीकामधुक्कमलाकरः । गूढाकूतपरीहासराधिकाजनितस्मितः ॥ ३५॥

vṛṣabhānusutābhṛṅgīkāmadhukkamalākaraḥ | gūḍhākūtaparīhāsarādhikājanitasmitaḥ || 35||

नारीवेशनिगूढात्मा व्यूढचित्तचमत्कृतिः । कर्पूरालम्बिताम्बूलकरम्बितमुखाम्बुजः ॥ ३६॥

nārīveśanigūḍhātmā vyūḍhacittacamatkṛtiḥ | karpūrālambitāmbūlakarambitamukhāmbujaḥ || 36||

मानिचन्द्रावलीदूतीकॢप्तसन्धानकौशलः । छद्मघट्टतटीरुद्धराधाभ्रूकुटिघट्टितः ॥ ३७॥

mānicandrāvalīdūtīkḷptasandhānakauśalaḥ | chadmaghaṭṭataṭīruddharādhābhrūkuṭighaṭṭitaḥ || 37||

दक्षराधासखीहासव्याजोपालम्भलज्जितः । मूर्तिमद्वल्लवीप्रेमा क्षेमानन्दरसाकृतिः ॥ ३८॥

dakṣarādhāsakhīhāsavyājopālambhalajjitaḥ | mūrtimadvallavīpremā kṣemānandarasākṛtiḥ || 38||

अभिसारोल्लसद्भद्राकिङ्किणीनिनदोन्मुखः । वाससज्जीभवत्पद्माप्रेक्ष्यमाणाग्रपद्धतिः ॥ ३९॥

abhisārollasadbhadrākiṅkiṇīninadonmukhaḥ | vāsasajjībhavatpadmāprekṣyamāṇāgrapaddhatiḥ || 39||

उत्कण्ठितार्तललितावितर्कपदवीं गतः । विप्रलब्धविशाखोरुविलापभरवर्धनः ॥ ४०॥

utkaṇṭhitārtalalitāvitarkapadavīṃ gataḥ | vipralabdhaviśākhoruvilāpabharavardhanaḥ || 40||

कलहान्तरिताश्यामामृग्यमाणमुखेक्षणः । खण्डितोच्चण्डधीशैव्यारोषोक्तिरसिकान्तरः ॥ ४१॥

kalahāntaritāśyāmāmṛgyamāṇamukhekṣaṇaḥ | khaṇḍitoccaṇḍadhīśaivyāroṣoktirasikāntaraḥ || 41||

विश्लेषविक्लवच्चन्द्रावलीसन्देशनन्दितः । स्वाधीनभर्तृकोत्फुल्लराधामण्डनपण्डितः ॥ ४२॥

viśleṣaviklavaccandrāvalīsandeśananditaḥ | svādhīnabhartṛkotphullarādhāmaṇḍanapaṇḍitaḥ || 42||

चुम्बवेणुग्लहद्युतिजयिराधाधृताञ्चलः । राधाप्रेमरसावर्तविभ्रमभ्रमितान्तरः ॥ ४३॥

cumbaveṇuglahadyutijayirādhādhṛtāñcalaḥ | rādhāpremarasāvartavibhramabhramitāntaraḥ || 43||

इत्येषोन्मत्तधीः प्रेम्ना शंसन्ती कंसमर्दनम् । स्फुरन्तं पुरतः प्रेक्ष्य प्रौढानन्दोत्सवं ययौ ॥ ४४॥

ityeṣonmattadhīḥ premnā śaṃsantī kaṃsamardanam | sphurantaṃ purataḥ prekṣya prauḍhānandotsavaṃ yayau || 44||

प्रेमेन्दुसागराख्येऽस्मिन्नाम्नामष्टोत्तरे शते । विगाहयन्तु विबुधाः प्रीत्या रसनमन्दरम् ॥ ४५॥

premendusāgarākhye'sminnāmnāmaṣṭottare śate | vigāhayantu vibudhāḥ prītyā rasanamandaram || 45||

इति श्रीरूपगोस्वामिविरचितस्तवमालायां प्रेमेन्दुसागरस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīrūpagosvāmiviracitastavamālāyāṃ premendusāgarastotraṃ sampūrṇam |