Veṇu-haraṇa: The Theft of the Flute

(ततः प्रविशति नान्दीमुखी). नान्दीमुखी: भणिदम्हि ललिदा-ए “हला णान्दीमुहि, गो-मण्डले गोट्ठं प-इट्ठे एःइ कण्हो तुवरन्तो गो-अड्ढणाहिमुहं पत्थिदो. ता तुमं तत्थ गदु-अ सु-अलं विण्णवेहि, जधा एसो ओसरे णि-अ-वअस्सस्स राहि-आं सुमरावेदि” त्ति. (परिक्रम्य) कधं एत्थ प-उमा आ-अच्छ-इ.

(tataḥ praviśati nāndīmukhī). nāndīmukhī: bhaṇidamhi lalidā-e “halā ṇāndīmuhi, go-maṇḍale goṭṭhaṃ pa-iṭṭhe eḥi kaṇho tuvaranto go-aḍḍhaṇāhimuhaṃ patthido. tā tumaṃ tattha gadu-a su-alaṃ viṇṇavehi, jadhā eso osare ṇi-a-vaassassa rāhi-āṃ sumarāvedi” tti. (parikramya) kadhaṃ ettha pa-umā ā-accha-i.

(प्रविश्य) पद्मा: हला णान्दीमुहि, कामं कुसलासि. ता कंपि उवा-अं कधेहि जेण उव्विग्गं चन्द-अलीम् आसासेमि.

(praviśya) padmā: halā ṇāndīmuhi, kāmaṃ kusalāsi. tā kaṃpi uvā-aṃ kadhehi jeṇa uvviggaṃ canda-alīm āsāsemi.

नान्दीमुखि: किं से उव्वे-अ-कालणम्. पद्मा: हला, जाणासि ज्जेव्वांतुमं जधा पदोसे सव्वं क्खु गो-उलं विब्भमेण कण्हो पच्चहं रष्जेदि. नान्दीमुखी: अध इम्. पद्मा: संपदं दाव एत्थ दक्खिणे गोट्ठद्धे इमस्स गन्धो वि दुल्लहो.

nāndīmukhi: kiṃ se uvve-a-kālaṇam. padmā: halā, jāṇāsi jjevvāṃtumaṃ jadhā padose savvaṃ kkhu go-ulaṃ vibbhameṇa kaṇho paccahaṃ raṣjedi. nāndīmukhī: adha im. padmā: saṃpadaṃ dāva ettha dakkhiṇe goṭṭhaddhe imassa gandho vi dullaho.

नान्दीमुखी: हला, मा दूणेहि. (सण्स्कृतेन) दृष्टं बिम्बित-धातु-चित्र-रचनं शैब्या ललटं मया श्यामा-कुन्तल-चामरं च विलुठद्-वन्य-स्रजोड्डामरम् गुष्जा-हार-लतार्ध-मष्जुर् अधुना भद्रा-भुजान्तस् तथा तथ्यं विद्धि स नागरी-गुरुर् अभूद् गोवर्धनस्यातिभिः

nāndīmukhī: halā, mā dūṇehi. (saṇskṛtena) dṛṣṭaṃ bimbita-dhātu-citra-racanaṃ śaibyā lalaṭaṃ mayā śyāmā-kuntala-cāmaraṃ ca viluṭhad-vanya-srajoḍḍāmaram guṣjā-hāra-latārdha-maṣjur adhunā bhadrā-bhujāntas tathā tathyaṃ viddhi sa nāgarī-gurur abhūd govardhanasyātibhiḥ

(नेपथ्ये) कृत्वा वंसीम् अखिल-जगती-गीत-सङ्गीत-भङ्गी- साङ्गी-भाव-प्रथम-वसतिं सङ्गिनीं वाम-पाणौ एश प्रेम्णा व्रजति नयनानन्दनः नन्द-सूनुर् मन्दं गोवर्धन-शिखरिणः कन्दरा-मन्दिराय

(nepathye) kṛtvā vaṃsīm akhila-jagatī-gīta-saṅgīta-bhaṅgī- sāṅgī-bhāva-prathama-vasatiṃ saṅginīṃ vāma-pāṇau eśa premṇā vrajati nayanānandanaḥ nanda-sūnur mandaṃ govardhana-śikhariṇaḥ kandarā-mandirāya

नान्दीमुखी: प-उमे, तुमं इमिणा वुत्तन्तेण चन्दा-अलि-अं सुहावेहि. अहं सु-अलं अणुसरिस्सम्. (इति निश्क्रान्ता). पद्मा: (पुनः पश्यन्ती). एसा कराला-ए एज्जि-आ-ए चित्तं अनुवट्टन्ती वण-दे-अदा वुन्दा चन्दा-अलि-अं सच्छलं णिवारेदि.

nāndīmukhī: pa-ume, tumaṃ imiṇā vuttanteṇa candā-ali-aṃ suhāvehi. ahaṃ su-alaṃ aṇusarissam. (iti niśkrāntā). padmā: (punaḥ paśyantī). esā karālā-e ejji-ā-e cittaṃ anuvaṭṭantī vaṇa-de-adā vundā candā-ali-aṃ sacchalaṃ ṇivāredi.

(नेपथ्ये) किं राधेव दुरन्तम् इच्छसि बलाद् उन्मादम् आलम्बितुं मुग्धे मा मय माननीय-जरती-वाक्यं बहिर् मा व्रज एश स्मेर-विलोचनाष्चल-रुचा चापल्यम् उल्लासयन्न् आयाति व्रज-सुन्दरी-गण-मनो-माणिक्य-हारी हरिः

(nepathye) kiṃ rādheva durantam icchasi balād unmādam ālambituṃ mugdhe mā maya mānanīya-jaratī-vākyaṃ bahir mā vraja eśa smera-vilocanāṣcala-rucā cāpalyam ullāsayann āyāti vraja-sundarī-gaṇa-mano-māṇikya-hārī hariḥ

(प्रविश्य) चन्द्रावली: (सौत्क्यं समन्ताद् अवलोक्य). कधं वुन्दा-ए अली-अं व्व व्याहरी-अदि. कुदो एत्थ कण्हो. (इति खेदं नाटयति).

(praviśya) candrāvalī: (sautkyaṃ samantād avalokya). kadhaṃ vundā-e alī-aṃ vva vyāharī-adi. kudo ettha kaṇho. (iti khedaṃ nāṭayati).

पद्मा: (उपसृत्य, सण्स्कृतेन). न सण्तापं स्वान्ताद् दवयसि कथं दाव-विशमं घन-स्वाशैः किं वा मलिनयसि बिम्बाधरम् अपि वनान्तान् केकाभिः सखि शिखरि-कक्षे मुखरयन् सखी-स्थल्याः कल्याण्य् अभजद् उपशल्यं यदु-पतिः

padmā: (upasṛtya, saṇskṛtena). na saṇtāpaṃ svāntād davayasi kathaṃ dāva-viśamaṃ ghana-svāśaiḥ kiṃ vā malinayasi bimbādharam api vanāntān kekābhiḥ sakhi śikhari-kakṣe mukharayan sakhī-sthalyāḥ kalyāṇy abhajad upaśalyaṃ yadu-patiḥ

चन्द्रावली: (विलोक्य) कधं पि-अ-सही प-उमा. (इति गाधम् आलिङ्ग्य). अवि णाम अक्खलिदं भणिदा. पद्मा: अधैम्.

candrāvalī: (vilokya) kadhaṃ pi-a-sahī pa-umā. (iti gādham āliṅgya). avi ṇāma akkhalidaṃ bhaṇidā. padmā: adhaim.

(ततः प्रविशति सुबलेनानुगम्यमानः कृष्णः). कृष्णः: पश्य पश्य. अकलित-तापस् तरणेर् अस्त-शिरो-वीथिभिस् तिरोधानात् अस्फुट-तिमिर-विजृम्भः प्रथयति तोषं निशारम्भः

(tataḥ praviśati subalenānugamyamānaḥ kṛṣṇaḥ). kṛṣṇaḥ: paśya paśya. akalita-tāpas taraṇer asta-śiro-vīthibhis tirodhānāt asphuṭa-timira-vijṛmbhaḥ prathayati toṣaṃ niśārambhaḥ

सुबलः: वअस्स, अज्ज गो-दोहणं वि अणवेक्खि-अ सलालसओ वि किंति एत्थ लद्धोसि. कृष्णः: सखे, मयुरं वर्नयट केनचित् प्रियां चन्द्रावलीं स्मारितो ‘स्मि तद्-विलोकनाय लालसेयम्. सुबलः: केरिसं मोर-वण्णणम्.

subalaḥ: vaassa, ajja go-dohaṇaṃ vi aṇavekkhi-a salālasao vi kiṃti ettha laddhosi. kṛṣṇaḥ: sakhe, mayuraṃ varnayaṭa kenacit priyāṃ candrāvalīṃ smārito ‘smi tad-vilokanāya lālaseyam. subalaḥ: kerisaṃ mora-vaṇṇaṇam.

कृष्णः: उन्मदेन पुरतः शिखण्डिना ताण्डवे पृथुनि मण्डली-कृतां पश्य निन्दित-महेन्द्र-कार्मुकां कृष्ण-चन्द्र-चल-चन्द्रकावलिम्

kṛṣṇaḥ: unmadena purataḥ śikhaṇḍinā tāṇḍave pṛthuni maṇḍalī-kṛtāṃ paśya nindita-mahendra-kārmukāṃ kṛṣṇa-candra-cala-candrakāvalim

सुबलः: तदो आ-अट्ठणं वंशी-कलं उल्लासेहि. (कृष्णो वक्त्रे वेणुं विन्यस्यति). चन्द्रावली: (निशम्य. सघूर्णम्). सव्वदा सुव्वन्तिवी वि अस्सुद-अरी वि-अ विम्हावेदि दुम्मुही मुरली.

subalaḥ: tado ā-aṭṭhaṇaṃ vaṃśī-kalaṃ ullāsehi. (kṛṣṇo vaktre veṇuṃ vinyasyati). candrāvalī: (niśamya. saghūrṇam). savvadā suvvantivī vi assuda-arī vi-a vimhāvedi dummuhī muralī.

कृष्णः: सखे सुबल, अद्य चन्द्रावली-प्रसादे त्वया ममानुकूलेन भवितव्यम्. सुबलः: अध इम्. पद्मा: हला, पेक्ख. एसो वेणु-सण्णा-ए तुमं तुवरावेदि गो-उलेन्द-णन्दणो.

kṛṣṇaḥ: sakhe subala, adya candrāvalī-prasāde tvayā mamānukūlena bhavitavyam. subalaḥ: adha im. padmā: halā, pekkha. eso veṇu-saṇṇā-e tumaṃ tuvarāvedi go-ulenda-ṇandaṇo.

चन्द्रावली: (विलोक्य. सण्स्कृतेन). सखि मुरलि विशाल-च्छिद्र-जालेन पूर्णा लघुर् अतिकठिना त्वं ग्रन्थिला निरसासि तद् अपि भजसी श्वश्वच् चुम्बनानन्द-सान्द्रं हरि कर-परिरम्भं केन पुण्योदयेन

candrāvalī: (vilokya. saṇskṛtena). sakhi murali viśāla-cchidra-jālena pūrṇā laghur atikaṭhinā tvaṃ granthilā nirasāsi tad api bhajasī śvaśvac cumbanānanda-sāndraṃ hari kara-parirambhaṃ kena puṇyodayena

कृष्णः: (पुरो दृष्ट्वा, सानन्दम्) सखे, सेयं मम लोचनेन्दीवर-चन्द्रिका चन्द्रावली. (इति सादरम् उपेत्य).

kṛṣṇaḥ: (puro dṛṣṭvā, sānandam) sakhe, seyaṃ mama locanendīvara-candrikā candrāvalī. (iti sādaram upetya).

प्रिये, चन्द्रस् तव मुख-बिम्बं चन्द्रा नखराणि कुण्डले चन्द्रौ नव-चन्द्रस् तु ललाटं सत्यं चन्द्रावली त्वम् असि (चन्द्रावली लज्जते).

priye, candras tava mukha-bimbaṃ candrā nakharāṇi kuṇḍale candrau nava-candras tu lalāṭaṃ satyaṃ candrāvalī tvam asi (candrāvalī lajjate).

कृष्णः: प्रिये, दुष्ट-दानव-दमनाभिनिवेशात् त्वन्-मुख-चन्द्र अप्रेक्षमाण यातयामा भवन्त्यो ‘पि न यात-यामा भवन्ति ममामूर् यामिन्यः.

kṛṣṇaḥ: priye, duṣṭa-dānava-damanābhiniveśāt tvan-mukha-candra aprekṣamāṇa yātayāmā bhavantyo ‘pi na yāta-yāmā bhavanti mamāmūr yāminyaḥ.

चन्द्रावली: सुन्दर, भमरस्स विअ- णव-णवाणुसारिणि दे प-इदी कधं चिरासङ्ग-णीरसासु प-उमिणीसु अहिरमदु.

candrāvalī: sundara, bhamarassa via- ṇava-ṇavāṇusāriṇi de pa-idī kadhaṃ cirāsaṅga-ṇīrasāsu pa-umiṇīsu ahiramadu.

कृष्णः: प्रिये चन्द्रावली, प्रतिपद्-आलोके त्वं सर्वेशां नव-नवासि. तद् अद्य निर्वापय विरहोत्तापं परिश्वङ्ग-रसेन.

kṛṣṇaḥ: priye candrāvalī, pratipad-āloke tvaṃ sarveśāṃ nava-navāsi. tad adya nirvāpaya virahottāpaṃ pariśvaṅga-rasena.

पद्मा: पि-अ-सही-विरहेण कुदो तुम्ह तावुप्पत्ती. सुबलः: अ-इ, मा क्खु एव्वं भण. एसो चन्दा-अली-विरहेण सण्तत्तो सी-अला-ए जलधारा-ए कच्छे देहं णिक्खिवि-अ सतिण्णो च-उरो वि-अ णं ज्जेव्व चन्दा-अलि-अं सव्वदो पेच्छ-इ वअस्सो.

padmā: pi-a-sahī-viraheṇa kudo tumha tāvuppattī. subalaḥ: a-i, mā kkhu evvaṃ bhaṇa. eso candā-alī-viraheṇa saṇtatto sī-alā-e jaladhārā-e kacche dehaṃ ṇikkhivi-a satiṇṇo ca-uro vi-a ṇaṃ jjevva candā-ali-aṃ savvado peccha-i vaasso.

कृष्णः: प्रिये, श्रूयताम्. विपिनान्तरे मिलन्ती मधुर-रसा शीतल-स्पर्शा अमृत-मयी त्वद्-विरहे समजनि मम ताप-नुत्तये राधा (इति संभ्रमम्) धारा धारा.

kṛṣṇaḥ: priye, śrūyatām. vipināntare milantī madhura-rasā śītala-sparśā amṛta-mayī tvad-virahe samajani mama tāpa-nuttaye rādhā (iti saṃbhramam) dhārā dhārā.

चन्द्रावली: (साभ्यसूयम्) गच्छ, राहं ज्जेव सेवेहि. कृष्णः: प्रिये, धरेत्य् अवदम्. चन्द्रावली: जादं कधं दोणं वण्णाणं विवरीदत्तणम्. कृष्णः: प्रिये, द्वयोर् वर्णयोः कर्णयोर् वा विपरीतत्वम् इत्य् अस्मिन्न् अस्ति विचारः.

candrāvalī: (sābhyasūyam) gaccha, rāhaṃ jjeva sevehi. kṛṣṇaḥ: priye, dharety avadam. candrāvalī: jādaṃ kadhaṃ doṇaṃ vaṇṇāṇaṃ vivarīdattaṇam. kṛṣṇaḥ: priye, dvayor varṇayoḥ karṇayor vā viparītatvam ity asminn asti vicāraḥ.

चन्द्रावली: (रोशारुणं मुखम् आनमय्य). अ-इ दान-सौण्ड. अलम् एदा-ए अवहित्था-ए. अज्ज अप्पणो मणहारिणो सुवण्ण-जु-अलस्स विण्णासादो साहु माहुरी-पूरिद-कण्णम्हि किदा.

candrāvalī: (rośāruṇaṃ mukham ānamayya). a-i dāna-sauṇḍa. alam edā-e avahitthā-e. ajja appaṇo maṇahāriṇo suvaṇṇa-ju-alassa viṇṇāsādo sāhu māhurī-pūrida-kaṇṇamhi kidā.

कृष्णः: यथार्थेयं वाणी तव चकित-सारङ्ग-नयने सुवर्णालन्कारो मधुरयति यत् ते श्रुति-युगम् मुखेन्दोर् अन्तस् ते बहिर् अपि सुवर्ण-च्युतिर् इयं मम श्रोत्र-द्वन्द्वं नयन-युगलं चाकुलयति

kṛṣṇaḥ: yathārtheyaṃ vāṇī tava cakita-sāraṅga-nayane suvarṇālankāro madhurayati yat te śruti-yugam mukhendor antas te bahir api suvarṇa-cyutir iyaṃ mama śrotra-dvandvaṃ nayana-yugalaṃ cākulayati

पद्मा: हला अप्पणो अदिट्ठं सुमरन्ती मा खिज्जेहि. जुत्तो राहाणुरत्तस्स इमस्स राहा-णाम-मयी सङ्कधा. चन्द्रावली: (निश्वस्य) सहि प-उमे, एवम् णेदम्.

padmā: halā appaṇo adiṭṭhaṃ sumarantī mā khijjehi. jutto rāhāṇurattassa imassa rāhā-ṇāma-mayī saṅkadhā. Candrāvalī: (niśvasya) sahi pa-ume, evam ṇedam.

कृष्णः: प्रिये, बाढम् अनाशङ्कनीयम् एवेदम्. यतः. तस्य षोडश-कलस्य षोडशी वल्लभा स्फुरति या नभस्-तले राधया सुवदने कथं तया सङ्गतिर् भुवि ममाद्य संभवेत्

kṛṣṇaḥ: priye, bāḍham anāśaṅkanīyam evedam. yataḥ. tasya ṣoḍaśa-kalasya ṣoḍaśī vallabhā sphurati yā nabhas-tale rādhayā suvadane kathaṃ tayā saṅgatir bhuvi mamādya saṃbhavet

पद्मा: च-उ-सट्ठि-कला-सालिणो दे ण क्खु सावि सोलह-कलस्स वल्लहा दुल्लहा

padmā: ca-u-saṭṭhi-kalā-sāliṇo de ṇa kkhu sāvi solaha-kalassa vallahā dullahā

कृष्णः: (सप्रश्रयं अवलोक्य). चन्द्रावली-वदन-पुश्कर-सङ्गि-गण्ड- चन्द्रावली-कतर-तर्क-कलङ्किताङ्गौ शङ्काकुलो ‘त्र कलयन् कमलायताक्षि सां काकु-लोल-ह्र्दयः प्रविसामि नाहम्

kṛṣṇaḥ: (sapraśrayaṃ avalokya). candrāvalī-vadana-puśkara-saṅgi-gaṇḍa- candrāvalī-katara-tarka-kalaṅkitāṅgau śaṅkākulo ‘tra kalayan kamalāyatākṣi sāṃ kāku-lola-hrdayaḥ pravisāmi nāham

चन्द्रावली: (सव्याज-प्रसादम्) दे-अ, णं क्खु गो-उल-जण-जी-अण-भूदस्स दे सव्व-सुह-कारिदा-गुणं का क्खु हद-बुद्धि-आ ण सहदि. ता णिप्फलेण सङ्को-एण सादङ्को होहि.

candrāvalī: (savyāja-prasādam) de-a, ṇaṃ kkhu go-ula-jaṇa-jī-aṇa-bhūdassa de savva-suha-kāridā-guṇaṃ kā kkhu hada-buddhi-ā ṇa sahadi. tā ṇipphaleṇa saṅko-eṇa sādaṅko hohi.

कृष्णः: (स्वगतम्) गरिष्ठाम् अपि मन्यु-मुद्रां धीरेयं मुख-माधुर्येण निह्नुते. (प्रकाशम्) प्रिये कृतम् अनेन गौरव-विशोद्गारेण. रोशोक्ति-माध्वीकम् एव वरं वरिष्ठम्.

kṛṣṇaḥ: (svagatam) gariṣṭhām api manyu-mudrāṃ dhīreyaṃ mukha-mādhuryeṇa nihnute. (prakāśam) priye kṛtam anena gaurava-viśodgāreṇa. rośokti-mādhvīkam eva varaṃ variṣṭham.

चन्द्रावली: गो-उलाणन्द, तुम्ह पुरदो मुहं दंसेदुं ण पहवामि. जं प्रगब्भं वाहरन्ती अवरद्धम्मि ता घरं गमिस्सम्. कृष्णः: (सानुनयम्) प्रिये, प्रसीद प्रसीद. बद्धो ‘यम् अष्जलिः.

candrāvalī: go-ulāṇanda, tumha purado muhaṃ daṃseduṃ ṇa pahavāmi. jaṃ pragabbhaṃ vāharantī avaraddhammi tā gharaṃ gamissam. kṛṣṇaḥ: (sānunayam) priye, prasīda prasīda. baddho ‘yam aṣjaliḥ.

चन्द्रावली: सुह-अ, उज्जु-अं वि-आहरन्तीम् कीस मां अली-अं सङ्कसि. ता अणुजाणेहि मं भद्द-आली-दंसणस्स. (इति पद्मया सह निश्क्रान्ता).

candrāvalī: suha-a, ujju-aṃ vi-āharantīm kīsa māṃ alī-aṃ saṅkasi. tā aṇujāṇehi maṃ bhadda-ālī-daṃsaṇassa. (iti padmayā saha niśkrāntā).

कृष्णः: सखे, महानुभावाम् एतां मच्-चित्त-महाकाश-चन्द्रावलीम् अपि बलीयस्-तमःकन्दलीभिर् अवस्कन्दिताम् आलोक्य निरालोको ‘स्मि. सुबलः: पि-अ-वअस्स, किंति एव्वं भणासि. सा क्खु अदक्खिणा ण दिट्ठ.

kṛṣṇaḥ: sakhe, mahānubhāvām etāṃ mac-citta-mahākāśa-candrāvalīm api balīyas-tamaḥkandalībhir avaskanditām ālokya nirāloko ‘smi. subalaḥ: pi-a-vaassa, kiṃti evvaṃ bhaṇāsi. sā kkhu adakkhiṇā ṇa diṭṭha.

कृष्णः: सखे, बाढं दुरूहा महीयसां प्रकृतिः. तथेदानीम्. न्यविशत नयनान्ते कापि सारल्य-निष्ठा वचसि च विनयेन स्तोत्र-भङ्गी न्यवात्सीत् अजनि च मयि भूयान् संभ्रमस् तेन तस्या व्यवृणुत हृदि मन्युं सुस्ठु दाक्सिण्यम् एव

kṛṣṇaḥ: sakhe, bāḍhaṃ durūhā mahīyasāṃ prakṛtiḥ. tathedānīm. nyaviśata nayanānte kāpi sāralya-niṣṭhā vacasi ca vinayena stotra-bhaṅgī nyavātsīt ajani ca mayi bhūyān saṃbhramas tena tasyā vyavṛṇuta hṛdi manyuṃ susṭhu dāksiṇyam eva

तद् एहि मनोरारिणि, तस्मिन् केशर-कून्जे निविश्य चन्द्रावली-सङ्गोमपायम् अङ्गी-करोमि. (इति परिक्रम्य) सखे, सेयं बकुलावलि-मष्जुला निकुष्ज-वीथी. पश्य पश्य.

tad ehi manorāriṇi, tasmin keśara-kūnje niviśya candrāvalī-saṅgomapāyam aṅgī-karomi. (iti parikramya) sakhe, seyaṃ bakulāvali-maṣjulā nikuṣja-vīthī. paśya paśya.

स्फुरति सरो दक्षिणतः सव्ये वापि सम्न्ततः कल्याः इति केशराटवीयं प्रमदं नीराधिका कुरुते

sphurati saro dakṣiṇataḥ savye vāpi samntataḥ kalyāḥ iti keśarāṭavīyaṃ pramadaṃ nīrādhikā kurute

सुबलः: (स्वगतम्) लद्धो म-ए ओसरो. (प्रकाशम्) वस्स, सराहि-आ ज्जेव्व तुह पमदम् कुर-इ किंति णीराहि-आ त्ति भणासि.

subalaḥ: (svagatam) laddho ma-e osaro. (prakāśam) vassa, sarāhi-ā jjevva tuha pamadam kura-i kiṃti ṇīrāhi-ā tti bhaṇāsi.

कृष्णः: (सुबलम् आलिङ्ग्य) सखे, सत्यं भवीशि. तद् अद्य राधिका यथेमां केशर-निकुष्ज-लक्ष्मीम् अलङ्करोति तथा मद्-गिरा सण्दिश्यताम् ललिता. सुबलः: तह त्ति. (इति निश्क्रान्तः).

kṛṣṇaḥ: (subalam āliṅgya) sakhe, satyaṃ bhavīśi. tad adya rādhikā yathemāṃ keśara-nikuṣja-lakṣmīm alaṅkaroti tathā mad-girā saṇdiśyatām lalitā. subalaḥ: taha tti. (iti niśkrāntaḥ).

(ततः प्रविशति पद्मा मधुमङ्गलश् च). मधुमङ्गलः: प-उमे, म-ए अज्ज वअस्सेण चाडु-आरिणा अणुनीदा वि चन्दावली ण पसण्ण. पद्मा: अध इं

(tataḥ praviśati padmā madhumaṅgalaś ca). madhumaṅgalaḥ: pa-ume, ma-e ajja vaasseṇa cāḍu-āriṇā aṇunīdā vi candāvalī ṇa pasaṇṇa. padmā: adha iṃ

मधुमङ्गलः: णूणं वअस्सो वि सिसण्णं वट्ट-इ. ता जुत्ता दोणं सङ्गमे अम्हाणं सह-आरिदा. पद्मा: अज्ज, अदो ज्जेव्व म-ए अणुसरिदोसि.

madhumaṅgalaḥ: ṇūṇaṃ vaasso vi sisaṇṇaṃ vaṭṭa-i. tā juttā doṇaṃ saṅgame amhāṇaṃ saha-āridā. padmā: ajja, ado jjevva ma-e aṇusaridosi.

मधुमङ्गलः: (पुरो दृष्ट्वा) प-उमे, पेक्ख एसो पि-अ-वअस्सो छप्पद-मेत्त-सहा-ओ केसर-कुण्डगे किंपि मन्तेदि. पद्मा: अज्ज, लदा-जालेहिं अन्तरिदा भवि-अ सुणम्ह किं एसो भणदित्ति. (इति तथा स्थितौ).

madhumaṅgalaḥ: (puro dṛṣṭvā) pa-ume, pekkha eso pi-a-vaasso chappada-metta-sahā-o kesara-kuṇḍage kiṃpi mantedi. padmā: ajja, ladā-jālehiṃ antaridā bhavi-a suṇamha kiṃ eso bhaṇaditti. (iti tathā sthitau).

कृष्णः: (राधाम् स्मरन्. सोत्कण्ठम्). प्रसरति यद् भ्रू-चापे श्लथज्यम् अकरोत् स्मरो धनुः पौष्पम् मधुरिम-मणि-मष्जूषा भूषायै मे प्रिया सास्तु

kṛṣṇaḥ: (rādhām smaran. sotkaṇṭham). prasarati yad bhrū-cāpe ślathajyam akarot smaro dhanuḥ pauṣpam madhurima-maṇi-maṣjūṣā bhūṣāyai me priyā sāstu

मधुमङ्गलः: प-उमे, एसो उक्कण्था-ए तुज्झ पि-अ-सहीं च्चे-अ वण्णेदि. ता एहि. तुरिदं गदु-अ णं समाणेम्ह. पद्मा: अज्ज, सुट्ठु णिट्ठङ्किदं सुणम्ह जं बहु-वल्लहो एसो.

madhumaṅgalaḥ: pa-ume, eso ukkaṇthā-e tujjha pi-a-sahīṃ cce-a vaṇṇedi. tā ehi. turidaṃ gadu-a ṇaṃ samāṇemha. Padmā: ajja, suṭṭhu ṇiṭṭhaṅkidaṃ suṇamha jaṃ bahu-vallaho eso.

कृष्णः: (पुनः सौत्सुक्यम्) सा मुख-सुषमा निर्जित- राका-चन्द्रा वली-लसन्-मध्या (इत्य् अर्धोक्ते)

kṛṣṇaḥ: (punaḥ sautsukyam) sā mukha-suṣamā nirjita- rākā-candrā valī-lasan-madhyā (ity ardhokte)

मधुमङ्गलः: प-उमे, अलं इदं इमादो परेण सुदेण तुण्णं गच्छम्ह. पद्मा: जुत्तं कधेसि. (इत्य् उभौ जवेन दूरं परिक्रामतः).

madhumaṅgalaḥ: pa-ume, alaṃ idaṃ imādo pareṇa sudeṇa tuṇṇaṃ gacchamha. padmā: juttaṃ kadhesi. (ity ubhau javena dūraṃ parikrāmataḥ).

कृष्णः: मुहुरा धास्यति राधा मद्-उरसि रसिका आत्मनम्

kṛṣṇaḥ: muhurā dhāsyati rādhā mad-urasi rasikā ātmanam

पद्मा: अज्ज, एव्वम् भणामि. माणिणी-ए पि-अ-सही-ए स-अं समा-अमेज्ष लाहवं होदि. ता परावट्टि-अ कण्हं विण्णवेहि.

padmā: ajja, evvam bhaṇāmi. māṇiṇī-e pi-a-sahī-e sa-aṃ samā-amejṣa lāhavaṃ hodi. tā parāvaṭṭi-a kaṇhaṃ viṇṇavehi.

मधुमङ्गलः: सोहणं मन्तेसि. (इति कृष्णान्तिम् आसाद्य). पि-अ-वअस्स, पच्छण्णेण भवि-अ सव्वं दे अ-अण्णिदं म-ए उक्खण्ठाव-अणं. ता आणवेहि. तं ज्जेव्व तुज्झ वल्लहम् तुरि-अं समाणेमि.

madhumaṅgalaḥ: sohaṇaṃ mantesi. (iti kṛṣṇāntim āsādya). pi-a-vaassa, pacchaṇṇeṇa bhavi-a savvaṃ de a-aṇṇidaṃ ma-e ukkhaṇṭhāva-aṇaṃ. tā āṇavehi. taṃ jjevva tujjha vallaham turi-aṃ samāṇemi.

कृष्णः: (सश्लाघम् आलिङ्ग्य) सखे, मद्-अनुग्रहेण शीघ्रम् आनय. (मधुमङ्गलः परिक्रम्य पद्मया सह निश्क्रान्तः).

kṛṣṇaḥ: (saślāgham āliṅgya) sakhe, mad-anugraheṇa śīghram ānaya. (madhumaṅgalaḥ parikramya padmayā saha niśkrāntaḥ).

कृष्णः: अहो परमोत्कण्ठानां प्रेम्णाम् उत्कण्ठा-कारित्वम्. भ्रमरे ‘पि गुष्जति निकुष्ज-कोटरे मनुते मनस् तु मणि-नूपुर-ध्वनिम् अनिलेन चष्चति तृणाष्चले ‘पि ताम् पुरतः प्रियाम् उपगतां विशङ्कते

kṛṣṇaḥ: aho paramotkaṇṭhānāṃ premṇām utkaṇṭhā-kāritvam. bhramare ‘pi guṣjati nikuṣja-koṭare manute manas tu maṇi-nūpura-dhvanim anilena caṣcati tṛṇāṣcale ‘pi tām purataḥ priyām upagatāṃ viśaṅkate

(ततः प्रविशति पद्मा-मधुमङ्गलाभ्यां सङ्गता चन्द्रावली). चन्द्रावली: हला प-उमे, किं एसो ब-उल-कुण्डगो दीस-इ. पद्मा: अध इम्. ता तूण्णं एहि. (इति परिक्रामति).

(tataḥ praviśati padmā-madhumaṅgalābhyāṃ saṅgatā candrāvalī). candrāvalī: halā pa-ume, kiṃ eso ba-ula-kuṇḍago dīsa-i. padmā: adha im. tā tūṇṇaṃ ehi. (iti parikrāmati).

कृष्णः: (नूपुर-रवम् आकर्ण्य) हन्त, भूरिशो भ्रामितो ‘स्मि भ्रमरी-झङ्कारैः. तद् अलं वृथा प्रत्युद्गम-संभ्रमेण. (इत्य् उद्वेगं नाटयन्).

kṛṣṇaḥ: (nūpura-ravam ākarṇya) hanta, bhūriśo bhrāmito ‘smi bhramarī-jhaṅkāraiḥ. tad alaṃ vṛthā pratyudgama-saṃbhrameṇa. (ity udvegaṃ nāṭayan).

पुरः-फलायाम् आशायां जनः कामं विडम्ब्यते आसन्ने हि घनारम्भे द्वि-गुणं रन्ति चातकः

puraḥ-phalāyām āśāyāṃ janaḥ kāmaṃ viḍambyate āsanne hi ghanārambhe dvi-guṇaṃ ranti cātakaḥ

(पुनर् उत्कर्णो भवन्). कथम् अभ्यर्णे भूशन-शिष्जितं श्रूयते. (इत्य् उद्ग्रीविकाम् दत्वा. ससंभ्रमम्). सत्यम् असौ मिलिता मे प्रेयसी. (इति तरसा चन्द्रावली-पार्श्वम् आगत्य).

(punar utkarṇo bhavan). katham abhyarṇe bhūśana-śiṣjitaṃ śrūyate. (ity udgrīvikām datvā. sasaṃbhramam). satyam asau militā me preyasī. (iti tarasā candrāvalī-pārśvam āgatya).

हृद्-भृङ्ग-जङ्गम-लता मङ्गल-भा राधिका मयोन्मुदिता (इत्य् अर्धोक्ते).

hṛd-bhṛṅga-jaṅgama-latā maṅgala-bhā rādhikā mayonmuditā (ity ardhokte).

(चन्द्रावली सेर्ष्यम् मधुमङ्गलम् आलोकते.) मधुमङ्गलः: सहि चन्दा-अलि, मङ्गल-भारेण अधि-आसि ति पि-अ-वअस्सो तुमं वण्णेदि.

(Candrāvalī serṣyam madhumaṅgalam ālokate.) madhumaṅgalaḥ: sahi candā-ali, maṅgala-bhāreṇa adhi-āsi ti pi-a-vaasso tumaṃ vaṇṇedi.

कृष्णः: (सवैलक्ष्यम् आत्मगतम्). हन्त, कथम् अनेन चन्द्रावलीर् एवाभिसारिता, भवतु. चव्टुनोक्तम् एव निर्वाहयामि.

kṛṣṇaḥ: (savailakṣyam ātmagatam). hanta, katham anena candrāvalīr evābhisāritā, bhavatu. cavṭunoktam eva nirvāhayāmi.

(प्रकाशम्) सुहृद्-अनुराग-वितन्द्रा चन्द्रावलिर् अष्जसालम्भि

(prakāśam) suhṛd-anurāga-vitandrā candrāvalir aṣjasālambhi

(चन्द्रावली सलज्जं कृष्ण-कण्ठे वैजयन्तीं विन्यस्यति). कृष्णः: (सानन्दम्) एकं प्रयाति परिचर्य चकोर-राजि चन्द्रं प्रिये निज-मनोरथ-पूर-पूर्तिम् चन्द्रावली किम् उ ममाक्षि-चकोरयोस् त्वं प्रीतिज्ं द्वयोर् अपि न धास्यति सेव्यमाना]

(Candrāvalī salajjaṃ kṛṣṇa-kaṇṭhe vaijayantīṃ vinyasyati). kṛṣṇaḥ: (sānandam) ekaṃ prayāti paricarya cakora-rāji candraṃ priye nija-manoratha-pūra-pūrtim candrāvalī kim u mamākṣi-cakorayos tvaṃ prītijṃ dvayor api na dhāsyati sevyamānā]

मधुमङ्गलः: (सगर्वम्) भो वअस्स, दिट्ठ तु-ए मज्झ विलक्खण-वि-अक्खणदा, जो क्खु अनन्त-गुण-सालिणावि तु-ए मो-आ-इदुं ण पारिदो सो पि-अ-सही-ए माण-गण्ठी ण-अ-गुण-धारिणा म-ए मो-आविदो.

madhumaṅgalaḥ: (sagarvam) bho vaassa, diṭṭha tu-e majjha vilakkhaṇa-vi-akkhaṇadā, jo kkhu ananta-guṇa-sāliṇāvi tu-e mo-ā-iduṃ ṇa pārido so pi-a-sahī-e māṇa-gaṇṭhī ṇa-a-guṇa-dhāriṇā ma-e mo-āvido.

कृष्णः: वयस्य, त्वम् उद्दण्ड-कुसुम-कोदण्ड-विलास-शाड्-गुण्ये महासान्धि-विग्रहिलो ‘सि. पद्मा: अज्ज, पुरो पफुल्ला-इं मल्ली-पुप्फा-इं पप्फुरन्ति. ता एहि, इमा-इं गेण्हम्ह. (इत्य् उभौ निश्क्रान्तौ).

kṛṣṇaḥ: vayasya, tvam uddaṇḍa-kusuma-kodaṇḍa-vilāsa-śāḍ-guṇye mahāsāndhi-vigrahilo ‘si. Padmā: ajja, puro paphullā-iṃ mallī-pupphā-iṃ papphuranti. tā ehi, imā-iṃ geṇhamha. (ity ubhau niśkrāntau).

कृष्णः: (स्वगतम्) कुष्जे ‘स्मिन् नागतमात्रां राधां तर्कयामि. तद् अन्यतः प्रस्थास्ये. (प्रकाशम्) प्रिये, पुरस्तान् नातिदूरे नागर-रङ्गोचिता नाग-केसराटवी. तद् अत्रैवानुसरावः. (इति निश्क्रान्तौ).

kṛṣṇaḥ: (svagatam) kuṣje ‘smin nāgatamātrāṃ rādhāṃ tarkayāmi. tad anyataḥ prasthāsye. (prakāśam) priye, purastān nātidūre nāgara-raṅgocitā nāga-kesarāṭavī. tad atraivānusarāvaḥ. (iti niśkrāntau).

(ततः प्रविशति ललितया सह सङ्कथयन्ती राधा). राधा: हला, पेक्ख पेक्ख. अन्द-आरेहिं घोलिदं सव्वं दिसा-मुहम्. ललिता: पि-अ-सहि. तिमिराहिसारेचिदेहिं सालम-प्पसाहणेहिं मण्डिदो तु-ए किं क्खु अप्पा. राधिका: अध इम्.

(tataḥ praviśati lalitayā saha saṅkathayantī rādhā). Rādhā: halā, pekkha pekkha. anda-ārehiṃ gholidaṃ savvaṃ disā-muham. Lalitā: pi-a-sahi. timirāhisārecidehiṃ sālama-ppasāhaṇehiṃ maṇḍido tu-e kiṃ kkhu appā. Rādhikā: adha im.

ललिता: (विलोक्य सस्मितम्. सण्स्कृतेन). धम्मिल्लोपरि नीलरत्न-रचितो हारस् त्वया रोपितो विन्यस्तः कुच-कुम्भयोः कुवलय-श्रेणी-कृतो गर्भगः अङ्गे कल्पितम् अष्जनं विनिहिता कस्तूरिका नेत्रयोः कंसारेर् अभिसार-सम्भ्रम-भरान् मन्ये जगद्-विस्मृतम्

Lalitā: (vilokya sasmitam. saṇskṛtena). dhammillopari nīlaratna-racito hāras tvayā ropito vinyastaḥ kuca-kumbhayoḥ kuvalaya-śreṇī-kṛto garbhagaḥ aṅge kalpitam aṣjanaṃ vinihitā kastūrikā netrayoḥ kaṃsārer abhisāra-sambhrama-bharān manye jagad-vismṛtam

राधिका: हला, मुष्चेहि परिहासं. तुरि-अं उद्देसेहि केसर-कुण्डग-मग्गम्.

Rādhikā: halā, muṣcehi parihāsaṃ. turi-aṃ uddesehi kesara-kuṇḍaga-maggam.

ललिता: इदो इदो पि-अ-सही. (इति परिक्रामन्ती सशङ्कम्. सन्स्कृतेन). तिमिर-मसिभिः संवीताङ्ग्यः कदम्ब-वनान्तरे सखि मुर-रिपुं पुण्यात्मानः सरन्त्य् अभिसारिकाः तव तु परितो विद्युद्-वर्णास् तनु-द्युति-सूचयो हरि हरि घन-ध्वान्तान्येताः स्ववैरिणि भिन्दते

Lalitā: ido ido pi-a-sahī. (iti parikrāmantī saśaṅkam. sanskṛtena). timira-masibhiḥ saṃvītāṅgyaḥ kadamba-vanāntare sakhi mura-ripuṃ puṇyātmānaḥ saranty abhisārikāḥ tava tu parito vidyud-varṇās tanu-dyuti-sūcayo hari hari ghana-dhvāntānyetāḥ svavairiṇi bhindate

राधिका: अलं इमिणा उवालम्भेण. पेक्ख पच्चासण्णो ब-उल-कुण्डगो. (इति संभ्रमाद् उपसृत्य सपरामर्शम्. सण्स्कृतेन). विदूरान् न घ्राणं मदयति मुरारेः परिमलो न कुष्जे ‘यम् तस्य स्फुरति नखर-द्योति-निकरैः ततः शङ्के कस्मिन्न् अपि रहसि वल्ली-वलयिते परिहासाङ्क्षी प्रिय-सखि निलीनस् तव सखा

Rādhikā: alaṃ imiṇā uvālambheṇa. pekkha paccāsaṇṇo ba-ula-kuṇḍago. (iti saṃbhramād upasṛtya saparāmarśam. saṇskṛtena). vidūrān na ghrāṇaṃ madayati murāreḥ parimalo na kuṣje ‘yam tasya sphurati nakhara-dyoti-nikaraiḥ tataḥ śaṅke kasminn api rahasi vallī-valayite parihāsāṅkṣī priya-sakhi nilīnas tava sakhā

ललिता: हला, एहि. वामदो कदम्ब-कुण्डगं वि-इणम्ह. राधिका: (तथा कुर्वती) अ-इ छ-इल्ल, दिट्ठोसि दिट्ठोसि, किस अङ्गेहिं अङ्गा-इं सङ्गोवेसि. (इति समन्तान् मृगयति). ललिता: सहि, मुष्च मग्गण-ग्गहम्. एहि केलि-कुण्डग-कप्पणं कुणम्ह.

Lalitā: halā, ehi. vāmado kadamba-kuṇḍagaṃ vi-iṇamha. Rādhikā: (tathā kurvatī) a-i cha-illa, diṭṭhosi diṭṭhosi, kisa aṅgehiṃ aṅgā-iṃ saṅgovesi. (iti samantān mṛgayati). Lalitā: sahi, muṣca maggaṇa-ggaham. ehi keli-kuṇḍaga-kappaṇaṃ kuṇamha.

राधिका: (सन्स्कृतेन) रचय बकुल-पुश्पैस् तोरणं केलि-कुष्जे कुरु वरम् अरविन्दैस् तल्पम् इन्दीवराक्षि उपनय शयनान्तं साधु माध्वीक-पात्रीम् सहचरि हरिर् अद्य श्लाघतां कौशलं ते

Rādhikā: (sanskṛtena) racaya bakula-puśpais toraṇaṃ keli-kuṣje kuru varam aravindais talpam indīvarākṣi upanaya śayanāntaṃ sādhu mādhvīka-pātrīm sahacari harir adya ślāghatāṃ kauśalaṃ te

ललिता: (तथा कृत्वा) हला, पेक्ख. कण्हो विलम्बेदि. ता कुष्जं पविसि-अ णं पडिवालेम्ह.

Lalitā: (tathā kṛtvā) halā, pekkha. kaṇho vilambedi. tā kuṣjaṃ pavisi-a ṇaṃ paḍivālemha.

राधिका: (परिक्रम्य. उद्वेगं णटयन्ती. सण्स्कृतेन). रुद्धः क्वापि सखी-हितार्थ-परया शङ्के हरिः पद्मया प्राप्तः कुष्ज-गृहम् यद् एस न तमीयामे ‘प्य् अतिक्रामति पौलोमी-रतिबन्धु-दिण्-मुखम् असन् हा हन्त सण्तर्पयन्न् उन्मीलत्य् अभिसार-लुब्ध-रमनी-गोत्रस्य शत्रुः शशी (इत्य् उभे निश्क्रान्ते).

Rādhikā: (parikramya. udvegaṃ ṇaṭayantī. saṇskṛtena). ruddhaḥ kvāpi sakhī-hitārtha-parayā śaṅke hariḥ padmayā prāptaḥ kuṣja-gṛham yad esa na tamīyāme ‘py atikrāmati paulomī-ratibandhu-diṇ-mukham asan hā hanta saṇtarpayann unmīlaty abhisāra-lubdha-ramanī-gotrasya śatruḥ śaśī (ity ubhe niśkrānte).

(ततः प्रविशति कृष्णः). कृष्णः: (समन्ताद् अवलोक्य). आसङ्गः कुमुदाकरेशु शिथिलो भृङ्गावलीनाम् अभूद् वीक्षन्ते निज-कोटरान्कितम् अमी क्षोणीरुहं कौशिकाः सङ्कोचोन्मुखतां प्रयाति शनकैर् औत्तानपादेर् द्युतिः किं भानुर् ननु पूर्व-पर्वत-तटीम् आरोढुम् उत्कण्ठते

(tataḥ praviśati kṛṣṇaḥ). kṛṣṇaḥ: (samantād avalokya). āsaṅgaḥ kumudākareśu śithilo bhṛṅgāvalīnām abhūd vīkṣante nija-koṭarānkitam amī kṣoṇīruhaṃ kauśikāḥ saṅkoconmukhatāṃ prayāti śanakair auttānapāder dyutiḥ kiṃ bhānur nanu pūrva-parvata-taṭīm āroḍhum utkaṇṭhate

(इति परिक्रम्य) न जाने नवीन-विप्रलम्भेन संभृत-निर्भर-संरम्भा किं नाम प्रतिपत्स्यते ‘द्य राधा. (विमृश्य) भवतु. केसरेण नाग-केसरं प्रतिपादयिश्ये. तद् अमूनि नाग-केसराणि विचिनुयामि. (इति तथा कृत्वा पुरो ‘नुसर्पन्).

(iti parikramya) na jāne navīna-vipralambhena saṃbhṛta-nirbhara-saṃrambhā kiṃ nāma pratipatsyate ‘dya rādhā. (vimṛśya) bhavatu. kesareṇa nāga-kesaraṃ pratipādayiśye. tad amūni nāga-kesarāṇi vicinuyāmi. (iti tathā kṛtvā puro ‘nusarpan).

कपटी स लता-कुटीम् इमां सखि नागाद् अधुनापि माधवः इति जल्प-परीतया तया क्लम-दीर्घा गमिता कथं तमी

kapaṭī sa latā-kuṭīm imāṃ sakhi nāgād adhunāpi mādhavaḥ iti jalpa-parītayā tayā klama-dīrghā gamitā kathaṃ tamī

(परिक्रम्य. बकुल-कुष्जं पश्यन्. सविशादम्). तम्बूलं घनसार-सङ्कृतम् अदः क्षिप्तम् पुरो राधया हारी हन्त हरिन्मणि-स्तबकितो हारो ‘यम् उत्सारितः पौश्पी चेयम् उदारे-सौरभ-मयी चूडा नखैः खण्डिता तस्याः शंसति विप्रलम्भ-जनितं कुष्जो ‘यम् अन्तः क्लमम्

(parikramya. bakula-kuṣjaṃ paśyan. saviśādam). tambūlaṃ ghanasāra-saṅkṛtam adaḥ kṣiptam puro rādhayā hārī hanta harinmaṇi-stabakito hāro ‘yam utsāritaḥ pauśpī ceyam udāre-saurabha-mayī cūḍā nakhaiḥ khaṇḍitā tasyāḥ śaṃsati vipralambha-janitaṃ kuṣjo ‘yam antaḥ klamam

(इत्य् अग्रतो गत्वा). इयम् एव राधायः सूर्याराधन-वेदिका. तद् अस्याः पार्श्वम् आसादयामि. (इति परिक्रामति).

(ity agrato gatvā). iyam eva rādhāyaḥ sūryārādhana-vedikā. tad asyāḥ pārśvam āsādayāmi. (iti parikrāmati).

(ततः प्रविशति सखीभ्याम् अनुगम्यमाना राधा). राधा: (पुरो विलोक्य) हला ललिदे, पेक्ख वे-इ-आ-णेदिट्ठो सो तुज्झ छ-इल्लो. ललिता: सहि, कष्चण-पडिमेव्व कठोरा होहि.

(tataḥ praviśati sakhībhyām anugamyamānā rādhā). Rādhā: (puro vilokya) halā lalide, pekkha ve-i-ā-ṇediṭṭho so tujjha cha-illo. Lalitā: sahi, kaṣcaṇa-paḍimevva kaṭhorā hohi.

कृष्णः: पुरस्ताद् एशा सह-परिवारा प्रिया. तद् इदम् उट्टङ्कयामि. (इत्य् उपसृत्य) ललिते, साधु साधु. दृष्टं तव गरिष्ठम् अत्र दुर्मन्त्र-तन्त्र-चर्यायाम् आचार्यत्वम्. यद् अद्य भवत्या केसर- निकुष्ज-वेद्याम् अहम् उज्जागर-व्रत-दीक्षाम् परिग्राहितो ‘स्मि.

kṛṣṇaḥ: purastād eśā saha-parivārā priyā. tad idam uṭṭaṅkayāmi. (ity upasṛtya) lalite, sādhu sādhu. dṛṣṭaṃ tava gariṣṭham atra durmantra-tantra-caryāyām ācāryatvam. yad adya bhavatyā kesara- nikuṣja-vedyām aham ujjāgara-vrata-dīkṣām parigrāhito ‘smi.

ललिता: (ससाम्भ्रमम्. सन्स्क्र्तेन). अहो वैपरित्यम्, अहो वैपरित्यम्. केशर-निकुष्ज-कुहरे कुहक वसन्ति सखि त्वय रहिते श्रित-नव-पल्लव-शयन त्रुतिम् अपि कल्पाधिकं मेने

Lalitā: (sasāmbhramam. sanskrtena). aho vaiparityam, aho vaiparityam. keśara-nikuṣja-kuhare kuhaka vasanti sakhi tvaya rahite śrita-nava-pallava-śayana trutim api kalpādhikaṃ mene

कृष्णः: (कपटेनाटोपं नाटयन्). अहो, दम्भ-भरारम्भेशु गाम्भीर्यम् अस्याः. (नागर-केसराण्य् उद्धाट्य दर्शयन्). अरतिं मम निशि पश्यन् अक्लाम्यन् नाग-केसरो ऽप्य् असकृत् विगलन्-मधुभिः कुसुमैर् एभिर् नेत्रैर् इवोदस्रैः

kṛṣṇaḥ: (kapaṭenāṭopaṃ nāṭayan). aho, dambha-bharārambheśu gāmbhīryam asyāḥ. (nāgara-kesarāṇy uddhāṭya darśayan). aratiṃ mama niśi paśyan aklāmyan nāga-kesaro 'py asakṛt vigalan-madhubhiḥ kusumair ebhir netrair ivodasraiḥ

ललिता: अम्महे, धूत्ततणं, जं ब-उल-वा-इणा केसरेण दाणिं नाग-केसरो विक्खावी-अदि.

Lalitā: ammahe, dhūttataṇaṃ, jaṃ ba-ula-vā-iṇā kesareṇa dāṇiṃ nāga-kesaro vikkhāvī-adi.

कृष्णः: (सव्याज-निर्वेदम्)_ ललिते, विश्राम्यतु तवेयं शब्दार्थस्याथा-कल्पनेन वचन-चष्चुता. अथ वा कस् ते दोशः. दृष्ट-दोशाभिर् अपि गौरान्गीभिः सौहार्दम् अभिलश्यता मयैवापरद्धम्. विशाखा: को क्खु गौरङ्गीणं दिट्ठो तु-ए दोसो.

kṛṣṇaḥ: (savyāja-nirvedam)_ lalite, viśrāmyatu taveyaṃ śabdārthasyāthā-kalpanena vacana-caṣcutā. atha vā kas te dośaḥ. dṛṣṭa-dośābhir api gaurāngībhiḥ sauhārdam abhilaśyatā mayaivāparaddham. Viśākhā: ko kkhu gauraṅgīṇaṃ diṭṭho tu-e doso.

कृष्णः: पश्य पश्य. नव-रस-धारिणि मधुरे धरणी-सण्ताप-हारि-विस्फुरणे विदधति न कृष्ण-मुदिरे गौर्यः क्षण-रोचिषः स्थैर्यम्

kṛṣṇaḥ: paśya paśya. nava-rasa-dhāriṇi madhure dharaṇī-saṇtāpa-hāri-visphuraṇe vidadhati na kṛṣṇa-mudire gauryaḥ kṣaṇa-rociṣaḥ sthairyam

विशाखा: तस्सिं कुलिस-कूड-कठोर-चेट्ठिदे ताणं कोमलाणं जुत्ता ज्जेव्व तधा प-उत्ति.

Viśākhā: tassiṃ kulisa-kūḍa-kaṭhora-ceṭṭhide tāṇaṃ komalāṇaṃ juttā jjevva tadhā pa-utti.

ललिता: विसाहे, सुणाहि कंपि गाहम्. (इति भृङ्गं दर्शयन्ती). चम्प-अलदं सिणिद्धम् ण-अ-कष्चण-कन्ति-कुसुम-गौरङ्गी मुक्खि-अ धाव-इ भमरे चवला च्चि-अ सामला होन्ति

Lalitā: visāhe, suṇāhi kaṃpi gāham. (iti bhṛṅgaṃ darśayantī). campa-aladaṃ siṇiddham ṇa-a-kaṣcaṇa-kanti-kusuma-gauraṅgī mukkhi-a dhāva-i bhamare cavalā cci-a sāmalā honti

कृष्णः: (स्मित्वा) सत्यं वग्मिनाम् असि राज्नी. ललिता: (अपवार्य) सुट्ठु, णीसङ्केन, व-अणाडोवेन अणवरद्धं ज्जेव्व ण तक्केमि.

kṛṣṇaḥ: (smitvā) satyaṃ vagminām asi rājnī. Lalitā: (apavārya) suṭṭhu, ṇīsaṅkena, va-aṇāḍovena aṇavaraddhaṃ jjevva ṇa takkemi.

कृष्णः: वाम्याद् भवेन् न विरतिर् नव-यौवनानां वाम-भ्रुवाम् इति जन-स्रुतिर् अव्यलीका चाटूनि कर्तुम् उचितानि विमुच्य खिन्नं मां प्रत्युताद्य यद् अमूर् अपरं जयन्ति

kṛṣṇaḥ: vāmyād bhaven na viratir nava-yauvanānāṃ vāma-bhruvām iti jana-srutir avyalīkā cāṭūni kartum ucitāni vimucya khinnaṃ māṃ pratyutādya yad amūr aparaṃ jayanti

ललिता: (अपवार्य) हला, सच्चं उज्जा-अर-खिन्नो कण्हो. ता पसिद. राधिका: (कृष्णम् अपङ्गेनावलोक्य) मुद्धाणं वष्चल-कला-वि-अद्धोसि.

Lalitā: (apavārya) halā, saccaṃ ujjā-ara-khinno kaṇho. tā pasida. Rādhikā: (kṛṣṇam apaṅgenāvalokya) muddhāṇaṃ vaṣcala-kalā-vi-addhosi.

कृष्णः: (सानन्दम्) फुल्ल-केसर-कलापेनामुना धम्मिल्ल-श्रीस् तवालङ्क्रियताम्. वन्ध्यतां मम् विन्दतु मम प्रयासः. (इति पुटिकाम् उद्धाट्य) प्रिये, पश्यामुनि सुगन्धीनाम् अग्रेसराणि केसराणि यैर् अहं सद्यः सुवासितो ऽस्मि.

kṛṣṇaḥ: (sānandam) phulla-kesara-kalāpenāmunā dhammilla-śrīs tavālaṅkriyatām. vandhyatāṃ mam vindatu mama prayāsaḥ. (iti puṭikām uddhāṭya) priye, paśyāmuni sugandhīnām agresarāṇi kesarāṇi yair ahaṃ sadyaḥ suvāsito 'smi.

राधिका: (सनर्म-स्मितम्) णूणं चन्दा-अली-परिमलेण वासिदोसि तुमम्. कृष्णः: प्रिये, पारिहासिकान्य् अपि ते वचांसि न कदचिद् अपि व्यभिचरन्ति. यद् अद्य मद्-अङ्गतस् चन्द्रावली-सौरभ्यम् उदष्चति.

Rādhikā: (sanarma-smitam) ṇūṇaṃ candā-alī-parimaleṇa vāsidosi tumam. kṛṣṇaḥ: priye, pārihāsikāny api te vacāṃsi na kadacid api vyabhicaranti. yad adya mad-aṅgatas candrāvalī-saurabhyam udaṣcati.

राधिका: (सस्मितम्) समप्पेहि पुप्फा-इं. (इति पटाष्चलं प्रशरयति) कृष्णः: (राधा-मुखं प्रेक्ष्य. स्वगतम्). हन्त, विभ्रम-मण्डितस्य चिल्ली-कोदण्डस्य ताण्डाव-कला.

Rādhikā: (sasmitam) samappehi pupphā-iṃ. (iti paṭāṣcalaṃ praśarayati) kṛṣṇaḥ: (rādhā-mukhaṃ prekṣya. svagatam). hanta, vibhrama-maṇḍitasya cillī-kodaṇḍasya tāṇḍāva-kalā.

विशाखा: (जनान्तिकम्) ललिदे, पेक्ख पेक्ख. सम्मोहणेण राहि-ए कडक्ख-बाणेण लक्खी-किदो पुप्फ-पुडि-आ-ए सद्धं अष्चले दिण्णंपि वेणुम् न जाणादि कण्हो.

Viśākhā: (janāntikam) lalide, pekkha pekkha. sammohaṇeṇa rāhi-e kaḍakkha-bāṇeṇa lakkhī-kido puppha-puḍi-ā-e saddhaṃ aṣcale diṇṇaṃpi veṇum na jāṇādi kaṇho.

ललिता: (सण्स्कृतेन) निद्रागमो ऽपि सखि नन्द-सुतस्य हर्तुं यां शक्नुवन्ति न पराः पशु-पाल-बालाः धन्या कटाक्ष-कलया किल मोहयन्ती तां राधिकाद्य पुरतो मुरलीं जहार

Lalitā: (saṇskṛtena) nidrāgamo 'pi sakhi nanda-sutasya hartuṃ yāṃ śaknuvanti na parāḥ paśu-pāla-bālāḥ dhanyā kaṭākṣa-kalayā kila mohayantī tāṃ rādhikādya purato muralīṃ jahāra

राधिका: (अपवार्य, सन्श्कृतेन). या निर्माति निकेत-कर्म-रचनारम्भे कर-स्तम्भनं रात्रौ-हन्त करोति कर्शण-विधिं या पत्युर् अङ्काद् अपि गौरीणं कुरुते गुरोऋ अपि पुरो या नीवि-विध्वंसनं धूर्ता गोकुल-मङ्गलस्य मुरली सेयं ममाभूद् वशा

Rādhikā: (apavārya, sanśkṛtena). yā nirmāti niketa-karma-racanārambhe kara-stambhanaṃ rātrau-hanta karoti karśaṇa-vidhiṃ yā patyur aṅkād api gaurīṇaṃ kurute guroṛ api puro yā nīvi-vidhvaṃsanaṃ dhūrtā gokula-maṅgalasya muralī seyaṃ mamābhūd vaśā

(नेपथ्ये) अरे कुरङ्गा, दिट्ठो तुम्हेहिं पि-अ-वअस्सो. कृष्णः: कथं मिलत्य् एश मधुमङ्गलः.

(nepathye) are kuraṅgā, diṭṭho tumhehiṃ pi-a-vaasso. kṛṣṇaḥ: kathaṃ milaty eśa madhumaṅgalaḥ.

(प्रविश्य माल्य-हस्तः) मधुमङ्गलः: सुदं सुबल-मुहादो जं अज्ज णि-उष्ज-मज्झे राहि-आ जागरिदा आसी. ता गदु-अ णं पोच्छाह-इस्सम्.

(praviśya mālya-hastaḥ) madhumaṅgalaḥ: sudaṃ subala-muhādo jaṃ ajja ṇi-uṣja-majjhe rāhi-ā jāgaridā āsī. tā gadu-a ṇaṃ pocchāha-issam.

(इत्य् उपसृत्य, सन्श्कृतेन) अविरल-वन-मालालङ्कृत-स्निग्ध-मूर्तिः स्फुरित-कटक-कान्तिर् धातुभिर् मण्डिताङ्गः अखिल-भुवन-तुङ्गो नेत्र-भङ्ग्या विकृष्तः कथम् इव सखि राधे कृष्ण-शैलस् त्वयाभूत्

(ity upasṛtya, sanśkṛtena) avirala-vana-mālālaṅkṛta-snigdha-mūrtiḥ sphurita-kaṭaka-kāntir dhātubhir maṇḍitāṅgaḥ akhila-bhuvana-tuṅgo netra-bhaṅgyā vikṛṣtaḥ katham iva sakhi rādhe kṛṣṇa-śailas tvayābhūt

(राधिका स्मयते). कृष्णः: प्रिये, वेत्ति मे तमस् तमी-संभवं वयस्यो ऽयम्. राधिका: अज्ज, दंसिदं अज्ज सिनेह-दक्खिणं जं कन्तार-सिन्धु-सण्तार-कोसला-इं सिक्खाविदम्हि.

(rādhikā smayate). kṛṣṇaḥ: priye, vetti me tamas tamī-saṃbhavaṃ vayasyo 'yam. Rādhikā: ajja, daṃsidaṃ ajja sineha-dakkhiṇaṃ jaṃ kantāra-sindhu-saṇtāra-kosalā-iṃ sikkhāvidamhi.

मधुमङ्गलः: सहि, सहु अम्हे उवलहिजम्ह, जेहिम् चलन्तिम् पि वल्लिम् तुमम् तक्कि-अ वने वसन्तेहिम् सदन्कम् ज-अरिदम्. तुम्हे क्खु सलहि-ज्झ-इ, जहिम् पि-अ-वअस्स-सनहम् पि कुन्जम् अनिब्बन्धेन सुन्नम् भनि-अ घरे पविसन्थिहिम् निरदन्कम् सुत्तम्.

madhumaṅgalaḥ: sahi, sahu amhe uvalahijamha, jehim calantim pi vallim tumam takki-a vane vasantehim sadankam ja-aridam. tumhe kkhu salahi-jjha-i, jahim pi-a-vaassa-sanaham pi kunjam anibbandhena sunnam bhani-a ghare pavisanthihim niradankam suttam.

राधिका: अज्ज किम् एव्वम् भनसि. (इति सन्स्क्र्तेन) निकुन्जम् कम्सरेर् बत नखर-चन्द्रवलि-रुचि- च्छतग्रस् तम् नग्रे मुहुर् अपि यद प्रेक्सितम् अभुत् तद सद्यह् प्रोद्यह्-विधु-हत-कवि-क्रन्ति-हतय मय लब्धरन्ये क्लम-निवह-पुर्न परिनतिह्

rādhikā: ajja kim evvam bhanasi. (iti sanskrtena) nikunjam kamsarer bata nakhara-candravali-ruci- cchatagras tam nagre muhur api yada preksitam abhut tada sadyah prodyah-vidhu-hata-kavi-kranti-hataya maya labdharanye klama-nivaha-purna parinatih

मधुमङ्गलह्: (स्वगतम्) अहो कहम् कुदन्ग-सन्गद चन्द्र-अलि बि रहि-अ-ए दित्थत्थि. त वन्चनम् मुक्कि-अ नम् उक्करिस-इस्सम्. (प्रकसम् सन्स्क्र्तेन) क्लन्तेन ते वदन-चन्द्रम् अनकलय्य कल्यनि गोकुल-पुरन्दर-नन्दनेन चन्द्रवलि....

madhumaṅgalah: (svagatam) aho kaham kudanga-sangada candra-ali bi rahi-a-e ditthatthi. ta vancanam mukki-a nam ukkarisa-issam. (prakasam sanskrtena) klantena te vadana-candram anakalayya kalyani gokula-purandara-nandanena candravali....

(इत्य् अर्धोक्ते) (कृष्णो भ्रू-सङ्ज्षय निवरयति). (सर्वः परस्परं सकुतम् अवलोकयन्ति).

(ity ardhokte) (kṛṣṇo bhrū-saṅjṣaya nivarayati). (sarvaḥ parasparaṃ sakutam avalokayanti).

मधुमङ्गलह्: (स्वागतम्) हन्त हन्त किदम् म-ए बम्हन-बतु-ओचिदम् चबलम्.

madhumaṅgalah: (svāgatam) hanta hanta kidam ma-e bamhana-batu-ocidam cabalam.

कृष्णह्: (विभव्य) विभावरी-भावम् मे वरियह् कष्टम् बाश्प-रुद्ध-कण्ठो ऽयं संवृत्तः. तद् अहम् एव वाक्यम् समपयमि. (इति स्मित्व) चण्ड्रावलिन-नयनन्ततय किलस्य स द्र्स्यतह् कथम् अपि क्सपित क्सपेयम्

kṛṣṇah: (vibhavya) vibhāvarī-bhāvam me variyah kaṣṭam bāśpa-ruddha-kaṇṭho 'yaṃ saṃvṛttaḥ. tad aham eva vākyam samapayami. (iti smitva) caṇḍrāvalina-nayanantataya kilasya sa drsyatah katham api ksapita ksapeyam

मधुमङ्गलह्: पि-अ-अस्स सवन्नोसि. किम् ति मह हि-अ-अत्थिदम् पज्झद्धम् न जनिस्ससि.

madhumaṅgalah: pi-a-assa savannosi. kim ti maha hi-a-atthidam pajjhaddham na janissasi.

ललिता: रहे अज्ज बि सन्दिद्धसि. पेक्ख रति-विलस-पिसुन-इम् न-अरस्स चन्ग-इम् अन्ग-इम्. (इति सेर्स्यम् सन्स्क्र्तेन) बले गोकुल-यौवत-स्तन-तति-दत्तर्ध-नेत्रद् इतह् कमम् स्यम-सिल-विलसि-ह्र्दयच् चेतह् परवर्तय विद्मह् किम् न हि यद् विक्र्स्य कुलजह् केलिभिर् एस स्त्रियो धुर्तह् सन्कुलयन् कलन्क-ततिभिर् निह्सन्कम् उन्मुन्चति

lalitā: rahe ajja bi sandiddhasi. pekkha rati-vilasa-pisuna-im na-arassa canga-im anga-im. (iti sersyam sanskrtena) bale gokula-yauvata-stana-tati-dattardha-netrad itah kamam syama-sila-vilasi-hrdayac cetah paravartaya vidmah kim na hi yad vikrsya kulajah kelibhir esa striyo dhurtah sankulayan kalanka-tatibhir nihsankam unmuncati

रधिक: हद्धि हद्धि सुत्थु विदम्बिदम्हि.

radhika: haddhi haddhi sutthu vidambidamhi.

क्र्स्नह्: प्रिये मुधैव मम् दुसयसि.

krsnah: priye mudhaiva mam dusayasi.

रधिक: (सोपलम्भम्, सन्स्क्र्तेन). मुक्तन्तर्-निमिसम् मदिय-पदविम् अलोकमनस्य ते जने केसर-रेनुभिर् निपतितैह् सोनि-क्र्ते लोचने सितैह् कनन-वयुभिर् विरचितो बिम्बधरे च व्रनह् सन्कोचम् त्यज देव दैव-हतय न त्वम् मय दुस्यसे

radhika: (sopalambham, sanskrtena). muktantar-nimisam madiya-padavim alokamanasya te jane kesara-renubhir nipatitaih soni-krte locane sitaih kanana-vayubhir viracito bimbadhare ca vranah sankocam tyaja deva daiva-hataya na tvam maya dusyase

क्र्स्नह्: प्रिये तवधिनस्य मे सन्कोसो ऽप्य् अलन्करयैव.

krsnah: priye tavadhinasya me sankoso 'py alankarayaiva.

रधिक: सहिनो सव्व-लो-अ-विक्खदोसि. कधम् ममहिनो दुविस्ससि.

radhika: sahino savva-lo-a-vikkhadosi. kadham mamahino duvissasi.

क्र्स्नह्: तवधिनो नहम् एव केवलो ऽस्मि. किन्तु ते मम दसवतरस् च. तथ हि चन्चन्-मिन-विलोचनसि कमथोत्क्र्स्त-स्तनि सन्गत क्रोदेन स्फुरत तवयम् अधरह् प्रह्लद-सम्वर्धनह् मध्यो ऽसौ बलि-बन्धनो मुख-रुच रमस् त्वय निर्जित लेभे स्रि-घनतद्य मनिनि मनस्य् अन्गि-क्र्त कल्कित

krsnah: tavadhino naham eva kevalo 'smi. kintu te mama dasavataras ca. tatha hi cancan-mina-vilocanasi kamathotkrsta-stani sangata krodena sphurata tavayam adharah prahlada-samvardhanah madhyo 'sau bali-bandhano mukha-ruca ramas tvaya nirjita lebhe sri-ghanatadya manini manasy angi-krta kalkita

रधिक: हल ललिदे अ-अन्निदम् तु-ए.

radhika: hala lalide a-annidam tu-e.

ललिता: कन्ह तुह ओदर तु-अम्मि ज्जेव्व वसन्ति. जम् एदनम् चिन्ह-इम् दिसन्ति. (सन्स्क्र्तेन) वन्यान्तर्-गुरु-चापलं कथिनता गो-सङ्गतिः पानिजे क्रौर्यं दम्भ-रुचिः सुचण्डि-मधुरा लङ्केश-विध्वंसनम् अश्रान्तोन्मद-लौल्यम् इष्ट-कदनं निस्त्रिंस-लिलोन्नतिर् मीनेन्द्राद्य्-अवतारह् स्फुतम् अमि भ्रजन्ति भगस् त्वयि

lalitā: kanha tuha odara tu-ammi jjevva vasanti. jam edanam cinha-im disanti. (sanskrtena) vanyāntar-guru-cāpalaṃ kathinatā go-saṅgatiḥ pānije krauryaṃ dambha-ruciḥ sucaṇḍi-madhurā laṅkeśa-vidhvaṃsanam aśrāntonmada-laulyam iṣṭa-kadanaṃ nistriṃsa-lilonnatir mīnendrādy-avatārah sphutam ami bhrajanti bhagas tvayi

क्र्स्नह्: (स-स्मितम्) सखे पस्य पस्य ललिताजनि दुर्ललिता बभुव रध दुररध तप्ते मयि न च्छयम् ससक कर्तुम् विसखेयम्

krsnah: (sa-smitam) sakhe pasya pasya lalitājani durlalitā babhuva radha duraradha tapte mayi na cchayam sasaka kartum visakheyam

(इति बतोह् करन् मल्लि-दम ग्र्हित्व. स-चतु-प्रननम्). स्रग् इयम् उरु-गुन ते चित्त विथिव रधे सुचिर् अति-सुकुमरि अमोदनि च नख-पद-ससि-रेख-धम्नि पुस्नतु कन्तिम् तव कुच-सिव-मुर्ध्नि स्वर्धुनि-विभ्रमेन

(iti batoh karan malli-dama grhitva. sa-catu-prananam). srag iyam uru-guna te citta vithiva radhe sucir ati-sukumari amodani ca nakha-pada-sasi-rekha-dhamni pusnatu kantim tava kuca-siva-murdhni svardhuni-vibhramena

(इति भ्रु-स्मज्नय विसखम् अनुकुलयन् मल्यम् अर्पयति). विसख: (मल्यम् निवेदयन्ति. सन्स्क्र्तेन) यस्मिन् नेत्र-सरोरुहन्गन-भुवह् प्रप्ते विदुरम् मनक् सद्यस् ते निमिसो ऽपि यति तुलनम् तन्व्-अन्गि मन्वन्तरैह् व्र्न्दरन्य-कदम्ब-मन्दप-तत-क्रिद-भरखन्दले तस्मिन् ककु-परयने तव कथम् कम्यनि वम्यन्य् अपि

(iti bhru-smajnaya visakham anukulayan malyam arpayati). visakha: (malyam nivedayanti. sanskrtena) yasmin netra-saroruhangana-bhuvah prapte viduram manak sadyas te nimiso 'pi yati tulanam tanv-angi manvantaraih vrndaranya-kadamba-mandapa-tata-krida-bharakhandale tasmin kaku-parayane tava katham kamyani vamyany api

रधिक: (सभ्यसुयम्) अवेहि निबुद्धि-ए अवेहि.

radhika: (sabhyasuyam) avehi nibuddhi-e avehi.

क्र्स्नह्: धुलि-धुसरित-चन्द्रकन्चलस् चन्द्रकन्त-मुखि वल्लभो जनह् अर्पयन् मुहुर् अयम् नमस्क्रियम् भिक्सते तव कतक्स-मधुरिम्

krsnah: dhuli-dhusarita-candrakancalas candrakanta-mukhi vallabho janah arpayan muhur ayam namaskriyam bhiksate tava kataksa-madhurim

ललिता: रहे झत्ति कन्धरम् परवत्तेहि. पुत्थदो अ-अरेदि अज्जि-अ. (रधिक तथ करोति).

lalitā: rahe jhatti kandharam paravattehi. putthado a-aredi ajji-a. (radhika tatha karoti).

(प्रविस्य) मुखर: (क्र्स्नम् विलोक्य. सन्स्क्र्तेन) वनसक्तम् चेतह् प्रनयति ग्र्हद् यो विरमयन् वरेन्यम् बन्धुनम् प्रनयम् अपि विस्मरयति यह् मह-धुर्त-स्रेनि-गुन-गरिम-विस्तरन-पतोह् करोत्सन्गे तस्य त्वम् अपि सरले पुत्रि पतित

(pravisya) mukhara: (krsnam vilokya. sanskrtena) vanasaktam cetah pranayati grhad yo viramayan varenyam bandhunam pranayam api vismarayati yah maha-dhurta-sreni-guna-garima-vistarana-patoh karotsange tasya tvam api sarale putri patita

मधुमङ्गलह्: भो व-अस्स मरुद-व-अलि-किद-मुहि तुज्झम् वम्सिव एत्थ वुद्धि-अ पत्त. त एत्थ किम् विलम्बेसि.

madhumaṅgalah: bho va-assa maruda-va-ali-kida-muhi tujjham vamsiva ettha vuddhi-a patta. ta ettha kim vilambesi.

क्र्स्नह्: सखे क्व मे वम्सि.

krsnah: sakhe kva me vamsi.

मधुमङ्गलह्: स-अम् ज्जेव्व जनसि कह त्ति.

madhumaṅgalah: sa-am jjevva janasi kaha tti.

क्र्स्नह्: स्फुतम् रधिकयैव ह्र्तेयम्. तद् एनम् विन कथम् प्रस्थनम् उचितम्.

krsnah: sphutam radhikayaiva hrteyam. tad enam vina katham prasthanam ucitam.

मधुमङ्गलह्: (स-परिहसम्) भो इदम् क्खु अम्हनम् गरु-अम् भ-अ-धे-अम् जम् इमहिम् मोहिनिहिम् तुमम् चोरि-अ न सन्गोविदोसि. त चित्थदु वरगि मुरलि-अ. अत्तनम् घेत्तुन पल-अम्ह.

madhumaṅgalah: (sa-parihasam) bho idam kkhu amhanam garu-am bha-a-dhe-am jam imahim mohinihim tumam cori-a na sangovidosi. ta citthadu varagi murali-a. attanam ghettuna pala-amha.

क्र्स्नह्: (स-स्मितम्) रे वचत तिस्थ. (इति परिक्रम्य) सुन्दरि बिन्दु-च्युतके तव नैपुन्यम् बभुव पुन्येन ससिमुखि वसि-क्र्तभुद् वम्सि मम यत् त्वय त्वरय

krsnah: (sa-smitam) re vacata tistha. (iti parikramya) sundari bindu-cyutake tava naipunyam babhuva punyena sasimukhi vasi-krtabhud vamsi mama yat tvaya tvaraya

रधिक: (स-भ्रु-भन्गम्) मुन्चेहि नम् भन्गि-ए कलकरोबनम्. क जनदि तुम्ह वम्सि-अम्.

radhika: (sa-bhru-bhangam) muncehi nam bhangi-e kalakarobanam. ka janadi tumha vamsi-am.

ललिता: (सन्स्कृतेन) न कचिद् गोपिनम् भवति पर-वित्त-प्रनयिनि सतिनम् अस्मकम् न वद परिवदम् ननु मुध (इत्य् अर्धोक्ते)

lalitā: (sanskṛtena) na kacid gopinam bhavati para-vitta-pranayini satinam asmakam na vada parivadam nanu mudha (ity ardhokte)

क्र्स्नह्: सखि ललिते प्रसिद. दर्सय सख्यौ दक्सिन्यम्.

krsnah: sakhi lalite prasida. darsaya sakhyau daksinyam.

ललिता: अलम् जल्पैर् एभिर् व्रज निज-निकेतम् द्रुतम् इतो वयम् किम् सम्व्र्त्तस् तव कितव वेनोह् प्रतिभुवह्

lalitā: alam jalpair ebhir vraja nija-niketam drutam ito vayam kim samvrttas tava kitava venoh pratibhuvah

रधिक: (व्र्द्धम् असद्य) अज्जे दित्थम् तु-ए अप्पनो नत्तिनो चरित्तम्. जम् एसो अम्हनम् चोरि-अपरिवदम् देदि.

radhika: (vrddham asadya) ajje dittham tu-e appano nattino carittam. jam eso amhanam cori-aparivadam dedi.

मुखर: (स-सम्रम्भम्) रे कन्हद सच्चम् म-ए विन्नदम्. जम् नत्ति-अम् रहि-अम्, मह तुमम् विदम्बेदुम् लद्धोसि.

mukhara: (sa-samrambham) re kanhada saccam ma-e vinnadam. jam natti-am rahi-am, maha tumam vidambedum laddhosi.

मधुमङ्गलह्: अ-इ नित्थुर-सम्सिनि निव्वम्सि-ए वम्सि-अम् हरि-अ तुज्झ नत्तिनि तुमम् दुग्गम् लद्ध.

madhumaṅgalah: a-i nitthura-samsini nivvamsi-e vamsi-am hari-a tujjha nattini tumam duggam laddha.

क्र्स्नह्: अर्ये मुखरे सत्यम् अह वयस्यह्.

krsnah: arye mukhare satyam aha vayasyah.

मुखर: अ-इ रहि-ए अबि किम् सच्चम् एदम्.

mukhara: a-i rahi-e abi kim saccam edam.

रधिक: अज्जि-ए वुन्दवने इन्धननम् किम् महग्घद जद जम् हत्थ-मेत्त वम्सकत्थि-अ अम्हेहिम् हरिदव्व.

radhika: ajji-e vundavane indhananam kim mahagghada jada jam hattha-metta vamsakatthi-a amhehim haridavva.

क्र्स्नह्: (स्मित्व) हे पिते प्रचन्द-देवि यदि वेनुम् न जहर्थस् ततह् कथम् तद्-वर्तयम् स्मित-कुद्मलोल्लसद् उत्फुल्ल-कपोलन्दोलयित-द्र्ग्-अन्तसि.

krsnah: (smitva) he pite pracanda-devi yadi venum na jaharthas tatah katham tad-vartayam smita-kudmalollasad utphulla-kapolandolayita-drg-antasi.

मुखर: (सक्रोसम्) चपल अहिमन्नो सधम्मिनि तुज्झ वन्दनिज्ज तहबि परिहसज्ज-इ.

mukhara: (sakrosam) capala ahimanno sadhammini tujjha vandanijja tahabi parihasajja-i.

मधुमङ्गलह्: मुहरे हम् जन्नोबवि-अस्स सबमि. दित्थम् म-ए पुहवि-विलग्ग-सेहरेन अज्ज रहि-अ वन्दिद पि-अव-अस्सेन.

madhumaṅgalah: muhare ham jannobavi-assa sabami. dittham ma-e puhavi-vilagga-seharena ajja rahi-a vandida pi-ava-assena.

मुखर: (सनन्दम्) तडो इमस्स धम्मो वद्धिस्सदि.

mukhara: (sanandam) taḍo imassa dhammo vaddhissadi.

(सर्वे स्मितम् कुर्वन्ति).

(sarve smitam kurvanti).

मुखर: कन्हदे इमिन तुज्झ चबलेन खिज्झिस्सदि बल्लव-इन्दो नन्दो, त गदु-अ गो-मन्दलम् सम्भलेहि.

mukhara: kanhade imina tujjha cabalena khijjhissadi ballava-indo nando, ta gadu-a go-mandalam sambhalehi.

क्र्स्नह्: अर्ये विने वेनुम् विप्रक्र्स्तय धवलवलेर् अक्र्स्तिर् दुर्घत.

krsnah: arye vine venum viprakrstaya dhavalavaler akrstir durghata.

ललिता: कन्ह अबलवलिनो ति किस उज्जु-अम् न कधेसि.

lalitā: kanha abalavalino ti kisa ujju-am na kadhesi.

क्र्स्नह्: ललिते व्र्द्धयद्य सबल युयम्. ततह् कथम् इदम् कथयिस्यमि.

krsnah: lalite vrddhayadya sabala yuyam. tatah katham idam kathayisyami.

मुखर: (स-रोसम्, सन्स्क्र्तेन) नविनग्रे नप्त्रि चतुल न हि धर्मत् तव भयम् न मे द्र्स्तिर् मध्ये-दिनम् अपि जरत्य पतुर् इयम् अलिन्दत् त्वम् नन्दत्मज न यदि रे यसि तरस ततो ऽहम् निर्दोस पथि कियति हम्हो मधु-पुरि

mukhara: (sa-rosam, sanskrtena) navinagre naptri catula na hi dharmat tava bhayam na me drstir madhye-dinam api jaratya patur iyam alindat tvam nandatmaja na yadi re yasi tarasa tato 'ham nirdosa pathi kiyati hamho madhu-puri

मधुमङ्गलह्: (स-रोसम्) दुम्मुहि वुद्धि-ए तुज्झ कम्सदो किम् अम्हे भ-एम्ह जम् महु-पुरम् असन्नम् कहेसि.

madhumaṅgalah: (sa-rosam) dummuhi vuddhi-e tujjha kamsado kim amhe bha-emha jam mahu-puram asannam kahesi.

मुखर: (स-व्यजम्) अरे चित्थ. एसहम् नत्तिनि-अम् घेत्तुन रज-सहम् पत्थिदम्हि. (इति रधदिभिर् अनुगम्यमन निस्क्रन्त).

mukhara: (sa-vyajam) are cittha. esaham nattini-am ghettuna raja-saham patthidamhi. (iti radhadibhir anugamyamana niskranta).

क्र्स्नह्: सखे समगच्छ. कलिन्दि-कच्छम् उपेत्य गवम् उद्देसम् करववह्.

krsnah: sakhe samagaccha. kalindi-kaccham upetya gavam uddesam karavavah.

(इति परिक्रम्य. वलित-ग्रिवम् पस्यन् सोच्छ्वसम्.)

(iti parikramya. valita-grivam pasyan socchvasam.)

मुद्रम् धैर्य-मयिम् क्सनम् विव्र्नुते तरल्य-लक्स्मिन् क्सनम् सोपेक्सह् क्सनम् अतनोति भनि-तिरौत्सुक्य-भजन् क्सनम् सुद्धम् द्र्स्तिम् इतह् क्सनम् प्रन्ययते प्रेन्खत्-कतक्सम् क्सनम् रोसेन प्रनयेन चकुलित-धि रध द्विध भिद्यते (इति निस्क्रन्तह् सर्वे).

mudram dhairya-mayim ksanam vivrnute taralya-laksmin ksanam sopeksah ksanam atanoti bhani-tirautsukya-bhajan ksanam suddham drstim itah ksanam pranyayate prenkhat-kataksam ksanam rosena pranayena cakulita-dhi radha dvidha bhidyate (iti niskrantah sarve).