Pūrṇa-manoratha: The Fulfillment of Every Desire

(ततः प्रविशतो युवत्यौ.)

(tataḥ praviśato yuvatyau.)

तुलसी: सखि मालती कापि मङ्गल-वार्ता कर्ण-पदवीं किं तवाधिरूढा.

tulasī: sakhi mālatī kāpi maṅgala-vārtā karṇa-padavīṃ kiṃ tavādhirūḍhā.

मालती: सहि तुलसी केरिसी सा.

mālatī: sahi tulasī kerisī sā.

तुलसी: सा भगवती पौर्णमासी स-कुटुम्बं गोष्ठेश्वरम् आदाय सौराष्ट्रं प्रविवेश.

tulasī: sā bhagavatī paurṇamāsī sa-kuṭumbaṃ goṣṭheśvaram ādāya saurāṣṭraṃ praviveśa.

मालती: (सानन्दम्) हला माहवी-चदस्सलं गदु-अ णं सुह- वुत्तन्तं राहि-आ-ए णिवेदिस्सं.

mālatī: (sānandam) halā māhavī-cadassalaṃ gadu-a ṇaṃ suha- vuttantaṃ rāhi-ā-e ṇivedissaṃ.

तुलसी: सरले नाधुना माधवी-चतुःशाले राधिका.

tulasī: sarale nādhunā mādhavī-catuḥśāle rādhikā.

मालती: तदो कहिं एसा.

mālatī: tado kahiṃ esā.

तुलसी: तत्र चित्र-दर्शन-दिवसे देव्या केलि- लक्षणावलोकनेन परिहस्य सा खलु शुद्धान्तम् उपनीतास्ति.

tulasī: tatra citra-darśana-divase devyā keli- lakṣaṇāvalokanena parihasya sā khalu śuddhāntam upanītāsti.

मालती: केरिसं परिहसं.

mālatī: kerisaṃ parihasaṃ.

तुलसी: स्तने कीरैर् मन्ये तव निविदया दाडिम-धिया तथा बिम्ब-भ्रन्त्या क्षतम् अधर-मध्ये कृतम् इदम् मयूरैर् मालेयं व्यदलि फणि-बुद्ध्या मणिमयी वनान्तर् वासस् ते भगिनि हृदयं मे व्यथयति

tulasī: stane kīrair manye tava nividayā dāḍima-dhiyā tathā bimba-bhrantyā kṣatam adhara-madhye kṛtam idam mayūrair māleyaṃ vyadali phaṇi-buddhyā maṇimayī vanāntar vāsas te bhagini hṛdayaṃ me vyathayati

मालती: हसिज्ज-उ णाम. तहवि लहु-ए च्चे-अ सोहग्गेण गरु-इ.

mālatī: hasijja-u ṇāma. tahavi lahu-e cce-a sohaggeṇa garu-i.

तुलसी: सत्यम् ब्रवीषि. पश्य पश्य करैस् तिरस्-कृत्य सहस्र-रश्मिं परः-सहस्रैर् इह कौस्तुभस्य सङ्गाय युक्तिं हरिर् अद्य तस्याः कुर्वन्न् असौ तिष्ठति सौध-पृष्ठे

tulasī: satyam bravīṣi. paśya paśya karais tiras-kṛtya sahasra-raśmiṃ paraḥ-sahasrair iha kaustubhasya saṅgāya yuktiṃ harir adya tasyāḥ kurvann asau tiṣṭhati saudha-pṛṣṭhe

तद् अवाम् अपि स्व-वाटिकां प्रयाव. (इति निष्क्रान्ते.)

tad avām api sva-vāṭikāṃ prayāva. (iti niṣkrānte.)

(विष्कम्भकः)

(viṣkambhakaḥ)

(ततः प्रविशति किरावलम्ब-जम्बुनद-दण्डिका-मण्डित- पाणिना विदूषकेनोपास्यमानः कृष्णः.)

(tataḥ praviśati kirāvalamba-jambunada-daṇḍikā-maṇḍita- pāṇinā vidūṣakenopāsyamānaḥ kṛṣṇaḥ.)

कृष्णः: (सोत्कण्ठम्) स्नेहेन दीप्तापि तमः प्रिया मे हर्तुं विदर्भेन्द्र-सुतोपरूद्धा शक्तिं न धत्ते कलसी-परीता प्रदीप-रेखेव निकेतनस्य

kṛṣṇaḥ: (sotkaṇṭham) snehena dīptāpi tamaḥ priyā me hartuṃ vidarbhendra-sutoparūddhā śaktiṃ na dhatte kalasī-parītā pradīpa-rekheva niketanasya

मधुमङ्गलः: भो मा क्खु उच्चं भणहि. सव्वदो सन्चरि एत्थ दे-इ-परि-अणो.

madhumaṅgalaḥ: bho mā kkhu uccaṃ bhaṇahi. savvado sancari ettha de-i-pari-aṇo.

कृष्णः: सखे कौस्तुभ भवद्-विद्योतनद् अत्र माम् अनुमस्यन्ति दास्यः. तद् अद्य मार्दवम् आपद्यस्व.

kṛṣṇaḥ: sakhe kaustubha bhavad-vidyotanad atra mām anumasyanti dāsyaḥ. tad adya mārdavam āpadyasva.

(प्रविश्य) नव-वृन्दा: देव देव्या प्रेसितास्मि.

(praviśya) nava-vṛndā: deva devyā presitāsmi.

कृष्णः: नववृन्दे किम् इति.

kṛṣṇaḥ: navavṛnde kim iti.

नव-वृन्दा: किर-राजार्थम्.

nava-vṛndā: kira-rājārtham.

कृष्णः: सखे समर्पय किरेन्द्रम्.

kṛṣṇaḥ: sakhe samarpaya kirendram.

(मधुमङ्गलो नव-वृन्दा-करे किर-दण्डिकम् अर्पयति.)

(madhumaṅgalo nava-vṛndā-kare kira-daṇḍikam arpayati.)

कृष्णः: (सोत्कण्ठम्) सखि नववृन्दे अद्य प्रियं परिमलोज्ज्वल-रम्य-गात्रं सत्राजितीति विदितम् अवरोध-मध्ये तम् रत्न-कुण्डल-मरीचि-परित-गण्डां हा राधिकां कलयितुं वलते मनो मे

kṛṣṇaḥ: (sotkaṇṭham) sakhi navavṛnde adya priyaṃ parimalojjvala-ramya-gātraṃ satrājitīti viditam avarodha-madhye tam ratna-kuṇḍala-marīci-parita-gaṇḍāṃ hā rādhikāṃ kalayituṃ valate mano me

नव-वृन्दा: देव दुर्लभो ऽयम् अर्थः प्रतिभाति. सा खलु देवी बहुधा वन्चनेन स्वयम् एव चतुरी-विद्याम् अध्यापिता. यद् अद्य निर्भर-रागम् अभिव्यज्य काय-च्छायाम् इव सत्यभामाम् अकरोत्.

nava-vṛndā: deva durlabho 'yam arthaḥ pratibhāti. sā khalu devī bahudhā vancanena svayam eva caturī-vidyām adhyāpitā. yad adya nirbhara-rāgam abhivyajya kāya-cchāyām iva satyabhāmām akarot.

मधुमङ्गलः: हिमणहे सच्चाम् तरलो एसो कोत्थुहो जं णिवरिदो हम्म-पुत्थिम् विज्जोदेदि.

madhumaṅgalaḥ: himaṇahe saccām taralo eso kotthuho jaṃ ṇivarido hamma-putthim vijjodedi.

कृष्णः: सखे नमि कौस्तुभस्य गभस्त्रयः. तद् अलम् उपलम्भेन.

kṛṣṇaḥ: sakhe nami kaustubhasya gabhastrayaḥ. tad alam upalambhena.

नव-वृन्दा: आर्य मधुमङ्गल सेयम् पिन्गला नाम भामायाः सखि स्यमन्तकेन सार्धम् इति एवाभिवर्तते.

nava-vṛndā: ārya madhumaṅgala seyam pingalā nāma bhāmāyāḥ sakhi syamantakena sārdham iti evābhivartate.

(प्रविश्य) पिन्गला: (कृष्णम् दृष्ट्वा स-त्रापम्) दे-अ समिणा सत्तजिदेण भट्टि-दारि-अ-ए सच्चा-ए पेसिदो एसो मणिन्दो.

(praviśya) pingalā: (kṛṣṇam dṛṣṭvā sa-trāpam) de-a samiṇā sattajideṇa bhaṭṭi-dāri-a-e saccā-e pesido eso maṇindo.

कृष्णः: (मणिं हृदये निधाय सानन्दम्) हन्त प्रिय- परिवरस्य सङ्गम्.अद् अस्य तस्याः सङ्गमाय लब्ध-तीर्थो ऽस्मि.

kṛṣṇaḥ: (maṇiṃ hṛdaye nidhāya sānandam) hanta priya- parivarasya saṅgam.ad asya tasyāḥ saṅgamāya labdha-tīrtho 'smi.

मधुमङ्गलः: केरिसम् तम्.

madhumaṅgalaḥ: kerisam tam.

कृष्णः: पिङ्गलाम् अनुसृतो मणि-सङ्गि सङ्गतो युवति-वेश-कलाभिः आदराद् अनुमतो निशि देव्या ताम् अहं रमयितास्मि मृगाक्षीम्

kṛṣṇaḥ: piṅgalām anusṛto maṇi-saṅgi saṅgato yuvati-veśa-kalābhiḥ ādarād anumato niśi devyā tām ahaṃ ramayitāsmi mṛgākṣīm

नव-वृन्दा: सत्यं दुर्लक्ष्यो ऽयं विधिः.

nava-vṛndā: satyaṃ durlakṣyo 'yaṃ vidhiḥ.

कृष्णः: नववृन्दे नेदीयसी सन्ध्या. ततस् ता साधय शुद्धान्तम्. वयम् अत्र विविक्ते योषिद्-वेशम् रचयाम. (इत्य् उभाभ्याम् सह निष्क्रान्तः.)

kṛṣṇaḥ: navavṛnde nedīyasī sandhyā. tatas tā sādhaya śuddhāntam. vayam atra vivikte yoṣid-veśam racayāma. (ity ubhābhyām saha niṣkrāntaḥ.)

नव-वृन्दा: (परिक्रम्य) इयम् सह-परिवरा सत्ययालङ्कृत- दक्षिण-पार्श्व देवी मणि-मन्दिरे निविष्ट विराजते.

nava-vṛndā: (parikramya) iyam saha-parivarā satyayālaṅkṛta- dakṣiṇa-pārśva devī maṇi-mandire niviṣṭa virājate.

(ततः प्रविशति तथा-विध चन्द्रावली.) चन्द्रावली: (स-नर्म-स्मितम्) सहि सच्चे म-ए गम्भीर- गोरवेन अन्ते-उरे ललिदवि वण-माला-सह-वास-सोक्खं च्चे- सुमरन्ति हरिणिव्व कीस उव्विग्गसि.

(tataḥ praviśati tathā-vidha candrāvalī.) candrāvalī: (sa-narma-smitam) sahi sacce ma-e gambhīra- goravena ante-ure lalidavi vaṇa-mālā-saha-vāsa-sokkhaṃ cce- sumaranti hariṇivva kīsa uvviggasi.

राधा: (विहस्य सकुतम्) दे-इ एत्थ स-अल-सोक्ख- सम्रोहने अवरोहे किं मे वण-माला-सङ्गहिलसेन.

rādhā: (vihasya sakutam) de-i ettha sa-ala-sokkha- samrohane avarohe kiṃ me vaṇa-mālā-saṅgahilasena.

नव-वृन्दा: (उपसृत्य) देवि सो ऽयं कामरूपाद् आनीतः श्रुत-पुर्वस् त्वया किरेन्द्रः.

nava-vṛndā: (upasṛtya) devi so 'yaṃ kāmarūpād ānītaḥ śruta-purvas tvayā kirendraḥ.

चन्द्रावली: (सानन्दम्) सुट्ठु परितुत्थम्हि. जं अ-इदि- सुन्दरो एसो.

candrāvalī: (sānandam) suṭṭhu paritutthamhi. jaṃ a-idi- sundaro eso.

नव-वृन्दा: देवि मेध-सम्रिद्धिं धरयन् प्रकृति-सुन्दरस् च.

nava-vṛndā: devi medha-samriddhiṃ dharayan prakṛti-sundaras ca.

चन्द्रावली: कष्चु-ए प-इम-दलिमि-फलेहिं णन्देहि किरिन्दं.

candrāvalī: kaṣcu-e pa-ima-dalimi-phalehiṃ ṇandehi kirindaṃ.

कष्चुकि: यथादिसति देवी. (इति स-किरो निष्क्रान्तः.)

kaṣcuki: yathādisati devī. (iti sa-kiro niṣkrāntaḥ.)

(ततः प्रविशति प्रमद-वेस-धरिन कृष्णेन पिङ्गलया चानुगम्यमानो मधुमङ्गलः.) मधुमङ्गलः: (परिक्रम्य) दे-इ सत्तजिदेन सच्चा-ए समन्त-अम् ददुम् पहिद एस इत्थि-अ-जु-अलि.

(tataḥ praviśati pramada-vesa-dharina kṛṣṇena piṅgalayā cānugamyamāno madhumaṅgalaḥ.) madhumaṅgalaḥ: (parikramya) de-i sattajidena saccā-e samanta-am dadum pahida esa itthi-a-ju-ali.

चन्द्रावली: (कृष्णम् अवेक्ष्य स्वगतम्) अम्महे सुन्देरम् इम- ए. (प्रकसम्) का एसा समलुज्जल सुन्दरि कान्ति-कन्दलिहिम् मम अलिन्दम् इन्दणील-म-अं करेदि.

candrāvalī: (kṛṣṇam avekṣya svagatam) ammahe sunderam ima- e. (prakasam) kā esā samalujjala sundari kānti-kandalihim mama alindam indaṇīla-ma-aṃ karedi.

नव-वृन्दा: देवि सौभग्य-भाग् असौ रथाङ्गी नाम सत्यायाः सवयः.

nava-vṛndā: devi saubhagya-bhāg asau rathāṅgī nāma satyāyāḥ savayaḥ.

(राधाम् कृष्णम् परिचित्य स्मितम् करोति.)

(rādhām kṛṣṇam paricitya smitam karoti.)

माधवी: अज्ज महुमङ्गल एस समल सुट्ठु ओगुन्थिद न-अ- वहु वि-अ अन्ते-उरे वि कीस लज्जेदि.

mādhavī: ajja mahumaṅgala esa samala suṭṭhu ogunthida na-a- vahu vi-a ante-ure vi kīsa lajjedi.

पिङ्गला: सहि बड्ःअं सङ्को-इणि इम-ए प-इदि.

piṅgalā: sahi baḍḥaṃ saṅko-iṇi ima-e pa-idi.

नव-वृन्दा: (देवीम् विलोक्य) मुहुर् उत्सुक-धीर् अपि त्वद्-अग्रे त्रपते वक्तुम् असौ सखी रथाङ्गी तद् इमां प्रिय-लोक-सङ्ग-कामां प्रहिणु स्वर्ण-निकेतनाय भामाम्

nava-vṛndā: (devīm vilokya) muhur utsuka-dhīr api tvad-agre trapate vaktum asau sakhī rathāṅgī tad imāṃ priya-loka-saṅga-kāmāṃ prahiṇu svarṇa-niketanāya bhāmām

चन्द्रावली: सहि सच्चे सु-अण्ण-ंअणिदिरं गदु-अ आलिङ्गि-अदु रहङ्गि.

candrāvalī: sahi sacce su-aṇṇa-ṃaṇidiraṃ gadu-a āliṅgi-adu rahaṅgi.

राधा: (स्मित्व) जध अणवेदि दे-इ. (इति कृष्णेन समं स- परिवर निष्क्रान्ता.)

rādhā: (smitva) jadha aṇavedi de-i. (iti kṛṣṇena samaṃ sa- parivara niṣkrāntā.)

चन्द्रावली: माहवि सुदं मा-ए बाहिणी-ए राहि-आ-ए वि र-इ- बिम्ब-सरिच्छं मणि-र-अणं असि.

candrāvalī: māhavi sudaṃ mā-e bāhiṇī-e rāhi-ā-e vi ra-i- bimba-saricchaṃ maṇi-ra-aṇaṃ asi.

(नेपथ्ये) स्नेहेन दीप्त इत्य् आदि.

(nepathye) snehena dīpta ity ādi.

चन्द्रावली: (नेपथ्ये ऽभिमुखम् अवलोक्य) सुनम्ह एसो किरो किम् पधेदि.

candrāvalī: (nepathye 'bhimukham avalokya) sunamha eso kiro kim padhedi.

(नेपथ्ये) अद्य प्रियं परिमलोज्ज्वल-रम्य-गात्रं सत्राजितीति इत्य् आदि.

(nepathye) adya priyaṃ parimalojjvala-ramya-gātraṃ satrājitīti ity ādi.

चन्द्रावली: (स-खेदम्) हला सुदं सोदव्वं.

candrāvalī: (sa-khedam) halā sudaṃ sodavvaṃ.

(पुनर् नेपथ्ये) पिङ्गलाम् अनुसृतो मणि-सङ्गि इत्य् आदि.

(punar nepathye) piṅgalām anusṛto maṇi-saṅgi ity ādi.

चन्द्रावली: माहवि अ-अण्णिदम् तु-ए.

candrāvalī: māhavi a-aṇṇidam tu-e.

माधवी: ण के-अलं अ-अण्णिदम् अ-लिदं च.

mādhavī: ṇa ke-alaṃ a-aṇṇidam a-lidaṃ ca.

चन्द्रावली: अन्ते-उरम्मि सच्चा ज-इ वस-इ सुहं तदो कहिं सही मे अ-इ णं कुण्डिन-व-इणो पहिनोमि घरे उव-एण

candrāvalī: ante-urammi saccā ja-i vasa-i suhaṃ tado kahiṃ sahī me a-i ṇaṃ kuṇḍina-va-iṇo pahinomi ghare uva-eṇa

माधवी: साहु मन्तिदं भट्टि-दारि-आ-ए

mādhavī: sāhu mantidaṃ bhaṭṭi-dāri-ā-e

चन्द्रावली: अम्महे वन्चण-विज्ज-वे-अक्खण्णं जं अप्पमत्त-ओ वि भमिदम्ह. ता एहि हेम-मन्दिरं. (इति निष्क्रान्ता.)

candrāvalī: ammahe vancaṇa-vijja-ve-akkhaṇṇaṃ jaṃ appamatta-o vi bhamidamha. tā ehi hema-mandiraṃ. (iti niṣkrāntā.)

(ततः प्रविशति कृष्णः स-परिवारा राधा च.)

(tataḥ praviśati kṛṣṇaḥ sa-parivārā rādhā ca.)

कृष्णः: (सानन्दम्) सुतनु किष्चिद् उदष्चय लोचने चल-चकोर-चमत्कृति-चुम्बिनी स्मित-सुधां च सुधाकर-माधुरी- विधुरता-विधये ऽद्य धुरन्धरम्

kṛṣṇaḥ: (sānandam) sutanu kiṣcid udaṣcaya locane cala-cakora-camatkṛti-cumbinī smita-sudhāṃ ca sudhākara-mādhurī- vidhuratā-vidhaye 'dya dhurandharam

राधा: (स-लज्जम्) सुन्दर अलं इमिणा मुह-मेत्त-वत्तिण पि-अत्तणेण.

rādhā: (sa-lajjam) sundara alaṃ imiṇā muha-metta-vattiṇa pi-attaṇeṇa.

(इति सन्स्कृतेन) जगत्-कर्ण-चमत्कारी दत्तो मे देव यस् त्वया स मुकः साम्प्रतं वृत्तः प्रेमोद्दामर-दिण्डिमः

(iti sanskṛtena) jagat-karṇa-camatkārī datto me deva yas tvayā sa mukaḥ sāmprataṃ vṛttaḥ premoddāmara-diṇḍimaḥ

कृष्णः: प्रिये मैवं ब्रवीः.

kṛṣṇaḥ: priye maivaṃ bravīḥ.

सन्तु भ्राम्यद्-अपङ्ग-भङ्ग-खुरली-खेला-भुवः सु-भ्रुवः स्वस्ति स्यान् मदिरेक्षणे क्षणम् अपि त्वम् अन्तर मे कुतः ताराणां निकुरम्बकेण वृतया श्लिष्टे ऽपि सोमाभया नाकाशे वृषभानुजां श्रियम् ऋते निष्पद्यते स्वच्छता

santu bhrāmyad-apaṅga-bhaṅga-khuralī-khelā-bhuvaḥ su-bhruvaḥ svasti syān madirekṣaṇe kṣaṇam api tvam antara me kutaḥ tārāṇāṃ nikurambakeṇa vṛtayā śliṣṭe 'pi somābhayā nākāśe vṛṣabhānujāṃ śriyam ṛte niṣpadyate svacchatā

नव-वृन्दा: चारुमुखि सोपचरेयं नोक्ति-मुद्रा.

nava-vṛndā: cārumukhi sopacareyaṃ nokti-mudrā.

कृष्णः: प्रिये त्वद्-आस्यं पश्यतो मे नोपमान-वस्तूनि हृदयम् आरोहन्ति. यतः

kṛṣṇaḥ: priye tvad-āsyaṃ paśyato me nopamāna-vastūni hṛdayam ārohanti. yataḥ

धत्ते न स्थिति-योग्यतां चरणयोर् अङ्के ऽपि पङ्केरुहं नाप्य् अङ्गुष्ठ-नखस्य रत्न-मुकुरः कक्षासु दक्षायते चण्डि त्वन्-मुख-मण्डलस्य परितो निर्मष्छने ऽप्य् अष्जसा नौचित्यं भजते समुज्ज्वल-कला सान्द्रापि चन्द्रावली

dhatte na sthiti-yogyatāṃ caraṇayor aṅke 'pi paṅkeruhaṃ nāpy aṅguṣṭha-nakhasya ratna-mukuraḥ kakṣāsu dakṣāyate caṇḍi tvan-mukha-maṇḍalasya parito nirmaṣchane 'py aṣjasā naucityaṃ bhajate samujjvala-kalā sāndrāpi candrāvalī

(प्रविश्य मधव्य सह चन्द्रावली.) चन्द्रावली: माहवि सुदं त्वय.

(praviśya madhavya saha candrāvalī.) candrāvalī: māhavi sudaṃ tvaya.

माधवी: अध इं.

mādhavī: adha iṃ.

कृष्णः: (पुरो ऽवलोक्य) पश्यत पश्यत देवीयम् अदवीयसी.

kṛṣṇaḥ: (puro 'valokya) paśyata paśyata devīyam adavīyasī.

(इति सर्वे स-सम्भ्रमेणाभ्युत्थानं नाटयन्ति.)

(iti sarve sa-sambhrameṇābhyutthānaṃ nāṭayanti.)

चन्द्रावली: (उपसृत्य) हला सच्चभामे तदेण सत्तजिदेण तुज्झ पेसिदं अच्चरि-अं मणिन्दं विलो-इदुं अ-अदम्हि.

candrāvalī: (upasṛtya) halā saccabhāme tadeṇa sattajideṇa tujjha pesidaṃ accari-aṃ maṇindaṃ vilo-iduṃ a-adamhi.

(नव-वृन्दा कृष्ण-करान् मणिम् उत्तर्य दर्शयति.)

(nava-vṛndā kṛṣṇa-karān maṇim uttarya darśayati.)

चन्द्रावली: सुदं म-ए मणिन्दो एसो चिर-स-अर-मन्थणे सौमुप्पण्णो.

candrāvalī: sudaṃ ma-e maṇindo eso cira-sa-ara-manthaṇe saumuppaṇṇo.

मधुमङ्गलः: दे-इ एव्वं नेदं.

madhumaṅgalaḥ: de-i evvaṃ nedaṃ.

चन्द्रावली: अण्णं वि तत्थ एक्कं अचरि-अं असि.

candrāvalī: aṇṇaṃ vi tattha ekkaṃ acari-aṃ asi.

नव-वृन्दा: देवी तत् कीदृशम्.

nava-vṛndā: devī tat kīdṛśam.

चन्द्रावली: धण्णन्तरिणो हत्थदो अमि-अ-कुम्भे दण- एहिं अ-अद्धि-अ णिदे. अज्ज-उत्तेण किं पि अ-उरुव्वं रुबं प- अदिदं. जस्स मोहिणित्ति विक्खदि.

candrāvalī: dhaṇṇantariṇo hatthado ami-a-kumbhe daṇa- ehiṃ a-addhi-a ṇide. ajja-utteṇa kiṃ pi a-uruvvaṃ rubaṃ pa- adidaṃ. jassa mohiṇitti vikkhadi.

कृष्णः: (स्वगतम्) नूनम् अभिज्षातो ऽस्मि देव्या. यद् अकण्डे मोहिनी प्रस्थूयते.

kṛṣṇaḥ: (svagatam) nūnam abhijṣāto 'smi devyā. yad akaṇḍe mohinī prasthūyate.

चन्द्रावली: जहत्थ-नाम स क्खु मुत्ति. ज-ए जो-इसरो सङ्करो वि सुट्ठु मोहिदो. तत्थ अम्हणं क कध.

candrāvalī: jahattha-nāma sa kkhu mutti. ja-e jo-isaro saṅkaro vi suṭṭhu mohido. tattha amhaṇaṃ ka kadha.

सर्वाः: (स्वगतम्) एदं दुरुहं सम्विहण-अं कधं दे-इ-ए उण्णिदं.

sarvāḥ: (svagatam) edaṃ duruhaṃ samvihaṇa-aṃ kadhaṃ de-i-e uṇṇidaṃ.

चन्द्रावली: (स-स्मितम्) सहि सच्चभामा किम् सो उव-ओ अत्थि. जेण अम्हे वि तं पेक्खम्ह.

candrāvalī: (sa-smitam) sahi saccabhāmā kim so uva-o atthi. jeṇa amhe vi taṃ pekkhamha.

(राधा सेर्ष्यं भ्रु-भङ्गेन कृष्णम् ईक्षते.)

(rādhā serṣyaṃ bhru-bhaṅgena kṛṣṇam īkṣate.)

कृष्णः: (स्वगतम्) साक्षाद् एवं-गतस्य मम वान्-मात्रेणपि वष्चन-चातुरी सत्यम् अतुरी-बभूव. (प्रकाशम्) देवि किम् अद्य मां प्रत्यभिज्नातुम् क्षमसि न वेति परीक्षणाय मयेदं नात्यम् अङ्गी-कृतम्.

kṛṣṇaḥ: (svagatam) sākṣād evaṃ-gatasya mama vān-mātreṇapi vaṣcana-cāturī satyam aturī-babhūva. (prakāśam) devi kim adya māṃ pratyabhijnātum kṣamasi na veti parīkṣaṇāya mayedaṃ nātyam aṅgī-kṛtam.

चन्द्रावली: (कृत्रिम-सम्भ्रमम् अभिनीय) हन्त हन्त अज्ज-उत्तो जेव्व एसो. (इति शिरो नमयति.)

candrāvalī: (kṛtrima-sambhramam abhinīya) hanta hanta ajja-utto jevva eso. (iti śiro namayati.)

मधुमङ्गलः: भो पि-अ-व-अस्स तुमं पच्चहिजनन्ति-ए जिदं अम्ह-दे-इ-ए. ता अल्म् एत्थ च-उरं मन्नत्तनेण.

madhumaṅgalaḥ: bho pi-a-va-assa tumaṃ paccahijananti-e jidaṃ amha-de-i-e. tā alm ettha ca-uraṃ mannattaneṇa.

माधवी: अज्ज महुमङ्गल कल-भु-अङ्ग-दत्थे कुलिस- प्पहरो एसो.

mādhavī: ajja mahumaṅgala kala-bhu-aṅga-datthe kulisa- ppaharo eso.

चन्द्रावली: मुद्धे माहवि महुसवे वि कीस खिज्जसि. णं दुल्लहम् रुबनि-अम् पिबेहि.

candrāvalī: muddhe māhavi mahusave vi kīsa khijjasi. ṇaṃ dullaham rubani-am pibehi.

राधा: (स्वगतम्) हन्त हन्त अनुहुद म-ए पर-वस्सस्स परकत्थ.

rādhā: (svagatam) hanta hanta anuhuda ma-e para-vassassa parakattha.

चन्द्रावली: दे-अ इम-ए मन्द-ए मणि-दंसनुक्कण्ठ-ए तु- अम्मि अबरहिणी किदम्हि मन्द-भा-इणी.

candrāvalī: de-a ima-e manda-e maṇi-daṃsanukkaṇṭha-e tu- ammi abarahiṇī kidamhi manda-bhā-iṇī.

कृष्णः: देवि यथा-कामम् उपलभ्यताम्. तत् कारुण्यम् एव शरणम्.

kṛṣṇaḥ: devi yathā-kāmam upalabhyatām. tat kāruṇyam eva śaraṇam.

(नेपथ्ये) हला सुदम् सोदव्वम्.

(nepathye) halā sudam sodavvam.

मधुमङ्गल: एसो कष्चु-इ-हत्थे किरो पधेदि.

madhumaṅgala: eso kaṣcu-i-hatthe kiro padhedi.

कृष्णः: (स्वगतम्) मेधविना किरेणैव कृतेयं कदर्थना.

kṛṣṇaḥ: (svagatam) medhavinā kireṇaiva kṛteyaṃ kadarthanā.

(पुनर् नेपथ्ये) अन्ते-उरम्मि सच्चा इत्य् अदि.

(punar nepathye) ante-urammi saccā ity adi.

राधा: (निस्वस्य स-खेदम् अत्म-गतम्) साहु रे किर. साहु साहु. बाढं अनुगहिदम्हि. ता दाणिं दुल्लहहित्थ-दन- दक्खिणं तित्थ-वरं कलि-अ-दहं पविसि-अ अप्पणं तुरि- अं सप्पणं उबहरिस्सं. (इति नव-वृन्दा-पिङ्गलाभ्याम् सह निष्क्रान्ता.)

rādhā: (nisvasya sa-khedam atma-gatam) sāhu re kira. sāhu sāhu. bāḍhaṃ anugahidamhi. tā dāṇiṃ dullahahittha-dana- dakkhiṇaṃ tittha-varaṃ kali-a-dahaṃ pavisi-a appaṇaṃ turi- aṃ sappaṇaṃ ubaharissaṃ. (iti nava-vṛndā-piṅgalābhyām saha niṣkrāntā.)

चन्द्रावली: दे-अ एक्कं विण्णविस्सं.

candrāvalī: de-a ekkaṃ viṇṇavissaṃ.

कृष्णः: देवि कामम् अज्नापय.

kṛṣṇaḥ: devi kāmam ajnāpaya.

चन्द्रावली; दे-अ तुम्ह विलस-सोक्खणं वहदेण किद-मह- परहम्हि. ता करुण्णेन अनबेहि. जध गोत्थ-ब-इणो गोत्थं गदु-अ वसन्ति तुमं सुहिनं करोमि.

candrāvalī; de-a tumha vilasa-sokkhaṇaṃ vahadeṇa kida-maha- parahamhi. tā karuṇṇena anabehi. jadha gottha-ba-iṇo gotthaṃ gadu-a vasanti tumaṃ suhinaṃ karomi.

(नेपथ्ये) एष क्षिप्रं मधुरिपु-परिष्वङ्ग-रङ्गय लुब्धो गोष्ठाधीशः कनक-शकटी-पृष्ठ-पल्यङ्क-सङ्गी बन्धु-श्रेणी-वृत-परिसरः पौर्णमासी-यशोदा- पूर्णाभ्यासः प्रविशति मुदा द्वारका-द्वार-वीथीम्

(nepathye) eṣa kṣipraṃ madhuripu-pariṣvaṅga-raṅgaya lubdho goṣṭhādhīśaḥ kanaka-śakaṭī-pṛṣṭha-palyaṅka-saṅgī bandhu-śreṇī-vṛta-parisaraḥ paurṇamāsī-yaśodā- pūrṇābhyāsaḥ praviśati mudā dvārakā-dvāra-vīthīm

कृष्णः: (सानन्दम्) सखे देव्यः सद्-अभिद्यनेन स-कुटुम्बो गोष्ठाधीशः प्राप्तस् तद् एहि तत्र गच्छावः. (इति निष्क्रान्तौ.)

kṛṣṇaḥ: (sānandam) sakhe devyaḥ sad-abhidyanena sa-kuṭumbo goṣṭhādhīśaḥ prāptas tad ehi tatra gacchāvaḥ. (iti niṣkrāntau.)

चन्द्रावली: सम-ए सम्वुत्तो मे बन्धवनम् सम-अमो.

candrāvalī: sama-e samvutto me bandhavanam sama-amo.

(नेपथ्ये) इयम् उद्दिश्यमानाध्वा पौर्णमास्या व्रजेश्वरी परीता परिवारेण रोहिणी-मन्दिरं ययौ

(nepathye) iyam uddiśyamānādhvā paurṇamāsyā vrajeśvarī parītā parivāreṇa rohiṇī-mandiraṃ yayau

माधवी: दिट्ठि-आ दिट्ठि-आ जम् सुद-तुम्ह-दुक्ख थक्कुराणी रोहिणी.

mādhavī: diṭṭhi-ā diṭṭhi-ā jam suda-tumha-dukkha thakkurāṇī rohiṇī.

चन्द्रावली: ता गदु-अ गुरु-अन-वन्दनं कुन्मह. (इति परिक्रम्य) एदम् च्चे-अ रा-उलणी-ए रोहिणी-ए अन्ते-उरं.

candrāvalī: tā gadu-a guru-ana-vandanaṃ kunmaha. (iti parikramya) edam cce-a rā-ulaṇī-e rohiṇī-e ante-uraṃ.

(नेपथ्ये) नयनयोः स्तनयोर् अपि युग्मतः परिपतद्भिर् असौ पयसां झरैः अहह बल्लव-राज-विलासिनी स्व-तनयां प्रणयाद् अभिसिन्चति

(nepathye) nayanayoḥ stanayor api yugmataḥ paripatadbhir asau payasāṃ jharaiḥ ahaha ballava-rāja-vilāsinī sva-tanayāṃ praṇayād abhisincati

चन्द्रावली: एसो गो-उलेसरि-ए अङ्के निवित्थो अज्ज-उत्तो. ता क्खणं एत्थ चिट्ठम्हि.

candrāvalī: eso go-ulesari-e aṅke nivittho ajja-utto. tā kkhaṇaṃ ettha ciṭṭhamhi.

(ततः प्रविशन्ति यथा-निर्दिष्टा यशोदा पौर्णमासी रोहिणी मुखरादयश् च.)

(tataḥ praviśanti yathā-nirdiṣṭā yaśodā paurṇamāsī rohiṇī mukharādayaś ca.)

यशोदा: (मूर्ध्नि हरिम् अघ्रय सास्रम्) जद नुनम् विसुमरिदम्हि. जं चिरं ण मे उब्भलणं किदं.

yaśodā: (mūrdhni harim aghraya sāsram) jada nunam visumaridamhi. jaṃ ciraṃ ṇa me ubbhalaṇaṃ kidaṃ.

कृष्णः: (स-बाष्पम्) अम्ब कथम् एवं व्यहरन्ती लज्जितम् अपि मां लज्जयसि.

kṛṣṇaḥ: (sa-bāṣpam) amba katham evaṃ vyaharantī lajjitam api māṃ lajjayasi.

मुखरा: भ-अवदि बम्हन्द-कोदि-नहो त्ति तु-अत्तो सुदो वि कन्हो मम उन गो-अ-न-अरो त्ति पदिभदि.

mukharā: bha-avadi bamhanda-kodi-naho tti tu-atto sudo vi kanho mama una go-a-na-aro tti padibhadi.

कृष्णः: (स्मित्वा) आर्ये मुखरे हृदयङ्गमम् उक्तम्. किन्तु शुभम् अनुध्यातम्. यथा भूयो ऽपि तथा मङ्गल-भजनं भवेयम्.

kṛṣṇaḥ: (smitvā) ārye mukhare hṛdayaṅgamam uktam. kintu śubham anudhyātam. yathā bhūyo 'pi tathā maṅgala-bhajanaṃ bhaveyam.

पौर्णमासी: हन्त चिराद् अङ्कुरितानि मद्-भागधेय-बीजानि. यद् अद्य यशोदोत्सङ्गम् आरूढं माधवं पश्यमि.

paurṇamāsī: hanta cirād aṅkuritāni mad-bhāgadheya-bījāni. yad adya yaśodotsaṅgam ārūḍhaṃ mādhavaṃ paśyami.

कृष्णः: अम्ब मया सम्वर्धितं पशु-पक्षिणां कदम्बं किम् वस् तत्र सौख्यम् आतनोति.

kṛṣṇaḥ: amba mayā samvardhitaṃ paśu-pakṣiṇāṃ kadambaṃ kim vas tatra saukhyam ātanoti.

पौर्णमासी: मुकुन्द दुःखे वक्तव्ये किं नु सौख्यं ब्रवीषि.

paurṇamāsī: mukunda duḥkhe vaktavye kiṃ nu saukhyaṃ bravīṣi.

यशोदा: (सन्स्कृतेन) यः पारीपरिवाहितेन कपिल-क्षीरेण खिन्नस् त्वया पुष्टः प्रेम-भराद् विनष्ट-जननी-सङ्गः कुरन्गी- शिशुः त्वाम् अप्रेक्ष्य स कातरः प्रति दिशं मुक्तार्त-नादस् तुदन् मर्माणि व्रज-वासिनां वितनुते शर्दूल-विक्रीडितम्

yaśodā: (sanskṛtena) yaḥ pārīparivāhitena kapila-kṣīreṇa khinnas tvayā puṣṭaḥ prema-bharād vinaṣṭa-jananī-saṅgaḥ kurangī- śiśuḥ tvām aprekṣya sa kātaraḥ prati diśaṃ muktārta-nādas tudan marmāṇi vraja-vāsināṃ vitanute śardūla-vikrīḍitam

पौर्णमासी: कस् तान् पश्यन् भवद्-उपहृत-स्निग्ध-पिच्छावतंसान् कंसाराते न खलु शिखिनः खिद्यते गोष्ठ-वासी उन्मीलन्तं नव-जलधरं नीलम् अद्यापि मत्वा ये त्वाम् अन्तर्-मुदित-मतयस् तन्वते ताण्डवानि

paurṇamāsī: kas tān paśyan bhavad-upahṛta-snigdha-picchāvataṃsān kaṃsārāte na khalu śikhinaḥ khidyate goṣṭha-vāsī unmīlantaṃ nava-jaladharaṃ nīlam adyāpi matvā ye tvām antar-mudita-matayas tanvate tāṇḍavāni

कृष्णः: (क्षणं तूष्णीं स्थित्वा) भगवति कच्चिद् अमि स्वस्तिमन्तो मम वयस्यः.

kṛṣṇaḥ: (kṣaṇaṃ tūṣṇīṃ sthitvā) bhagavati kaccid ami svastimanto mama vayasyaḥ.

पौर्णमासी: भवद्-विलोकनोत्कण्ठय ते व्रजेन्द्रेन सार्धं सुधर्मम् अध्यासते. ततस् त्वरया पूर्ण-कामः क्रियन्तम्.

paurṇamāsī: bhavad-vilokanotkaṇṭhaya te vrajendrena sārdhaṃ sudharmam adhyāsate. tatas tvarayā pūrṇa-kāmaḥ kriyantam.

कृष्णः: यथादिशति तत्र-भवत्यः. (इति परिक्रम्य स्वगतम्.) मातुर् वन्दनाय ललिता-पद्मयोर् उपसत्तिर् अत्रोचिता. (इति निष्क्रान्तः.)

kṛṣṇaḥ: yathādiśati tatra-bhavatyaḥ. (iti parikramya svagatam.) mātur vandanāya lalitā-padmayor upasattir atrocitā. (iti niṣkrāntaḥ.)

चन्द्रावली: उबसप्पनस्स एसो ओसरो. (इति तथा करोति.)

candrāvalī: ubasappanassa eso osaro. (iti tathā karoti.)

पौर्णमासी: (स-हर्षम्) गोष्ठेश्वरि पुरस्ताद् इयं चन्द्रावली. (इत्य् उपसद्य भुजाभ्याम् आवृणोति.)

paurṇamāsī: (sa-harṣam) goṣṭheśvari purastād iyaṃ candrāvalī. (ity upasadya bhujābhyām āvṛṇoti.)

यशोदा: (स-स्नेहम् उत्थाय) वच्छे दिट्ठि-आ पुनो वि दिट्ठसि. (इति कण्ठे गृह्णाति.)

yaśodā: (sa-sneham utthāya) vacche diṭṭhi-ā puno vi diṭṭhasi. (iti kaṇṭhe gṛhṇāti.)

चन्द्रावली: (यशोदाम् अभिवाद्य सास्रम्) अम्म इदो वि भु- इत्थो दे अण्णो को क्खु करुण्ण-विलासो. जं अप्पणो प-अ-प्फम्स- सोहग्गणं भ-अणि-किदम्हि.

candrāvalī: (yaśodām abhivādya sāsram) amma ido vi bhu- ittho de aṇṇo ko kkhu karuṇṇa-vilāso. jaṃ appaṇo pa-a-pphamsa- sohaggaṇaṃ bha-aṇi-kidamhi.

यशोदा: वच्छे अवि णाम विसुमरिदो सो अम्ह-गो-उल-निवासो.

yaśodā: vacche avi ṇāma visumarido so amha-go-ula-nivāso.

चन्द्रावली: अम्म मदु-कोदि-सिणिद्ध-ओ जहिं तुम्हे वसेध तत्थवत्थण-कल्लणं क णाम पमरि वि ण सुमरेदि.

candrāvalī: amma madu-kodi-siṇiddha-o jahiṃ tumhe vasedha tatthavatthaṇa-kallaṇaṃ ka ṇāma pamari vi ṇa sumaredi.

मुखरा: (चन्द्रावलीम् आलिङ्ग्य) हा राहि चिरदो तुमं च्चे-अ न दिट्ठसि. (इति मुक्त-कण्ठं रोदिति.)

mukharā: (candrāvalīm āliṅgya) hā rāhi cirado tumaṃ cce-a na diṭṭhasi. (iti mukta-kaṇṭhaṃ roditi.)

यशोदा: (स-व्यथम्) हन्त धत्ति पत्थुदो कीस एस सो-अ- न-अरग्गल-कुन्चि-अ रहि-त्ति अक्खर-जु-अलि.

yaśodā: (sa-vyatham) hanta dhatti patthudo kīsa esa so-a- na-araggala-kunci-a rahi-tti akkhara-ju-ali.

चन्द्रावली: हा बहिणि-ए अन्धम्हि मन्द-भ-इणी ज-ए एक्क- वरम् वि न दिट्ठ तुमं.

candrāvalī: hā bahiṇi-e andhamhi manda-bha-iṇī ja-e ekka- varam vi na diṭṭha tumaṃ.

रोहिनि: हा तिल्लो-अ-सुन्दरि वच्छे कहिम् गदसि.

rohini: hā tillo-a-sundari vacche kahim gadasi.

पौर्णमासी: हन्त शत-कोटि-कठोरास्मि. यद् अद्यापि जिवामि.

paurṇamāsī: hanta śata-koṭi-kaṭhorāsmi. yad adyāpi jivāmi.

रोहिनि: (स-धैर्यम्) पि-अ-सहि जसो-ए तप्प-इ बाढं चन्दा-अली. ता सो-अम् मुक्कि-अ अससि-अदु.

rohini: (sa-dhairyam) pi-a-sahi jaso-e tappa-i bāḍhaṃ candā-alī. tā so-am mukki-a asasi-adu.

यशोदा: (चन्द्रावलीम् आलिङ्ग्य) अम्म मा झिनेहि. अप्पदिकव्वो एसो अत्थो.

yaśodā: (candrāvalīm āliṅgya) amma mā jhinehi. appadikavvo eso attho.

(ततः प्रविशति कष्चुकिनाव् अनुसरन्त्यौ वियुक्ते ललिता- पद्मे.)

(tataḥ praviśati kaṣcukināv anusarantyau viyukte lalitā- padme.)

पद्म: (सव्यतः प्रेक्स्य सस्चर्यम्) क एस अ-उरुव्व-रुब दिट्ठ-पुव्व त्ति पदिभदि. (इत्य् उपसृत्य सास्रम्) सुन्दरि तुमं पेक्खि-अ पि-अ-सहिम् ललिदम् सुमरन्ति पेम्म-घुम्मिदम्हि.

padma: (savyataḥ preksya sascaryam) ka esa a-uruvva-ruba diṭṭha-puvva tti padibhadi. (ity upasṛtya sāsram) sundari tumaṃ pekkhi-a pi-a-sahim lalidam sumaranti pemma-ghummidamhi.

ललिता: (स-गद्गदम्) सहि अबि नम पोम्मसि.

lalitā: (sa-gadgadam) sahi abi nama pommasi.

पद्म: (सवेगम्) हन्त कधम् ललिद जेव्व. (इति भुजाभ्याम् गृह्णाति.)

padma: (savegam) hanta kadham lalida jevva. (iti bhujābhyām gṛhṇāti.)

ललिता: (गाढं परिष्वज्य सास्रम्) पि-अ-सहि चन्द-अलि कीस देविजुत्त.

lalitā: (gāḍhaṃ pariṣvajya sāsram) pi-a-sahi canda-ali kīsa devijutta.

पद्म: सहि मन्द-भ-इनि म्हि.

padma: sahi manda-bha-ini mhi.

कष्चुकि: इदं भगवत्या रोहिण्या मन्दिरम्. तद् अत्र प्रविशतम् भट्टिण्यौ.

kaṣcuki: idaṃ bhagavatyā rohiṇyā mandiram. tad atra praviśatam bhaṭṭiṇyau.

उभे: नुनम् र-उलनि-ए वन्दस्स अनिदम्ह.

ubhe: nunam ra-ulani-e vandassa anidamha.

रोहिनि: भ-अवदि क क्खु एस ललिद-विब्भमं उप्पदेदि.

rohini: bha-avadi ka kkhu esa lalida-vibbhamaṃ uppadedi.

पौर्णमासी: (स-वैयग्र्यम्) हन्त पश्यत सैवेयं राधिकायाः प्राण-सखी.

paurṇamāsī: (sa-vaiyagryam) hanta paśyata saiveyaṃ rādhikāyāḥ prāṇa-sakhī.

(इति सर्वाः पुरो धवन्ति.)

(iti sarvāḥ puro dhavanti.)

ललिता: अम्महे कधम् गो-उलेसरि-पमुहं एदं सव्वं जेव्व गो-उल-बन्धु-उलम्. (इति विक्रोशन्ती सर्वं पदान्तेषु पतति.)

lalitā: ammahe kadham go-ulesari-pamuhaṃ edaṃ savvaṃ jevva go-ula-bandhu-ulam. (iti vikrośantī sarvaṃ padānteṣu patati.)

(सर्वा साक्रन्दम् उत्थाप्य कण्ठे गृह्णाति.)

(sarvā sākrandam utthāpya kaṇṭhe gṛhṇāti.)

चन्द्रावली: हा सहि ललिदे परनम् धरेसि. (इत्य् आलिङ्गति.)

candrāvalī: hā sahi lalide paranam dharesi. (ity āliṅgati.)

ललिता: (स-हर्षाद्भुतम्) कधं पि-अ-सहि चन्दा-अलि. (इत्य् आलिङ्ग्य) एसो अमि-अ-स-अरे दिव्व-चिन्तमणि-लहो. जो क्खु गो-उल-कुदुम्बेसो तुम्ह-सङ्गमो.

lalitā: (sa-harṣādbhutam) kadhaṃ pi-a-sahi candā-ali. (ity āliṅgya) eso ami-a-sa-are divva-cintamaṇi-laho. jo kkhu go-ula-kudumbeso tumha-saṅgamo.

चन्द्रावली: ललिदे तुमं जेव्व सा बहिणी लद्धसि.

candrāvalī: lalide tumaṃ jevva sā bahiṇī laddhasi.

ललिता: हा सहि राहे तुमं च्चे-अ दुल्लब-दंसण सम्वुत्त. (इति मुखराम् आलिङ्ग्य रोदिति.)

lalitā: hā sahi rāhe tumaṃ cce-a dullaba-daṃsaṇa samvutta. (iti mukharām āliṅgya roditi.)

पद्मा: (चन्द्रावलीम् आलिङ्ग्य) हा पि-अ-सहि दिट्ठि-आ दिट्ठसि.

padmā: (candrāvalīm āliṅgya) hā pi-a-sahi diṭṭhi-ā diṭṭhasi.

पौर्णमासी: पश्येयम् रुक्मिणी-मूर्तिः पद्माम् आश्लिष्य बाष्पैर् विद्रवन्तीव लक्ष्यते.

paurṇamāsī: paśyeyam rukmiṇī-mūrtiḥ padmām āśliṣya bāṣpair vidravantīva lakṣyate.

ललिता: (स-विस्मयम्) भ-अवदि पि-अ-सहि चन्द-अलि जेव्व किम् क्खु रुप्पिणी त्ति सुनि-अदि.

lalitā: (sa-vismayam) bha-avadi pi-a-sahi canda-ali jevva kim kkhu ruppiṇī tti suni-adi.

पौर्णमासी: अथ किम्.

paurṇamāsī: atha kim.

ललिता: तदो सुर-दिण्ण अव्व-इण सच्चभामा नम कुमरि कधम् इम-ए दुक्ख-निदणं त्ति पसिद्धि.

lalitā: tado sura-diṇṇa avva-iṇa saccabhāmā nama kumari kadham ima-e dukkha-nidaṇaṃ tti pasiddhi.

पौर्णमासी: वत्से चन्द्रावली तलङ्क-मातुर् मुखाद् अस्माभिर् अपि तवाधीर् आकर्णितः. तद् अद्य मा चिन्तय.

paurṇamāsī: vatse candrāvalī talaṅka-mātur mukhād asmābhir api tavādhīr ākarṇitaḥ. tad adya mā cintaya.

यशोदा: वच्छे राहि-थाणे तुमं वत्तसि. ता दाणिं अम्हणं पुरदो क दे चिन्त णाम.

yaśodā: vacche rāhi-thāṇe tumaṃ vattasi. tā dāṇiṃ amhaṇaṃ purado ka de cinta ṇāma.

चन्द्रावली: सहि ललिदे सुनहि. (इति सन्स्कृतेन) अपि प्राणेभ्यो मे भवितुम् उचितो यः प्रियत्मः स सौन्दर्यालोकः क्षणम् अपि ययौ नाक्षि-पदवीम् दुरन्ताधि-श्रेणी-वितरण-विधौ यः खलु कृती स साक्षाद् अत्रासीद् अहह सह-वासी मम परः

candrāvalī: sahi lalide sunahi. (iti sanskṛtena) api prāṇebhyo me bhavitum ucito yaḥ priyatmaḥ sa saundaryālokaḥ kṣaṇam api yayau nākṣi-padavīm durantādhi-śreṇī-vitaraṇa-vidhau yaḥ khalu kṛtī sa sākṣād atrāsīd ahaha saha-vāsī mama paraḥ

(प्रविश्य सम्भ्रन्ता बकुला.) बकुला: दे-इ म-ए पुणो पुणो णिवरिदबि सप्प-भिसणं कलि- अ-दहं सप्पदि सच्चा.

(praviśya sambhrantā bakulā.) bakulā: de-i ma-e puṇo puṇo ṇivaridabi sappa-bhisaṇaṃ kali- a-dahaṃ sappadi saccā.

पौर्णमासी: दिष्ट्या पद्मिनी-हृद्-उत्तापिका शीत-वातावली व्यालानाम् आनन-बिले विलीना.

paurṇamāsī: diṣṭyā padminī-hṛd-uttāpikā śīta-vātāvalī vyālānām ānana-bile vilīnā.

बकुल: दिट्ठम् म-ए न-अ-वुन्द-विन्नतो भत्त विम्हलो वि-अ णं अनुसप्पदि.

bakula: diṭṭham ma-e na-a-vunda-vinnato bhatta vimhalo vi-a ṇaṃ anusappadi.

सर्वाः: अलं विलम्बरम्भेण फणि-वसं गच्छेम. (इति स्खलन्त्यो निष्क्रान्ताः.)

sarvāḥ: alaṃ vilambarambheṇa phaṇi-vasaṃ gacchema. (iti skhalantyo niṣkrāntāḥ.)

(ततः प्रविशति पिङ्गलयाभ्यर्थमाना राधा.)

(tataḥ praviśati piṅgalayābhyarthamānā rādhā.)

राधा: (सन्स्कृतेन) परतन्त्रतया समन्ततो मम रङ्गाय न शार्न्गि-सङ्गमः धिग् इहापि पुनर् वियोग-भीर् स्मृतिर् एवाद्य गतिर् विनिश्चिता

rādhā: (sanskṛtena) paratantratayā samantato mama raṅgāya na śārngi-saṅgamaḥ dhig ihāpi punar viyoga-bhīr smṛtir evādya gatir viniścitā

पिङ्गला: भट्टि-दारि-ए न क्खु एदम् सहसम् दे जुत्तम्.

piṅgalā: bhaṭṭi-dāri-e na kkhu edam sahasam de juttam.

राधा: (सावज्षम्) अलि कलि-अ-दहेन दिट्ठिनो रन्जनम् घन-तरङ्ग-भन्गिन समलुज्जल-भु-अङ्ग-मन्दलि- सङ्गिन मह चिरेन किज्ज-इ

rādhā: (sāvajṣam) ali kali-a-dahena diṭṭhino ranjanam ghana-taraṅga-bhangina samalujjala-bhu-aṅga-mandali- saṅgina maha cirena kijja-i

(इति वमक्षि-स्पन्दनम् अभिनीय सोपलम्भं सन्स्कृतेन.) मद्-वाम-दृष्टि-लुता परिस्फुरन्ती समन्तः कृपणा आशा-बन्धं तनुते प्राण-पतान्गोपरोधाय

(iti vamakṣi-spandanam abhinīya sopalambhaṃ sanskṛtena.) mad-vāma-dṛṣṭi-lutā parisphurantī samantaḥ kṛpaṇā āśā-bandhaṃ tanute prāṇa-patāngoparodhāya

पिङ्गला: असन्न-मङ्गल-सम्सि एदम्. ता म्हुत्तम् पदिबलेहि.

piṅgalā: asanna-maṅgala-samsi edam. tā mhuttam padibalehi.

राधा: दिट्ठि-मक्कदि-ए अससे को मे विससो. (इत्य् अवतारम् नाटयति.)

rādhā: diṭṭhi-makkadi-e asase ko me visaso. (ity avatāram nāṭayati.)

(ततः प्रविशति नव-वृन्दा कृष्णः.) कृष्णः: गतिर् जाता या मे चिर-विरहिनः प्रन-शकुनेर् घन-च्छायाम् एतां परिमलवतीं मूर्ति-लतिकाम् क्षिपन्ती सद्यस् त्वं फणि-विष-कृषाणौ कृषतरं कठोरे नाकार्षीर् मयि किम् अनुकम्पा-लवम् अपि (इति ह्रदावगाहम् अभिनयति.)

(tataḥ praviśati nava-vṛndā kṛṣṇaḥ.) kṛṣṇaḥ: gatir jātā yā me cira-virahinaḥ prana-śakuner ghana-cchāyām etāṃ parimalavatīṃ mūrti-latikām kṣipantī sadyas tvaṃ phaṇi-viṣa-kṛṣāṇau kṛṣataraṃ kaṭhore nākārṣīr mayi kim anukampā-lavam api (iti hradāvagāham abhinayati.)

नव-वृन्दा: देव सर्वानर्थ-हरो ऽयम् मणीन्द्रः. (इति हरेर् मणि-बन्धे मणिं बध्नाति.)

nava-vṛndā: deva sarvānartha-haro 'yam maṇīndraḥ. (iti harer maṇi-bandhe maṇiṃ badhnāti.)

राधा: हद्धी हद्धी कधं मन्द-भ-इणं इमं जणं दन्दसुण वि न दंसन्ति. (इति सर्पान् अनुसर्पति.)

rādhā: haddhī haddhī kadhaṃ manda-bha-iṇaṃ imaṃ jaṇaṃ dandasuṇa vi na daṃsanti. (iti sarpān anusarpati.)

कृष्णः: (सम्भ्रमेणोपसृत्य) महा-सहसिनि किम् एतद् असौस्थवम् अनुस्थितम्. (इति पृष्ठतो भुजाभ्याम् कण्ठम् गृह्णाति.)

kṛṣṇaḥ: (sambhrameṇopasṛtya) mahā-sahasini kim etad asausthavam anusthitam. (iti pṛṣṭhato bhujābhyām kaṇṭham gṛhṇāti.)

राधा: (शोकाद् अश्रुतिम् अभिनीय सानन्दम्) दिट्ठि-आ भु- अङ्ग-जु-अलेण वेधिदम्हि. (इति स्पर्श-सुखम् अभिनीय) थणे सम-ए अब-अरि सव्वम् पि-अम् होदि. जम् पन्न-अ-प्फम्सोवि सुहबेदि.

rādhā: (śokād aśrutim abhinīya sānandam) diṭṭhi-ā bhu- aṅga-ju-aleṇa vedhidamhi. (iti sparśa-sukham abhinīya) thaṇe sama-e aba-ari savvam pi-am hodi. jam panna-a-pphamsovi suhabedi.

कृष्ण-भुजङ्गम् इताहं विधिनाभिमतं किलानुकूलेन चिर-रत्राय कृतेयं यत्र मम यतनावलिभिः

kṛṣṇa-bhujaṅgam itāhaṃ vidhinābhimataṃ kilānukūlena cira-ratrāya kṛteyaṃ yatra mama yatanāvalibhiḥ

नव-वृन्दा: दिष्ट्या कृष्ण-भुजाभिज्षानम् अस्याः सम्बभूव.

nava-vṛndā: diṣṭyā kṛṣṇa-bhujābhijṣānam asyāḥ sambabhūva.

राधा: (दृशम् दरोन्मील्य) अव्वो मणि-कन्ति-किम्मिरिद-मत्थ- ओ वि एसो भु-अन्गो मम् न दम्सदि.

rādhā: (dṛśam daronmīlya) avvo maṇi-kanti-kimmirida-mattha- o vi eso bhu-ango mam na damsadi.

नव-वृन्दा: चक्रङ्कितस्य निर्मल- मलय-परिशीलिनो मणिं दधतः कृष्ण-भुजगस्य सुभगे कृष्ण-भुजस्य च गतो भेदः

nava-vṛndā: cakraṅkitasya nirmala- malaya-pariśīlino maṇiṃ dadhataḥ kṛṣṇa-bhujagasya subhage kṛṣṇa-bhujasya ca gato bhedaḥ

कृष्णः: त्रासितेन्दिरम् अमन्द-माधुरी- कन्डालैर् वपुर् अपूर्वम् उज्झति बन्धुरान्गि जगद् एव किम् वृथा बन्ध्य-नेत्रम् असि कर्तुम् उद्यत

kṛṣṇaḥ: trāsitendiram amanda-mādhurī- kanḍālair vapur apūrvam ujjhati bandhurāngi jagad eva kim vṛthā bandhya-netram asi kartum udyata

राधा: (साचि-कन्धरम् अवेक्ष्य) हद्धी हद्धी हदवि सुट्ठु जेव्व हदम्हि. जम् इम-ए वरगि-ए किदे एसो तिल्लो-अ- सोक्ख-अरि अप्प सप्पदहे तु-ए पक्खितो.

rādhā: (sāci-kandharam avekṣya) haddhī haddhī hadavi suṭṭhu jevva hadamhi. jam ima-e varagi-e kide eso tillo-a- sokkha-ari appa sappadahe tu-e pakkhito.

कृष्णः: (तिरम् आसाद्य राधा-हस्ते रत्नम् अबध्नन् सोपलम्भ-स्मितम्.) भजन्ती निष्कृपे रागाद् भोगिनम् स्वयम् आशिषः भोगिनं मां किम् आशीर्भ्यस् त्वाम् वारायितुम् उद्यता तद् एहि. मधवि-मन्दपम् प्रयव. (इति पिङ्गलाय सह निष्क्रान्तौ.)

kṛṣṇaḥ: (tiram āsādya rādhā-haste ratnam abadhnan sopalambha-smitam.) bhajantī niṣkṛpe rāgād bhoginam svayam āśiṣaḥ bhoginaṃ māṃ kim āśīrbhyas tvām vārāyitum udyatā tad ehi. madhavi-mandapam prayava. (iti piṅgalāya saha niṣkrāntau.)

(ततः प्रविशति पौर्णमास्य्-आदिभिर् अनुगम्यमाना विक्रोशन्ती यशोदा.) यशोदा: हन्त हन्त अदिक्कन्तो वि सो हदसो कलि-ओ मह मन्द-भ-इनि-ए किदे पुनो वि परवुत्तो.

(tataḥ praviśati paurṇamāsy-ādibhir anugamyamānā vikrośantī yaśodā.) yaśodā: hanta hanta adikkanto vi so hadaso kali-o maha manda-bha-ini-e kide puno vi paravutto.

नव-वृन्दा: (स्वगतम्) राधा-पर-वश्य-बाढ-निरोधया मया प्रणितेयम् चातुरी सिद्धा बभूव. (प्रकाशम्) हन्त परमार्यः समाश्वसित समाश्वसित. खेदं मुन्चत. यद् एष सत्यम् उत्तार्य ततिम् अवाप नागरी-केतुः.

nava-vṛndā: (svagatam) rādhā-para-vaśya-bāḍha-nirodhayā mayā praṇiteyam cāturī siddhā babhūva. (prakāśam) hanta paramāryaḥ samāśvasita samāśvasita. khedaṃ muncata. yad eṣa satyam uttārya tatim avāpa nāgarī-ketuḥ.

सर्वः: (स-गद्गदम्) बधम् मङ्गलम् मङ्गलम्. (इति धैर्यम् नाटयन्ति.)

sarvaḥ: (sa-gadgadam) badham maṅgalam maṅgalam. (iti dhairyam nāṭayanti.)

(नेपथ्ये) त्रिभुवन-गुरुम् अग्रे-कृत्य रजीव-योनिं कलयितुम् अधि-मौलिं स-त्वरः सत्वतानाम् विशति पुरम् अपर्ण-पूर्ण-पार्श्वः पुरस्ताद् वृष-वरम् अधिरूढः खण्ड-शीतांशु-चूडः

(nepathye) tribhuvana-gurum agre-kṛtya rajīva-yoniṃ kalayitum adhi-mauliṃ sa-tvaraḥ satvatānām viśati puram aparṇa-pūrṇa-pārśvaḥ purastād vṛṣa-varam adhirūḍhaḥ khaṇḍa-śītāṃśu-cūḍaḥ

नव-वृन्दा: पश्यत पश्यत गिरीन्द्र-नन्दिनी-जीवित-बन्धोर् आनन्दनय मुकुन्दः पुरस्ताद् अयं साधयति.

nava-vṛndā: paśyata paśyata girīndra-nandinī-jīvita-bandhor ānandanaya mukundaḥ purastād ayaṃ sādhayati.

(सर्वाः कृष्णम् दूरतः समीक्ष्य हर्षं नाटयन्ति.)

(sarvāḥ kṛṣṇam dūrataḥ samīkṣya harṣaṃ nāṭayanti.)

पौर्णमासी: नववृन्दे क्व ते प्राण-सखी सत्या.

paurṇamāsī: navavṛnde kva te prāṇa-sakhī satyā.

नव-वृन्दा: पुरस्ताद् वसन्ति-मण्डपे.

nava-vṛndā: purastād vasanti-maṇḍape.

पौर्णमासी: हरेः परोक्षम् एव सत्यां स-त्वरं कुण्डिने प्रेषयामः.

paurṇamāsī: hareḥ parokṣam eva satyāṃ sa-tvaraṃ kuṇḍine preṣayāmaḥ.

मुखरा: अहम् गदु-अ नम् अनेमि. (इति परिक्रमति.)

mukharā: aham gadu-a nam anemi. (iti parikramati.)

(प्रविश्य पिङ्गलाय सह राधा.) राधा: हला क-ओ एत्थ जप्पन्ति.

(praviśya piṅgalāya saha rādhā.) rādhā: halā ka-o ettha jappanti.

पिङ्गला: मिलिद-इम् दे-इ-ए रुप्पिनि-ए कुदुम्ब-इम् तुमम् अक्खिबन्ति.

piṅgalā: milida-im de-i-e ruppini-e kudumba-im tumam akkhibanti.

राधा: हा मरणं वि मे दुल्लहं. (इति वक्त्रम् आवृत्य रोदिति.)

rādhā: hā maraṇaṃ vi me dullahaṃ. (iti vaktram āvṛtya roditi.)

(मुखरा दूरतः प्रेक्ष्य स-चमत्कारं परावर्तते.)

(mukharā dūrataḥ prekṣya sa-camatkāraṃ parāvartate.)

पौर्णमासी: मुखरे किम् निव्र्त्तसि.

paurṇamāsī: mukhare kim nivrttasi.

मुखरा: भ-अवदि किम् पि वक्तु-कमवि सङ्केमि.

mukharā: bha-avadi kim pi vaktu-kamavi saṅkemi.

पौर्णमासी: मुग्धे कृतं शङ्कया. विश्रब्धम् उच्यताम्.

paurṇamāsī: mugdhe kṛtaṃ śaṅkayā. viśrabdham ucyatām.

मुखरा: (सास्र-गद्गदं कर्णे) एव्वं णेदं.

mukharā: (sāsra-gadgadaṃ karṇe) evvaṃ ṇedaṃ.

पौर्णमासी: (सोपलम्भम्) प्रलपिनि तूष्णिं-भव. कुतस् ते तादृशं भगधेयम्.

paurṇamāsī: (sopalambham) pralapini tūṣṇiṃ-bhava. kutas te tādṛśaṃ bhagadheyam.

यशोदा: भ-अवदि किम् भनदि एस.

yaśodā: bha-avadi kim bhanadi esa.

पौर्णमासी: गोकुलेश्वरि बाढम् असम्भव्यम्.

paurṇamāsī: gokuleśvari bāḍham asambhavyam.

(मुखरा पुनः कर्णे लगति.)

(mukharā punaḥ karṇe lagati.)

पौर्णमासी: मूढे ज्षातं ज्षातम्. महा- रत्नेनैव भ्रन्तासि कृता.

paurṇamāsī: mūḍhe jṣātaṃ jṣātam. mahā- ratnenaiva bhrantāsi kṛtā.

मुखरा: नित्तिनि ललिदे तुमम् अ-अदु-अ पेच्छ.

mukharā: nittini lalide tumam a-adu-a peccha.

(ललिता पौर्णमासी-मुखान् ईक्षते.)

(lalitā paurṇamāsī-mukhān īkṣate.)

पौर्णमासी: गच्छामस् तत्र को दोषः.

paurṇamāsī: gacchāmas tatra ko doṣaḥ.

(इति सर्वः परिक्रमन्ति.)

(iti sarvaḥ parikramanti.)

पौर्णमासी: (ललिता-मुखराभ्यम् सह किष्चिद् अग्रे गत्वा सौत्सुक्यम्.) कथम् अलक्ष्यमान-सर्वाङ्गापि वराङ्गि मद्- अन्तरे करुण्यम् उन्मीलयन्ती किष्चित् चमत्कारम् आरोपयति.

paurṇamāsī: (lalitā-mukharābhyam saha kiṣcid agre gatvā sautsukyam.) katham alakṣyamāna-sarvāṅgāpi varāṅgi mad- antare karuṇyam unmīlayantī kiṣcit camatkāram āropayati.

ललिता: (सन्निधाय स-गद्गदम्) अ-इ मन्दो-अरि किम् रो-असि.

lalitā: (sannidhāya sa-gadgadam) a-i mando-ari kim ro-asi.

राधा: (मुखाद् अष्चलम् अपास्य स-विक्रोशम्.) हा हा कधं पि-अ-सहि मे ललिदा. हा कधं वच्छल भ-अवदि. हा कधं अज्जि-अ मुहरा. (इत्य् आनन्देन घूर्णन्ति भूमौ स्खलति.)

rādhā: (mukhād aṣcalam apāsya sa-vikrośam.) hā hā kadhaṃ pi-a-sahi me lalidā. hā kadhaṃ vacchala bha-avadi. hā kadhaṃ ajji-a muharā. (ity ānandena ghūrṇanti bhūmau skhalati.)

(ललिता विचित्रं कुजन्ती राधाम् आलिङ्ग्य प्रमोद-मुर्छम् नाटयति.)

(lalitā vicitraṃ kujantī rādhām āliṅgya pramoda-murcham nāṭayati.)

पौर्णमासी: अहह भोः कथं वत्सैव स मे राधिका. (इत्य् उच्चैर् आक्रन्दति.)

paurṇamāsī: ahaha bhoḥ kathaṃ vatsaiva sa me rādhikā. (ity uccair ākrandati.)

मुखरा: नत्तिनि पुनो वि लद्धसि. (इत्य् उन्मदम् नाटयति.)

mukharā: nattini puno vi laddhasi. (ity unmadam nāṭayati.)

यशोदा: (रोहिण्या सह धावन्टि स-गद्गदम्.) हा वच्छे जि- असि. (इति मुखं चुम्बति.)

yaśodā: (rohiṇyā saha dhāvanṭi sa-gadgadam.) hā vacche ji- asi. (iti mukhaṃ cumbati.)

चन्द्रावली: (सोत्कम्पम्) किम् क्खु मम बहिनि राहि च्चे-अ एस. (इति स्खलन्ति कण्ठे गृह्णाति.)

candrāvalī: (sotkampam) kim kkhu mama bahini rāhi cce-a esa. (iti skhalanti kaṇṭhe gṛhṇāti.)

पौर्णमासी: अहो तीव्र-तृष्णार्तनं मरु-जङ्गले पनक-कुल्य स्वयम् एवोन्मीलिता.

paurṇamāsī: aho tīvra-tṛṣṇārtanaṃ maru-jaṅgale panaka-kulya svayam evonmīlitā.

राधा: (सर्वासां पादान् अभिवद्य सोत्कण्ठम्) कुसलिनि किम् बहिनि मे चन्द-अलि.

rādhā: (sarvāsāṃ pādān abhivadya sotkaṇṭham) kusalini kim bahini me canda-ali.

चन्द्रावली: (गाढं परिष्वज्य) बहिनि एस एसम्हि दुज्जनि हद-चन्द-अलि-अ. (इति रोदिति.)

candrāvalī: (gāḍhaṃ pariṣvajya) bahini esa esamhi dujjani hada-canda-ali-a. (iti roditi.)

राधा: (सानन्द-सम्भ्रमम् पदयोः पतन्ति.) हद्धि हद्धि विदम्बिदम्हि हद-देव्वेन.

rādhā: (sānanda-sambhramam padayoḥ patanti.) haddhi haddhi vidambidamhi hada-devvena.

(ततः प्रविशति कृष्णः.) कृष्णः: (सानन्दम्) चिरेणाद्य गोकुल-वासिनाम् इवात्मानम् अभिमन्यमानः प्रमोद-मुग्धो ऽस्मि.

(tataḥ praviśati kṛṣṇaḥ.) kṛṣṇaḥ: (sānandam) cireṇādya gokula-vāsinām ivātmānam abhimanyamānaḥ pramoda-mugdho 'smi.

यशोदा: (कृष्णम् अभिमृश्य) जद दिट्ठि-आ वहु-दुदि-ओ सप्प-दहदो खेमि निक्कन्तोसि.

yaśodā: (kṛṣṇam abhimṛśya) jada diṭṭhi-ā vahu-dudi-o sappa-dahado khemi nikkantosi.

नव-वृन्दा: गोकुलेश्वरि माया-मयी सेयं भुजङ्ग-संहतिः.

nava-vṛndā: gokuleśvari māyā-mayī seyaṃ bhujaṅga-saṃhatiḥ.

(सर्वे स्मितम् कुर्वन्ति.)

(sarve smitam kurvanti.)

ललिता: हला राहे कहिम् विसह.

lalitā: halā rāhe kahim visaha.

नव-वृन्दा: पश्येयं विशाखा निज-निर्झराद् उत्थाय सानन्दम् अयति.

nava-vṛndā: paśyeyaṃ viśākhā nija-nirjharād utthāya sānandam ayati.

(सर्व प्रत्युद्गम्य विशाखाम् आलिङ्गति. विशाखा गुरूणाम् पादान् अभिवन्द्य राधाम् आलिङ्गति.)

(sarva pratyudgamya viśākhām āliṅgati. viśākhā gurūṇām pādān abhivandya rādhām āliṅgati.)

ललिता: हा सहि विसाहे किम् पुणो वि दिट्ठसि.

lalitā: hā sahi visāhe kim puṇo vi diṭṭhasi.

(इत्य् उभे गाढम् आलिङ्गतः.)

(ity ubhe gāḍham āliṅgataḥ.)

चन्द्रावली: (जनान्तिकम्) भ-अवदि बहिनि-ए करम् गेन्हिदुम् मह व-अनेन अब्भत्थि-अदु अज्ज-उत्तो.

candrāvalī: (janāntikam) bha-avadi bahini-e karam genhidum maha va-anena abbhatthi-adu ajja-utto.

पौर्णमासी: वत्से दक्षिन्य-भजम् मूर्धन्यसि. तद् आकर्णय एषा साध्वी चिरम् उदयते देवी दैवी प्रसिद्धिर् विन्यस्तायं मधुरिपु-करे राधिकायां भवत्या धिन्वन् भावी भुवनम् अनयोः प्रेम-सौभाग्य-गण्ठ- निर्घोषाख्यः परिणय-विधौ रत्नद्ःअराभिषेकः

paurṇamāsī: vatse dakṣinya-bhajam mūrdhanyasi. tad ākarṇaya eṣā sādhvī ciram udayate devī daivī prasiddhir vinyastāyaṃ madhuripu-kare rādhikāyāṃ bhavatyā dhinvan bhāvī bhuvanam anayoḥ prema-saubhāgya-gaṇṭha- nirghoṣākhyaḥ pariṇaya-vidhau ratnadḥarābhiṣekaḥ

चन्द्रावली: (स-हर्षम्) अज्जे मह वि एसो च्चे-अ- कमो. ता गो-उलेसरि-ए समम् सप्पदि-अदु.

candrāvalī: (sa-harṣam) ajje maha vi eso cce-a- kamo. tā go-ulesari-e samam sappadi-adu.

(पौर्णमासी यशोदाम् आवेदयति.)

(paurṇamāsī yaśodām āvedayati.)

यशोदा: जद वच्छ चन्द-अलि किम् पि अब्भत्थेदि.

yaśodā: jada vaccha canda-ali kim pi abbhatthedi.

कृष्णः: अम्ब कथय. कम् अस्याः परिपूरयिष्याम्य् अभिलाषम्.

kṛṣṇaḥ: amba kathaya. kam asyāḥ paripūrayiṣyāmy abhilāṣam.

यशोदा: एव्वम् नेदम्.

yaśodā: evvam nedam.

कृष्णः: अम्ब यथाज्नपयति. (इत्य् उपसृत्य जनान्तिकम्.) देवि दुर्वाहो ऽयम् गरीयान् महा-भरः. तद् इतो ऽन्यद् आज्नापय.

kṛṣṇaḥ: amba yathājnapayati. (ity upasṛtya janāntikam.) devi durvāho 'yam garīyān mahā-bharaḥ. tad ito 'nyad ājnāpaya.

चन्द्रावली: (स-प्रणयेर्ष्यम्) थने विज्झसि. जम् लद्ध- कन्दोसि. (इति राधाम् करे धृत्वा.) पुन्दरिकक्ख एस मे बहिनि अम्ह-स-असदो वि तु-ए प-उर-पेम्मेण सम्भ-अनिज्ज. (इति कृष्ण- पाणौ समर्पयति.)

candrāvalī: (sa-praṇayerṣyam) thane vijjhasi. jam laddha- kandosi. (iti rādhām kare dhṛtvā.) pundarikakkha esa me bahini amha-sa-asado vi tu-e pa-ura-pemmeṇa sambha-anijja. (iti kṛṣṇa- pāṇau samarpayati.)

कृष्णः: (नीचैः) देवि कस् ते प्रसादम् नाभिनन्दति. (इति सादरं गृह्णाति.)

kṛṣṇaḥ: (nīcaiḥ) devi kas te prasādam nābhinandati. (iti sādaraṃ gṛhṇāti.)

(नेपथ्ये) उद्दिश्यमान-सरणिर् ननु रैवतेन गोवर्धनस्य कर-सम्भृत-वाम-पाणिः भल्लूक-मल्ल-वदनाद् उपलभ्य वार्तां विन्ध्यो मुकुन्द-नगरीं नग-राड् उपैति

(nepathye) uddiśyamāna-saraṇir nanu raivatena govardhanasya kara-sambhṛta-vāma-pāṇiḥ bhallūka-malla-vadanād upalabhya vārtāṃ vindhyo mukunda-nagarīṃ naga-rāḍ upaiti

पौर्णमासी: पश्यत पश्यत धृत-हलधर-पाणिः पर्व-वेदीम् अपूर्वं प्रविशति वसुदेवो वृष्णि-वीरैः परीतः यदु-कुल-रमणीनां श्रेणीभिः सेव्यमाना सदयम् उपनयन्ती रेवतीं देवकी च

paurṇamāsī: paśyata paśyata dhṛta-haladhara-pāṇiḥ parva-vedīm apūrvaṃ praviśati vasudevo vṛṣṇi-vīraiḥ parītaḥ yadu-kula-ramaṇīnāṃ śreṇībhiḥ sevyamānā sadayam upanayantī revatīṃ devakī ca

नव-वृन्दा: पश्यत पश्यत भद्राया दक्षिणं पाणिं शैब्यायाः सव्यम् उत्सुका कराभ्याम् गृह्णाति श्यामा पुरस्ताद् इयम् आययौ

nava-vṛndā: paśyata paśyata bhadrāyā dakṣiṇaṃ pāṇiṃ śaibyāyāḥ savyam utsukā karābhyām gṛhṇāti śyāmā purastād iyam āyayau

(नेपथ्ये) विनीते राधायः परिणय-विधानानुमतिभिः स्वयं देव्या तस्मिन् पितुर् इह निबन्धे मुदितया कुमारीणां तासाम् अयम् उपनयन् षोडश कृती सहस्राणि स्मेरः प्रविशति शताध्यानि गरुडः

(nepathye) vinīte rādhāyaḥ pariṇaya-vidhānānumatibhiḥ svayaṃ devyā tasmin pitur iha nibandhe muditayā kumārīṇāṃ tāsām ayam upanayan ṣoḍaśa kṛtī sahasrāṇi smeraḥ praviśati śatādhyāni garuḍaḥ

यशोदा: अम्महे देव्वस्स एकद सव्वदो-मुहि अनु-उलद.

yaśodā: ammahe devvassa ekada savvado-muhi anu-ulada.

पौर्णमासी: पश्यत पश्यत दक्षिणतः श्रीदाम्ना वलितः सुबलेन सव्यतः स्फुरता उपचित-परमानन्दः प्रविशत्य् अयम् अग्रतो नन्दः

paurṇamāsī: paśyata paśyata dakṣiṇataḥ śrīdāmnā valitaḥ subalena savyataḥ sphuratā upacita-paramānandaḥ praviśaty ayam agrato nandaḥ

(प्रविश्य यथा-निर्दिष्टो नन्दः.) नन्दः: भगवति चरितार्थो ऽस्मि. चिर-सम्भृतस्य मनोरथस्य पूरणेन. (इति कृष्णम् आलिङ्गति.)

(praviśya yathā-nirdiṣṭo nandaḥ.) nandaḥ: bhagavati caritārtho 'smi. cira-sambhṛtasya manorathasya pūraṇena. (iti kṛṣṇam āliṅgati.)

(भगिन्यौ पौर्णमासीम् अन्तर कृत्य गोपेन्द्रम् प्रणमतः.)

(bhaginyau paurṇamāsīm antara kṛtya gopendram praṇamataḥ.)

नन्दः: वत्से परस्परस्य प्राणाधिक्यं भजन्त्यौ सौभग्यवत्यौ भूयस्तम्.

nandaḥ: vatse parasparasya prāṇādhikyaṃ bhajantyau saubhagyavatyau bhūyastam.

पौर्णमासी: निखिल-सतीनां वृन्दैर् अरुन्धतीयं निरुन्धति पदवीम् अनवाप्त-व्रत-लोपा लोपमुद्राप्य् असौ मिलति

paurṇamāsī: nikhila-satīnāṃ vṛndair arundhatīyaṃ nirundhati padavīm anavāpta-vrata-lopā lopamudrāpy asau milati

नव-वृन्दा: गीर्बाणाधिपतिः पुलोम-तनयाम् ऋद्धिं सखा धुर्जटेर् धूमोर्णाम् अरविन्दबन्ध-वसुतो गौरीम् अपाम् ईश्वरः त्वष्ट्रीं चण्डरुचिः शिवम् मरुद् असौ स्वाहां कुशानुस् तथा चन्द्रः पश्यत रोहिणीम् उपनयन् प्रपद्यते द्वारकाम्

nava-vṛndā: gīrbāṇādhipatiḥ puloma-tanayām ṛddhiṃ sakhā dhurjaṭer dhūmorṇām aravindabandha-vasuto gaurīm apām īśvaraḥ tvaṣṭrīṃ caṇḍaruciḥ śivam marud asau svāhāṃ kuśānus tathā candraḥ paśyata rohiṇīm upanayan prapadyate dvārakām

(नेपथ्ये) सैरिन्ध्रीयं सुगन्धान् प्रणयति विविधान् अङ्गराग- प्रबन्धान् दामान्य् अग्रे सुदामा मुदित-मतिर् असौ भूरिशो निर्मिमीते भङ्गीभिर् वायको ऽयं रुचिम् इह रचयत्य् अम्बराणां वराणां पूर्णानन्दाभिघूर्णत्-परिजन-गहन-द्वारकोल्लालसीति

(nepathye) sairindhrīyaṃ sugandhān praṇayati vividhān aṅgarāga- prabandhān dāmāny agre sudāmā mudita-matir asau bhūriśo nirmimīte bhaṅgībhir vāyako 'yaṃ rucim iha racayaty ambarāṇāṃ varāṇāṃ pūrṇānandābhighūrṇat-parijana-gahana-dvārakollālasīti

ललिता: विसाहे बधं किदत्थसि पुणो वि दोणं सङ्गम- महुसव-दंसनेण.

lalitā: visāhe badhaṃ kidatthasi puṇo vi doṇaṃ saṅgama- mahusava-daṃsaneṇa.

पौर्णमासी: यशोदा-मातः. उपस्थितो ऽयं सर्वाभिषेक- सम्भारः. तद् अलङ्क्रित्यतां प्रथमं राधया सह पर्व- वेदी. ततः क्रमेण कुमारीभिश् च.

paurṇamāsī: yaśodā-mātaḥ. upasthito 'yaṃ sarvābhiṣeka- sambhāraḥ. tad alaṅkrityatāṃ prathamaṃ rādhayā saha parva- vedī. tataḥ krameṇa kumārībhiś ca.

कृष्णः: (सर्वम् अभिनन्द्य जनान्तिकम्) प्रनेश्वरि राधे प्रथयस्व. किम् अतः परं प्रियं करवाणि.

kṛṣṇaḥ: (sarvam abhinandya janāntikam) praneśvari rādhe prathayasva. kim ataḥ paraṃ priyaṃ karavāṇi.

राधा: (सानन्दम् सन्स्कृतेन) सख्यस् ता मिलिता निसर्ग-मधुर-प्रेमाभिरामी-कृता यामियां समगंस्त संस्तववती स्वस्रुश् च गोष्ठेश्वरी वृन्दारण्य-निकुष्ज-धाम्नि भवता सङ्गो ऽप्य् अयं रङ्गवान् सम्वृत्तः किम् अतः परं प्रियतरं कर्तव्यम् अत्रास्ति मे

rādhā: (sānandam sanskṛtena) sakhyas tā militā nisarga-madhura-premābhirāmī-kṛtā yāmiyāṃ samagaṃsta saṃstavavatī svasruś ca goṣṭheśvarī vṛndāraṇya-nikuṣja-dhāmni bhavatā saṅgo 'py ayaṃ raṅgavān samvṛttaḥ kim ataḥ paraṃ priyataraṃ kartavyam atrāsti me

तथापीदम् अस्तु चिराद् आशा-मात्रं त्वयि विरचयन्तः स्थिर-धियो विदाध्युर् ये वासं मधुरिम-गभीरे मधु-पुरे दधानः कैशोरे वयसि सखितां गोकुल-पते प्रपद्येथास् तेषां परिचयम् अवश्यं नयनयोः

tathāpīdam astu cirād āśā-mātraṃ tvayi viracayantaḥ sthira-dhiyo vidādhyur ye vāsaṃ madhurima-gabhīre madhu-pure dadhānaḥ kaiśore vayasi sakhitāṃ gokula-pate prapadyethās teṣāṃ paricayam avaśyaṃ nayanayoḥ

किं च या ते लीला-पद-परिमलोद्गारि-वन्य-परीता धन्या क्षौणी विलसति वृता माथुरी माधुरीभिः तत्रास्माभिश् चटुल-पशुपी-भाव-मुग्धान्तराभिः सम्वीतं त्वं कलय वदनोल्लासि-वेणुर् विहारम्

kiṃ ca yā te līlā-pada-parimalodgāri-vanya-parītā dhanyā kṣauṇī vilasati vṛtā māthurī mādhurībhiḥ tatrāsmābhiś caṭula-paśupī-bhāva-mugdhāntarābhiḥ samvītaṃ tvaṃ kalaya vadanollāsi-veṇur vihāram

कृष्णः: प्रिये तथास्तु.

kṛṣṇaḥ: priye tathāstu.

राधा: कधम् वि-अ. (कृष्णः स्थगितम् इवापसव्यतो विलोकते.)

rādhā: kadham vi-a. (kṛṣṇaḥ sthagitam ivāpasavyato vilokate.)

(प्रविशय गार्ग्या सहापटी-क्षेपेणैकानंशा.) एकानांशा: सखि राधे मात्रा संशयं कृथाः. यतो भवत्यः श्रीमद्-गोकुले तत्रैव वर्तन्ते. किन्तु मयैव काल-क्षेपार्थम् अन्यथा प्रपन्चितम्. तद् एतन् मनस्य् अनुभूयताम्. कृष्णो ऽप्य् एस तत्र गत एव प्रतीयताम्.

(praviśaya gārgyā sahāpaṭī-kṣepeṇaikānaṃśā.) ekānāṃśā: sakhi rādhe mātrā saṃśayaṃ kṛthāḥ. yato bhavatyaḥ śrīmad-gokule tatraiva vartante. kintu mayaiva kāla-kṣepārtham anyathā prapancitam. tad etan manasy anubhūyatām. kṛṣṇo 'py esa tatra gata eva pratīyatām.

गर्गि: (स्वगतम्) फलिदम् मे तद-मुहदो सुदेन.

gargi: (svagatam) phalidam me tada-muhado sudena.

(राधा प्रणिधाय वैस्वस्यं नाटयति.) गर्गि: सहि समस्ससिहि सम्स्ससिहि. (राधा समाश्वस्य तिर्यक् कृष्णम् अवलोकते.)

(rādhā praṇidhāya vaisvasyaṃ nāṭayati.) gargi: sahi samassasihi samssasihi. (rādhā samāśvasya tiryak kṛṣṇam avalokate.)

कृष्णः: प्रिये भूयः किं ते प्रियं करवाणि.

kṛṣṇaḥ: priye bhūyaḥ kiṃ te priyaṃ karavāṇi.

राधा: (स्मितं कृत्व) बहिरङ्ग-जनालक्ष्यतया श्री-गोकुलम् अपि स्व-स्वरूपैर् अलङ्करवामेति.

rādhā: (smitaṃ kṛtva) bahiraṅga-janālakṣyatayā śrī-gokulam api sva-svarūpair alaṅkaravāmeti.

कृष्णः: प्रिये तथास्तु. तद् एहि. स्वसुस् तवाभ्यर्थनम् अबन्ध्यम् करवाम. (इति सर्वैर् आवृतौ निष्क्रान्तौ.) (इति निष्क्रान्ताः सर्वे.)

kṛṣṇaḥ: priye tathāstu. tad ehi. svasus tavābhyarthanam abandhyam karavāma. (iti sarvair āvṛtau niṣkrāntau.) (iti niṣkrāntāḥ sarve.)

नाटके समुचितम् अपीश्वरः स्वैरम् अप्रकटयन्न् उदात्तताम् तत्र मन्मथ-मनोहरो हरिर् लीलया ललित-भावम् अययौ

nāṭake samucitam apīśvaraḥ svairam aprakaṭayann udāttatām tatra manmatha-manoharo harir līlayā lalita-bhāvam ayayau

पूर्णं कला-चतुः-षष्ट्या लक्षणैर् भूषणैर् अपि भजन्तु श्रित-गन्धर्वं धीरा ललित-माधवम्

pūrṇaṃ kalā-catuḥ-ṣaṣṭyā lakṣaṇair bhūṣaṇair api bhajantu śrita-gandharvaṃ dhīrā lalita-mādhavam

नन्देषु-वेदेन्दु-मिते शुक्रस्य मासस्य तिथौ चतुर्थ्याम् दिने दिनेशस्य हरिं प्रणम्य समापयम् भद्र-वने प्रबन्धम्

nandeṣu-vedendu-mite śukrasya māsasya tithau caturthyām dine dineśasya hariṃ praṇamya samāpayam bhadra-vane prabandham

तट-स्थेनापि गम्भीरे रस-स्रोतसि यन् मया सर्वतो-मुखम् आकीर्णं तत् क्षमध्वं मनीषिनः

taṭa-sthenāpi gambhīre rasa-srotasi yan mayā sarvato-mukham ākīrṇaṃ tat kṣamadhvaṃ manīṣinaḥ