Tender Madhusūdana

यमुना-तीर-वानीर-निकुञ्जे मन्दं आस्थितं । प्राह-प्रेम-भरोद्भ्रान्तं माधवं राधिका-सखी

yamunā-tīra-vānīra-nikuñje mandaṁ āsthitaṁ | prāha-prema-bharodbhrāntaṁ mādhavaṁ rādhikā-sakhī

निन्दति चन्दनम् इन्दुकिरणम् अनु विन्दति खेदम् अधीरम् । व्याल-निलय-मिलनेन गरलम् इव कलयति मलय-समीरम् माधव मनसिज-विशिख-भयाद् इव भवद्-अवनया त्वयि लीना । सा विरहे तव दीना ॥ध्रुव-पदम् ॥

nindati candanam indukiraṇam anu vindati khedam adhīram | vyāla-nilaya-milanena garalam iva kalayati malaya-samīram mādhava manasija-viśikha-bhayād iva bhavad-avanayā tvayi līnā | sā virahe tava dīnā ||dhruva-padam ||

अविरल-निपतित-मदन-शराद् इव भवद्-अवनाय वीशालम् । स्व-हृदय-मर्मणि वर्म करोति सजल-नलिनी-दल-जालम्

avirala-nipatita-madana-śarād iva bhavad-avanāya vīśālam | sva-hṛdaya-marmaṇi varma karoti sajala-nalinī-dala-jālam

कुसुम-विशिख-शर-तल्पम् अनल्प-विलास-कला-कमणीयम् । व्रतम् इव तव परिरम्भ-सुखाय करोति कुसुम-शयनीयम्

kusuma-viśikha-śara-talpam analpa-vilāsa-kalā-kamaṇīyam | vratam iva tava parirambha-sukhāya karoti kusuma-śayanīyam

वहति च चलित-वि१ओचन-जल-भरम् आनन-कमतम् उदारम् । विधुम् इव विकट-विधुन्तुद-दन्त-दलन-गलितामृत-धारम्

vahati ca calita-vi1ocana-jala-bharam ānana-kamatam udāram | vidhum iva vikaṭa-vidhuntuda-danta-dalana-galitāmṛta-dhāram

विलिखति रहसि कुरङ्ग-मदेन भवन्तम् असम-शर-भूतम् । प्रणमति मकरम् अधो विनिधाय करे च शरं नव-चूतम्

vilikhati rahasi kuraṅga-madena bhavantam asama-śara-bhūtam | praṇamati makaram adho vinidhāya kare ca śaraṁ nava-cūtam

ध्यान-लयेन पुरः परिकल्प्य भवन्तम् अतीव दुरापम् । विलपति हसति विषीदति रोदिति चञ्चति मुञ्चति तापम्

dhyāna-layena puraḥ parikalpya bhavantam atīva durāpam | vilapati hasati viṣīdati roditi cañcati muñcati tāpam

प्रति-पदम् इदम् अपि निगदति माधव तव चरणे पतिताहम् । त्वयि विमुखे मयि सपदि सुधा-निधिर् अपि तनुते तनु-दाहम्

prati-padam idam api nigadati mādhava tava caraṇe patitāham | tvayi vimukhe mayi sapadi sudhā-nidhir api tanute tanu-dāham

श्री-जयदेव-भणितम् इदम् अधिकं यदि मनसा नटणीयम् । हरि-विरह-कुल-बल्लव-युवति-सखी-वचनं पठनीयम्

śrī-jayadeva-bhaṇitam idam adhikaṁ yadi manasā naṭaṇīyam | hari-viraha-kula-ballava-yuvati-sakhī-vacanaṁ paṭhanīyam

आवासो विपिनायते प्रिय-सखी-मलापि जालायते तापोऽपि श्वसितेन दावदहन-ज्वाल-कलापायते । सापि त्वद्-विरहेण हन्त हरिणी-रूपायते हा कथं कन्दर्पोऽपि यमायते विरचयन् शार्दूल-विक्रीडितम्

āvāso vipināyate priya-sakhī-malāpi jālāyate tāpo'pi śvasitena dāvadahana-jvāla-kalāpāyate | sāpi tvad-viraheṇa hanta hariṇī-rūpāyate hā kathaṁ kandarpo'pi yamāyate viracayan śārdūla-vikrīḍitam

स्तन-विनिःइतम् अपि हारम् उदारम् । स मनुते कृशा-तनुर् इव भारम् राधिका तव विरहे केशव ॥ ध्रुव-पदम् ॥

stana-viniḥitam api hāram udāram | sa manute kṛśā-tanur iva bhāram rādhikā tava virahe keśava || dhruva-padam ||

सरस-मसृणम् अपि मलयज-पङ्कम् । पश्याति विषम् इव वपुषि सशङ्कम्

sarasa-masṛṇam api malayaja-paṅkam | paśyāti viṣam iva vapuṣi saśaṅkam

श्वसित-पवनम् अनुपम-परिणाहम् । मदन-दहनम् इव वहति सदाहम्

śvasita-pavanam anupama-pariṇāham | madana-dahanam iva vahati sadāham

दिशि दिशि किरति सजल-कण-जालम् । नयन-नलिनम् इव विगलित-नालम्

diśi diśi kirati sajala-kaṇa-jālam | nayana-nalinam iva vigalita-nālam

त्यजति न पानि-तलेन कपोलम् । बाल-शशिनम् इव सायम् अलोलम्

tyajati na pāni-talena kapolam | bāla-śaśinam iva sāyam alolam

नयन-विषयम् अपि किसलय-तल्पं । कलयति विहित-हुताश-विकल्पम्

nayana-viṣayam api kisalaya-talpaṁ | kalayati vihita-hutāśa-vikalpam

हरिर् इति हरिर् इति जपति सकर्णम् । विरह-विहित-मरणेव निकामं

harir iti harir iti japati sakarṇam | viraha-vihita-maraṇeva nikāmaṁ

स्रि-जयदेव-भणितम् इति गीतम् । सुखयतु केशव-पदम् उपनीतम् ।

sri-jayadeva-bhaṇitam iti gītam | sukhayatu keśava-padam upanītam |

स रोमाञ्चति सीत्-करोति विलपत्य् उत्कम्पते ताम्यति ध्यायत्य् उद्भ्रमति प्रमीलति पतत्य् उद्यति मूर्च्छत्य् अपि । एतावत्य् अतनु-ज्वरे वर-तनुर् जीवेन् न किं ते रसात् स्वर्-वैद्य-प्रतिमा प्रसीदसि यदि त्यक्तोऽन्यथा हस्तकः

sa romāñcati sīt-karoti vilapaty utkampate tāmyati dhyāyaty udbhramati pramīlati pataty udyati mūrcchaty api | etāvaty atanu-jvare vara-tanur jīven na kiṁ te rasāt svar-vaidya-pratimā prasīdasi yadi tyakto'nyathā hastakaḥ

स्मरातुरं दैवत-वैद्य-हृद्य त्वद्-अङ्ग-सङ्गामृत-मात्र-साध्यम् । निवृत्त-बाधां कुरुषे न राधाम् उपेन्द्र वज्राद् अपि दारुणोऽसि

smarāturaṁ daivata-vaidya-hṛdya tvad-aṅga-saṅgāmṛta-mātra-sādhyam | nivṛtta-bādhāṁ kuruṣe na rādhām upendra vajrād api dāruṇo'si

कन्दर्प-ज्वर-संज्वरातुर-तनोर् अश्चर्यम् अस्याश् चिरं चेतश् चन्दन-चन्द्रमः-कमलिनी-चिन्तासु सन्ताम्यति । किन्तु क्लान्ति-वशेन शीतल-तनुं त्वाम् एकम् एव प्रियं ध्यायन्ती रहसि स्थिता कथम् अपि क्षीणा क्षणं प्राणिति

kandarpa-jvara-saṁjvarātura-tanor aścaryam asyāś ciraṁ cetaś candana-candramaḥ-kamalinī-cintāsu santāmyati | kintu klānti-vaśena śītala-tanuṁ tvām ekam eva priyaṁ dhyāyantī rahasi sthitā katham api kṣīṇā kṣaṇaṁ prāṇiti

क्षणम् अपि विरहः पुरा न सेहे नयन-निमीलन-खिन्नया यया ते । श्वसिति कथम् असौ रसाल-शाखां चिर-विरहेण विलोक्य पुष्पिताग्रम्

kṣaṇam api virahaḥ purā na sehe nayana-nimīlana-khinnayā yayā te | śvasiti katham asau rasāla-śākhāṁ cira-viraheṇa vilokya puṣpitāgram

वृष्टि-व्याकुल-गोकुल-वन-रसाद् उद्धृत्य गोवर्धनं बिभ्रद् बल्लव-वल्लभाभिर् अधिकानन्दाच् चिरं चुम्बितः । दर्पेणेव तद्-अर्पिताधर-तटी-सिन्दूर-मुद्राङ्कितो बाहुर् गोप-तनोस् तनोतु भवतां श्रेयांसि कंस-द्विषः

vṛṣṭi-vyākula-gokula-vana-rasād uddhṛtya govardhanaṁ bibhrad ballava-vallabhābhir adhikānandāc ciraṁ cumbitaḥ | darpeṇeva tad-arpitādhara-taṭī-sindūra-mudrāṅkito bāhur gopa-tanos tanotu bhavatāṁ śreyāṁsi kaṁsa-dviṣaḥ