Skip to main content

Gīta-govinda · Sarga 3 of 12

Bewildered Madhusūdana

Unit 3 of 12Gīta-govinda 3.1Gīta-govinda 3.1616 source entries

Gīta-govinda 3.1

Source

कंसारिर् अपि संसार-वासनाबद्ध-शृङ्खलाम् । राधाम् आधाय हृदये तत्याज व्रज-सुन्दरीः

kaṁsārir api saṁsāra-vāsanābaddha-śṛṅkhalām | rādhām ādhāya hṛdaye tatyāja vraja-sundarīḥ

English translation

Therefore Kamsa's enemy, now chained to mundane yearnings of this worldly life by lodging Rādhā in his heart, has left his multitude of lovely women.

Gīta-govinda 3.2

Source

इतस् ततस् ताम् अनुसृत्य राधिकाम् अनङ्ग-बाण-व्रण-खिन्न-मानसः । कृतानुतापः स कलिन्द-नन्दिनी- तटान्त-कुञ्जे विषसाद माधवः

itas tatas tām anusṛtya rādhikām anaṅga-bāṇa-vraṇa-khinna-mānasaḥ | kṛtānutāpaḥ sa kalinda-nandinī- taṭānta-kuñje viṣasāda mādhavaḥ

English translation

And more, with love-god's arrows in his thoughts, and much repenting, he has followed Rādhā. Sloping thickets of the Yamunā must show a Mādhava with honey lost.

Gīta-govinda 3.3

Source

माम् इयं चलिता विलोक्य वृतं वधू-निचयेन । सापराधतया मयापि न वारिताऽतिभयेन हरि हरि हतादरतया गता सा कुपितेव ॥ध्रुव-पदम् ॥

mām iyaṁ calitā vilokya vṛtaṁ vadhū-nicayena | sāparādhatayā mayāpi na vāritā'tibhayena hari hari hatādaratayā gatā sā kupiteva ||dhruva-padam ||

English translation

All too plainly in my crowd of women her looking found me, and I feel ashamed. So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.4

Source

किं करिष्यति किं वदिष्यति सा चिरं विरहेण । किं धनेन जनेन किं मम जीवितेन गृहेण

kiṁ kariṣyati kiṁ vadiṣyati sā ciraṁ viraheṇa | kiṁ dhanena janena kiṁ mama jīvitena gṛheṇa

English translation

Not knowing how she sees this absence, what are followers or home or wealth to me? So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.5

Source

चिन्तयामि तद्-आननं कुटिल-भ्रू कोप-भरेण । शोन-पद्मम् इवोपरि-भ्रमताकुलं भ्रमरेण

cintayāmi tad-ānanaṁ kuṭila-bhrū kopa-bhareṇa | śona-padmam ivopari-bhramatākulaṁ bhramareṇa

English translation

Those eyebrows bent I see as circling bees that irritate the reddened lotus flower. So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.6

Source

ताम् अहं हृदि सङ्गताम् अनीशं भृशं रमयामि । किं वनेऽनुसरामि ताम् इह किं वृथा विलपामि

tām ahaṁ hṛdi saṅgatām anīśaṁ bhṛśaṁ ramayāmi | kiṁ vane'nusarāmi tām iha kiṁ vṛthā vilapāmi

English translation

Must I now follow her and call in woods who had the pleasure of her close to heart? So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.7

Source

तन्वि खिन्नम् असूयया हृदयं तवाकलयामि । तन् न वेद्मि कुतो गतासि न तेन तेऽनुनयामि

tanvi khinnam asūyayā hṛdayaṁ tavākalayāmi | tan na vedmi kuto gatāsi na tena te'nunayāmi

English translation

With courteous words your rage and jealousy I'd calm if I could know where you have gone. So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.8

Source

दृश्यसे पुरतो गतागतम् एव मे विदधासि । किं पुरेव ससम्भ्रमं परिरम्भणं न ददासि

dṛśyase purato gatāgatam eva me vidadhāsi | kiṁ pureva sasambhramaṁ parirambhaṇaṁ na dadāsi

English translation

Not here, not there you are, and do not hold me close and eagerly as once you did. So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.9

Source

क्षम्यताम् अपरं कदापि तवेदृशं न करोमि । देहि सुन्दरि दर्शनं मम मन्मथेन दुनोमि

kṣamyatām aparaṁ kadāpi tavedṛśaṁ na karomi | dehi sundari darśanaṁ mama manmathena dunomi

English translation

Forgive me for the things I'd not repeat with one so beautiful who haunts my sight. So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.10

Source

वर्णितं जयदेवकेन हरेर् इदं प्रवणेन । किन्दुबिल्व-समुद्र-सम्भव-रोहिणी-रमणेन

varṇitaṁ jayadevakena harer idaṁ pravaṇena | kindubilva-samudra-sambhava-rohiṇī-ramaṇena

English translation

So Jayadeva praises Krishna, star as moon above the sea at Tindubilva. So thoughtlessly I acted, Rādhā left.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.11

Source

हृदि बिस-लता-हरो नायं भुजङ्गम-नायकह् कुवलय-दल-श्रेणी कण्ठे न सा गरल-द्युतिः । मलयज-रजो नेदं भस्म प्रिय-रहिते मयि प्रहर न हर-भ्रान्त्याऽनङ्ग क्रुधा किम् उ धावसि

hṛdi bisa-latā-haro nāyaṁ bhujaṅgama-nāyakah kuvalaya-dala-śreṇī kaṇṭhe na sā garala-dyutiḥ | malayaja-rajo nedaṁ bhasma priya-rahite mayi prahara na hara-bhrāntyā'naṅga krudhā kim u dhāvasi

English translation

Why, when coiling lotuses are not a snake, nor petalled neck has venomed hue, nor sandal-paste be ash on this poor body, should the love-god choose to ravage me?

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.12

Source

पाणौ मा कुरु चूत-सायकम् अमुं मा चापम् आरोपय कृईडा-निर्जित-वीश्व मूर्च्छित-जनाघातेन किं पौरुषम् । तस्या एव मृगी-दृशो मनसिज प्रेण्खत्-कताक्षाशुग- श्रेणी-जर्जरितं मनाग् अपि मनो नाद्यापि सन्धुक्षते

pāṇau mā kuru cūta-sāyakam amuṁ mā cāpam āropaya kṛīḍā-nirjita-vīśva mūrcchita-janāghātena kiṁ pauruṣam | tasyā eva mṛgī-dṛśo manasija preṇkhat-katākṣāśuga- śreṇī-jarjaritaṁ manāg api mano nādyāpi sandhukṣate

English translation

In sport you conquer. Do not lift at those already fainting your fierce mango bow. Those fusillades of darting, deer-like glances find my thoughts in scattered disarray.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.13

Source

भ्रू-पल्लवं धनुर् अपाङ्ग-तरण्गितानि बाणा गुणः श्रवण-पालिर् इति स्मरेण । तस्याम् अनङ्ग-जय-जङ्गम-देवतायाम् अस्त्राअणि निर्जित-जगन्ति किम् अर्पितानि

bhrū-pallavaṁ dhanur apāṅga-taraṇgitāni bāṇā guṇaḥ śravaṇa-pālir iti smareṇa | tasyām anaṅga-jaya-jaṅgama-devatāyām astrāaṇi nirjita-jaganti kim arpitāni

English translation

Her brow the love-god has for archer, crossing glances for his arrows, earlobe bow-string. Have weapons of a love-god disembodied in this living goddess conquered all?

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.14

Source

भ्रू-चापे निहितः कटाक्ष-विशिखो निर्मातु मर्म-व्यथां श्यामात्मा कुटिलः करोतु कबरी-भारोऽपि मारोद्यमम् । मोहं तावद् अयं च तन्वि तनुतां बिम्ब-धरो रागवान् सद्-वृत्तः स्तन-मण्डलस् तव कथं प्राणैर् मम क्रीडति

bhrū-cāpe nihitaḥ kaṭākṣa-viśikho nirmātu marma-vyathāṁ śyāmātmā kuṭilaḥ karotu kabarī-bhāro'pi mārodyamam | mohaṁ tāvad ayaṁ ca tanvi tanutāṁ bimba-dharo rāgavān sad-vṛttaḥ stana-maṇḍalas tava kathaṁ prāṇair mama krīḍati

English translation

That arched brow hurts me with its loosened arrows, breath deserts me in those coils of hair, all consciousness dissolves at those red lips, and life's a plaything at those rounded breasts.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.15

Source

तानि स्पर्श-सुखानि ते च तरलः स्निग्धा दृशोर् विभ्रमास् तद्-वक्त्राम्बुज-सौरभं स च सुधा-स्यन्दि गिरा- वक्रिमा । स बिम्बाधर-माधुरीति विषयासङ्गेऽपि चेन् मानसं तस्यां लग्न-समाधि हन्त विरह-व्याधिः कथं वर्धते

tāni sparśa-sukhāni te ca taralaḥ snigdhā dṛśor vibhramās tad-vaktrāmbuja-saurabhaṁ sa ca sudhā-syandi girā- vakrimā | sa bimbādhara-mādhurīti viṣayāsaṅge'pi cen mānasaṁ tasyāṁ lagna-samādhi hanta viraha-vyādhiḥ kathaṁ vardhate

English translation

A touch, her comfort in it, play of eyes, that mouth, its fragrance and uncertain words: When fixed beyond me is all sense of her how can this separation’s pain increase?

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate

Gīta-govinda 3.16

Source

तिर्यक्-कण्ठ-विलोल-मौलि-तरलोत्तंसस्य वम्शोच्चरद्- गीत-स्थान-कृतावधान-ललना-लक्षैर् न सम्लक्षिताः । सम्मुग्धे मधुसूदनस्य मधुरे राधा-मुखेन्दौ सुधा- सारे कन्दलिताश् चिरं ददतु वः क्षेमं कटाक्षोर्मयः

tiryak-kaṇṭha-vilola-mauli-taralottaṁsasya vamśoccarad- gīta-sthāna-kṛtāvadhāna-lalanā-lakṣair na samlakṣitāḥ | sammugdhe madhusūdanasya madhure rādhā-mukhendau sudhā- sāre kandalitāś ciraṁ dadatu vaḥ kṣemaṁ kaṭākṣormayaḥ

English translation

Fresh editorial translation from the Gīta-govinda root text, corrected edition 2.00 authority

May the waves of Rādhā’s sidelong glances bestow lasting well-being upon you. They blossomed in the nectarean moon of her face when, among thousands of women intent on the notes rising from his flute, no one noticed the graceful tilt of Madhusūdana’s neck, his swaying crown, and trembling earrings.

Prabandha 7 · gurjarī-rāga-yati-tālābhyāṁ gīyate