Chapter 102

द्व्यधिकशततमोऽध्यायः नारायण उवाच कृण्णः सांदीपनेर्गेहं गत्वा च सबलो मुदा । नमश्चकार स्वगुरुं गुरुपत्नीं पतिव्रताम् ।। १ ।। शुभाशिषं गृहीत्वा च दत्त्वा रत्नमणिं हरिः । गुरवे तस्य भार्यायै तमुवाच यथोचितम् ।। २ ।। श्रीकृष्ण उवाच त्वत्तो विद्यां लभिष्यामि वाञ्छितां वाञ्छितं मम । कृत्वा शुभक्षणं विप्र मां पाठय यथोचितम् ।। ३ ।। ओमित्युक्त्वा मुनिश्रेष्ठः पूजयामास तं मुदा । मधुपर्कप्राशनेन गवा वस्त्रेण चन्दनैः ।। ४ ।। मिष्टान्नं भोजयामास ताम्बूलं च सुवासितं । सुप्रियं कथयामास तुष्टाव परमेश्वरम् ।। ५ ।। सांदीपनिरुवाच परं ब्रह्म परं धाम परमीश परात्पर । स्वेच्छामयं स्वयंज्योतिर्निलिप्तैको निरङ्कुशः ।। ६ ।। भक्तैकनाथ भक्तेष्ट भक्तानुग्रहविग्रह । भक्तवाञ्छाकल्पतरो भक्तानां प्राणवल्लभ ।। ७ ।। मायया बालरूपोऽसि ब्रह्मेशशेषवन्दितः । मायया भुवि भूपाल भुवो भारक्षयाय च ।। ८ ।। योगिनो यं विदन्त्येवं ब्रह्मज्योतिः सनातनम् । ध्यायन्ते भक्तनिवहा ज्योतिरभ्यन्तरे मुदा ।। ९ ।। द्विभुजं मुरलीहस्तं सुन्दरं श्यामहुपकम् । चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं सस्मितं भक्तवत्सलम् ।। १० ।। पीताम्बरधरं देवं वनमालविभूषितम् । लीलापाङ्गतरङ्गैश्च निन्दितानङ्गमूर्च्छितम् ।। ११ ।। अलक्तभवनं तद्वत्पादपद्मं सुशोभनम् । कौस्तुभोद्भासिताङ्गं च दिव्यमूर्तिं मनोहरम् ।। १२ ।। ईषद्धास्यप्रसन्नं च सुवेषं प्रस्तुतं सुरैः । देवदेवं जगन्नाथं त्रेलोक्यमोहनं परम् ।। १३ ।। कोटिकन्दर्पलीलाभं कमनीयमनीश्वरम् । अमूल्यरत्ननिर्माणभूषणौघेन भूषितम् ।। १४ ।। वरं वरण्यं वरदं वरदानामभीप्सितम् । चतुर्णामपि वेदानां कारणानां च कारणम् ।। १५ ।। पाठार्थ मत्प्रियस्थानमागतोऽसि च मायया । पाठं ते लोकशिक्षार्थं रमणं गमनं रणम् ।। स्वात्मारामस्य च विभोः परिपूर्णतमस्य च ।। १६ ।। गुरुपत्न्युवाच अद्य मे सफलं जन्म सफलं जीवनं मम । पातिव्रत्यं च सफलं सफलं च तपोवनम् ।। १७ ।। मद्दक्षहस्तः सफलो दत्तं येनान्नमीप्सितम् । तदाश्रमं तीर्थपरं तीर्थपादपदाङ्कितम् ।। १८ ।। त्वत्पादरजसा पूता गृहाः प्राङ्गणमुत्तमम् । त्वत्पादपद्मं दृष्ट्वा चैवाऽऽवयोर्जन्मखण्डनम् ।। १९ ।। तावद्दुःखं च शोकश्च तावद्भोगश्च रोगकः । तावज्जन्मानि कर्माणि क्षुत्पिपासादिकानि च ।। २० ।। यावत्त्वत्पादपद्मस्य भजनं नास्ति दर्शनम् । हे कालकाल भगवन्स्रष्टुः संहर्तुरीश्वर ।। २१ ।। कृपां कुरु कृपानाथ मायामोहनिकृन्तन । इत्युक्त्वा साश्रुनेत्रा सा क्रोडे कृत्वा हरिं पुनः स्वस्तनं पाययामास प्रेम्णा च देवकी यथा ।। २२ ।। श्रीकृष्ण उवाच मातस्त्वं मां कथं स्तौषि बालं दुग्धमुखं सुतम् । गच्छ गोलोकमिष्टं च स्वामिना सहसाप्रतम् ।। २३ ।। त्यक्त्वा प्राकृतिकं मिथ्या नश्वरं च कलेवरम् । विधाय निर्मलं देहं जन्ममृत्युजराहरम् ।। २४ ।। इत्युक्तवा चतुरो वेदान्पठित्वा मुनिपुंगवात् । मासेन परया भक्त्या दत्त्वा पुत्रं मृतं पुरा ।। २५ ।। रत्नानां च त्रिलक्षं च मणीनां पञ्चलक्षणम् । हीरकाणां चतुर्लक्षं मुक्तानां पञ्चलक्षकम् ।। २६ ।। माणिक्यानां द्विलक्षं च वस्त्रं त्रैलोक्यदुर्लभम् । हारं च दुर्गया दतं हस्तरत्नाङ्गुलीयकम् ।। २७ ।। दशकोटिं सुवर्णानां गुरवे दक्षिणां ददौ । अमूल्यरत्ननिर्माणं नारीसर्वाङ्गभूषणमा ।। २८ ।। गुरुप्रियायै प्रददौ वह्निशुद्धांशुकं वरम् । मुनिर्दत्त्वा च पुत्राय तःसर्वं प्रियया सह ।। २९ ।। सद्रत्नरथमारुह्य ययौ गोलोकमुत्तमम् । तमद्भूतं हरिं दृष्ट्वा प्रययौ स्वालयं मुदा ।। ३० ।। एवं ब्रह्मण्यदेवस्य चरित्रं शृणु नारद । इदं स्तोत्रं महापुण्यं यः पठेद्भक्तिपूर्वकम् ।। ३१ ।। श्रीकृष्णे निश्चलां भक्तिं लभते नात्र संशयः । अस्पष्टकीर्तिः सुयशा मूर्खो भवति पण़्डितः ।। ३२ ।। इह लोके सुखं प्राप्य यात्यन्ते श्रीहरेः पदम् । तत्र नित्यं हरेर्दास्यं लभते नात्र संशयः ।। ३३ ।। इतिo श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo मुनिपत्नीस्तोत्रं नाम द्व्यधिकशततमोऽध्यायः ।। १०२ ।।

dvyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ nārāyaṇa uvāca kṛṇṇaḥ sāṃdīpanergehaṃ gatvā ca sabalo mudā | namaścakāra svaguruṃ gurupatnīṃ pativratām || 1 || śubhāśiṣaṃ gṛhītvā ca dattvā ratnamaṇiṃ hariḥ | gurave tasya bhāryāyai tamuvāca yathocitam || 2 || śrīkṛṣṇa uvāca tvatto vidyāṃ labhiṣyāmi vāñchitāṃ vāñchitaṃ mama | kṛtvā śubhakṣaṇaṃ vipra māṃ pāṭhaya yathocitam || 3 || omityuktvā muniśreṣṭhaḥ pūjayāmāsa taṃ mudā | madhuparkaprāśanena gavā vastreṇa candanaiḥ || 4 || miṣṭānnaṃ bhojayāmāsa tāmbūlaṃ ca suvāsitaṃ | supriyaṃ kathayāmāsa tuṣṭāva parameśvaram || 5 || sāṃdīpaniruvāca paraṃ brahma paraṃ dhāma paramīśa parātpara | svecchāmayaṃ svayaṃjyotirniliptaiko niraṅkuśaḥ || 6 || bhaktaikanātha bhakteṣṭa bhaktānugrahavigraha | bhaktavāñchākalpataro bhaktānāṃ prāṇavallabha || 7 || māyayā bālarūpo'si brahmeśaśeṣavanditaḥ | māyayā bhuvi bhūpāla bhuvo bhārakṣayāya ca || 8 || yogino yaṃ vidantyevaṃ brahmajyotiḥ sanātanam | dhyāyante bhaktanivahā jyotirabhyantare mudā || 9 || dvibhujaṃ muralīhastaṃ sundaraṃ śyāmahupakam | candanokṣitasarvāṅgaṃ sasmitaṃ bhaktavatsalam || 10 || pītāmbaradharaṃ devaṃ vanamālavibhūṣitam | līlāpāṅgataraṅgaiśca ninditānaṅgamūrcchitam || 11 || alaktabhavanaṃ tadvatpādapadmaṃ suśobhanam | kaustubhodbhāsitāṅgaṃ ca divyamūrtiṃ manoharam || 12 || īṣaddhāsyaprasannaṃ ca suveṣaṃ prastutaṃ suraiḥ | devadevaṃ jagannāthaṃ trelokyamohanaṃ param || 13 || koṭikandarpalīlābhaṃ kamanīyamanīśvaram | amūlyaratnanirmāṇabhūṣaṇaughena bhūṣitam || 14 || varaṃ varaṇyaṃ varadaṃ varadānāmabhīpsitam | caturṇāmapi vedānāṃ kāraṇānāṃ ca kāraṇam || 15 || pāṭhārtha matpriyasthānamāgato'si ca māyayā | pāṭhaṃ te lokaśikṣārthaṃ ramaṇaṃ gamanaṃ raṇam || svātmārāmasya ca vibhoḥ paripūrṇatamasya ca || 16 || gurupatnyuvāca adya me saphalaṃ janma saphalaṃ jīvanaṃ mama | pātivratyaṃ ca saphalaṃ saphalaṃ ca tapovanam || 17 || maddakṣahastaḥ saphalo dattaṃ yenānnamīpsitam | tadāśramaṃ tīrthaparaṃ tīrthapādapadāṅkitam || 18 || tvatpādarajasā pūtā gṛhāḥ prāṅgaṇamuttamam | tvatpādapadmaṃ dṛṣṭvā caivā''vayorjanmakhaṇḍanam || 19 || tāvadduḥkhaṃ ca śokaśca tāvadbhogaśca rogakaḥ | tāvajjanmāni karmāṇi kṣutpipāsādikāni ca || 20 || yāvattvatpādapadmasya bhajanaṃ nāsti darśanam | he kālakāla bhagavansraṣṭuḥ saṃharturīśvara || 21 || kṛpāṃ kuru kṛpānātha māyāmohanikṛntana | ityuktvā sāśrunetrā sā kroḍe kṛtvā hariṃ punaḥ svastanaṃ pāyayāmāsa premṇā ca devakī yathā || 22 || śrīkṛṣṇa uvāca mātastvaṃ māṃ kathaṃ stauṣi bālaṃ dugdhamukhaṃ sutam | gaccha golokamiṣṭaṃ ca svāminā sahasāpratam || 23 || tyaktvā prākṛtikaṃ mithyā naśvaraṃ ca kalevaram | vidhāya nirmalaṃ dehaṃ janmamṛtyujarāharam || 24 || ityuktavā caturo vedānpaṭhitvā munipuṃgavāt | māsena parayā bhaktyā dattvā putraṃ mṛtaṃ purā || 25 || ratnānāṃ ca trilakṣaṃ ca maṇīnāṃ pañcalakṣaṇam | hīrakāṇāṃ caturlakṣaṃ muktānāṃ pañcalakṣakam || 26 || māṇikyānāṃ dvilakṣaṃ ca vastraṃ trailokyadurlabham | hāraṃ ca durgayā dataṃ hastaratnāṅgulīyakam || 27 || daśakoṭiṃ suvarṇānāṃ gurave dakṣiṇāṃ dadau | amūlyaratnanirmāṇaṃ nārīsarvāṅgabhūṣaṇamā || 28 || gurupriyāyai pradadau vahniśuddhāṃśukaṃ varam | munirdattvā ca putrāya taḥsarvaṃ priyayā saha || 29 || sadratnarathamāruhya yayau golokamuttamam | tamadbhūtaṃ hariṃ dṛṣṭvā prayayau svālayaṃ mudā || 30 || evaṃ brahmaṇyadevasya caritraṃ śṛṇu nārada | idaṃ stotraṃ mahāpuṇyaṃ yaḥ paṭhedbhaktipūrvakam || 31 || śrīkṛṣṇe niścalāṃ bhaktiṃ labhate nātra saṃśayaḥ | aspaṣṭakīrtiḥ suyaśā mūrkho bhavati paṇa़ḍitaḥ || 32 || iha loke sukhaṃ prāpya yātyante śrīhareḥ padam | tatra nityaṃ harerdāsyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ || 33 || itio śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo munipatnīstotraṃ nāma dvyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 102 ||