Chapter 92

अथ द्विनवतितमोऽध्यायः नारायण उवाच श्रीकृष्णप्रेरितो हृष्टः प्रणम्य च गणेश्वरम् । स्मरन्नारायणं शंभुं दुर्गा लक्ष्मीं सरस्वतीम् ।। १ ।। गङ्गां च मनसि ध्यात्वा दिमीशं तं महेश्वरम् । प्रजगामोद्धवश्चैव दृष्ट्वा मङ्गलमूचकम् ।। २ ।। शुश्राव दुंदुभिं घण्टानादं शङ्खध्वनिं तथा । हरिशब्दं च संगीतं शुश्राव मङ्गलध्वनिम् ।। ३ ।। पतिपुत्रवतीं साध्वीं प्रदीपं माल्यदर्पणम् । परिबूर्णतमं कुम्भं दधिलाजफलानि च ।। ४ ।। दूर्वाङ्कुरं शुक्लधान्यं रजतं काञ्चनं मधु । ब्राह्मणानां समूहं च कृष्णसारं वृषं घृतम् ।। ५ ।। सद्योमांसं गजेन्द्रं च नृपेन्द्रं श्वेतघोटकम् । पताकां नकुलं चाषं शुक्लं पुष्पं च चन्दनम् ।। ६ ।। दृष्ट्वैवं पथि कल्याणं प्राप वृन्दावनं वनम् । ददर्श पुरतो वृक्षं भाण्डीरे वटमक्षयम् ।। ७ ।। स्निग्धपर्ण रक्तवर्ण पुण्यदं तीर्थमीप्सितम् । सुवेषान्बालकांश्चैव रत्नभूषणभूषितान् ।। ८ ।। वदतो बलकृष्णेति रुदतश्च शुचाऽन्वितान् । तानाश्वास्य ययौ दूरं प्रविश्य नगरं मुदा ।। ९ ।। ददर्श नन्दशिबिरं रचितं विश्वकर्मणा । मणिरत्नविनिर्माणं मुक्तामाणिक्यहीरकैः ।। १० ।। परिच्छन्नं मनोरम्यं सद्रत्नकलशान्वितम् । द्वारं चित्रं विचित्राढ्यं दृष्ट्वा च प्रविवेश सः ।। ११ ।। अवरुह्य रथात्तूर्ण तस्थौ तत्प्राङ्गणे मुदा । यशोदा रोहिणी शीघ्रं पप्रच्छ कुशलं परम् ।। १२ ।। आसनं च जलं गां च मधुपर्कं ददौ मुदा । क्व नन्दः क्व बलः कृष्णः सत्यं तत्कथयोद्धव ।। १३ ।। उद्धवः कथयामास सर्व भद्रं क्रमेण च । सार्धं च बलकृष्णाभ्यां नन्दः सानन्दपूर्वकम् ।। १४ ।। आयास्यति विलम्बेन कृष्णोपनयनावधि । युष्माकं कुशलं तत्वं विज्ञाय विधिपूर्वकम् ।। १५ ।। अहं यास्यामि मथुरां यशोदे शृणु सांप्रतम् । श्रृत्वा मङ्गलवार्ता च यशोदा रोहिणी मुदा ।। १६ ।। ब्राह्मणाय ददौ रत्नं सुवर्णं वस्त्रमीप्सितम् । उद्धवं भोजयामास मिष्टान्नं च सुधोपमम् ।। १७ ।। मणिश्रेष्ठं च रत्नं च ददौ तस्मै च हीरकम् । वाद्यं च वादयामास भद्रं नानाविधं तथा ।। १८ ।। ब्रह्मणान्भोजयामास कारयामास मङ्गलम् । वेदाश्च पाठयामास परमानन्दपूर्वकम् ।। १९ ।। शंकरं पूजयामास विप्रद्वारा परं विभूम् । नानोपहारैर्नैवेद्यैः पुष्पधूपप्रदीपकैः ।। २० ।। चन्दनैर्वस्त्रताम्बूलैर्मधुगव्यघृतादिभिः । भवानीं पूजयामास श्रीवृन्दारण्यदेवताम् ।। २१ ।। षोडशोपचारैर्द्रव्यैर्बलिभिर्विविधैर्मुने । महिषाणां शते शुद्धं छागालानां सहस्रकम् ।। २२ ।। मेषाणामयुतं शुद्धं युक्तमादाय पञ्चकम् । ब्राह्मणेभ्यः स्वर्णशतं धेनुनां च शतं तथा ।। २३ ।। प्रददौ दक्षिणां तूर्ण कृष्णकल्याणहेतवे । उद्धवं पूजयामास सादरं च पुनः पुनः ।। २४ ।। समाश्वास्य यशोदां च रोहिणीं गोपबालकान् । वृद्धान्गोपालिकाः सर्वाः प्रययू रासमण्डलम् ।। २५ ।। ददर्श रासं रुचिरं चन्द्रमण्डलवर्तुलम् । श्रीरामकदलीस्तम्भशतकैरुपशोभितम् ।। २६ ।। युक्तैश्च स्निग्धवसनैश्चन्दनानां च पल्लवैः । पट्टसूत्रनिबद्धैश्च श्रीयुक्तमाल्यजालकैः ।। २७ ।। दधिलाजफलैः पट्टैः पुष्पैर्दूर्वाङ्कुरैरपि । चन्दनागुरुकस्तूरीकुङ्कुमैः परिसंस्कृतम् ।। २८ ।। वेष्टितं सक्षितं यत्नाद्गोपिकानां त्रिकोटिभिः । त्रिलक्षैः सुन्दरै रम्यैः संसक्तं रतिमन्दिरैः ।। २९ ।। लक्षगोपैः परिवृतं कृष्णागमनशङ्कितैः । यमुनां दक्षिणां कृत्वा प्रययौ मालतीवनम् ।। ३० ।। चन्दनानां चम्पकानां यूथिकानां तथैव च । केतकीमाधवीनां च वनं कृत्वा प्रदक्षिणम् ।। ३१ ।। बकुलानां वञ्जुलानामशोकानां च काननम् । मल्लिकानां पलाशानां शिरीषाणां तथैव च ।। ३२ ।। धात्रीणां काञ्चनानां च कर्णिकानां वनं तथा । नागेश्वराणां विपिनं लवङ्गानां तथैव च ।। ३३ ।। वनं च शालतालानां हिन्तालानां वनं तथा । पनसानां रसालानां लाङ्गलीनां मनोहरम् ।। ३४ ।। मन्दारकाननं रम्यं वामं कृत्वा च सत्वरम् । दृष्ट्वा कुन्दवनं रम्यं संप्राप्य मधुकाननम् ।। ३५ ।। पुंस्कोकिलानां शब्देन मधुरेण समन्वितम् । मधुव्रतसमूहानां मधुरध्वनिबूरितम् ।। ३६ ।। वन्यवृक्षैः परिवृतं माध्वीकाधारमीप्सितम् । वातेन वन्यबुष्पाणां वरितः सुरभीकृतम् ।। ३७ ।। तद्दृष्ट्वा राजमार्गेण यशोदोक्तेन सांप्रतम् । ययौ शीघ्रं निरुद्विग्निं रहस्यं बदरीवनम् ।। ३८ ।। श्रीफलानां च निम्बार्नां नारिङ्गाणां वनं तथा । पद्मानां करवीराणां तुलसीनां च काननम् ।। ३९ ।। दृष्टवा रक्तिमवर्णं च सुपक्वफलमीप्सितम् । तदेव वामतः कृत्वा विवेश कदलीवनम् ।। ४० ।। अतीव निर्जने रम्ये ददर्श राधिकाश्रमम् । मणीन्द्राणां च प्राकारं परिखादुर्गवेष्टितम् ।। ४१ ।। अत्यगम्यं रिपूणां च मित्राणां सुगमं सुखम् । गोप्यं संकेतमार्गं च रक्षकैः परिरक्षितम् ।। ४२ ।। नानाचित्रविचित्राढ्यं निर्मितं विश्वकर्मणा । मणीन्द्रमुक्तामाणिक्यहीरहारोज्ज्वलं परम् ।। ४३ ।। रत्नेन्द्रसाररचितं रत्नस्तम्भैः सुशोभितम् । रत्नसोपानसंसक्तमन्दिरेण मनोहरम् ।। ४४ ।। अमूल्यरत्नखचितं कलशैः परिशोभितम् । वाह्निशुद्धांशुकाभिश्च पताकाभिः परिष्कृतम् ।। ४५ ।। सद्रत्नदर्पणोत्कृष्टं चर्चितं श्वेतचामरैः । ददर्श सिंहद्वारं च युक्तं रत्नकपाटकैः ।। ४६ ।। द्वारोपरि विचित्रं च रम्यं वृन्दावनं वनम् । कदम्बकाननं रम्यं तद्वास्त्रहरणादिकम् ।। ४७ ।। विश्वकर्मविरचितं सुरम्यं रासमण्डलम् । नानारत्नकुटीरं च गोपगोपीसमन्वितम् ।। ४८ ।। रक्षितं गोपिकालक्षैर्वेत्रहस्तैर्मनोहरैः । स्वच्छन्दाचरणैः शश्वदमितैर्बलिभिर्मुदा ।। ४९ ।। तद्द्वारं पुरतो दृष्ट्वा विलङ्क्य च जगाम् सः । द्वितीयं द्वारमुल्लङ्घ्य तस्मादुत्तममीप्सितम् ।। ५० ।। द्वारं चतुर्थं संप्राप्य सर्वस्माच्च विलक्षणम् । तत्पश्चात्पञ्चमं द्वारं ददर्श चित्रमुत्तमम् ।। ५१ ।। द्वारषट्कं च प्रययौ सर्वत्र रुचिरं परम् । रामरावणयोर्युद्धं भित्तिचित्रं मनोहरम् ।। ५२ ।। दशावतारं विष्णोश्च कृत्रिमं रासमण्डलम् । यमुनाजलकेलिं च रचितां विश्वकर्मणा ।। ५३ ।। गोपिकानां सहस्रेणा षष्ठं द्वारं च रक्षितम् । रत्नेन्द्रसारनिर्माणभूषणैर्भूषितेन च ।। ५४ ।। सद्रत्नदण़्डहस्तेन हीरकैर्भूषितेन च । मणीन्द्रमुक्तामाणिक्यहीरहारान्वितेन च ।। ५५ ।। माधवी तत्प्रधाना सा पप्रच्छ सांप्रतं शिवम् । ददौ प्रत्युत्तरं सर्वं क्रमेण च स उद्धवः ।। ५६ ।। गत्वा विज्ञापयामास राधाप्रियसखीगणम् । सा माधवी महाहृष्टा तत्र संस्थाप्य तं मुदा ।। ५७ ।। श्रुत्वा मङ्गलवार्तां च राधाप्रियसखीगणैः । कृत्वा शङ्खध्वनिं घण्टामृदङ्गपटहस्वनम् ।। ५८ ।। कृत्वा निर्मञ्छनं शीघ्रमुद्धवं प्रियमागतम् । हृष्टा प्रवेशयामास राधाभ्यन्तरमुत्तमम् ।। ५९ ।। अमूल्यरत्ननिर्माणं गत्वा मन्दिरमुत्तमम् । ददर्श पुरतो राधां कुह्वा चन्द्रकलोपमाम् ।। ६० ।। सुपक्वपद्मनेत्रां च शयानां शोकमूर्च्छिताम् । रुदतीं रक्तवदनां विल्ष्टां च त्यक्तभूषणाम् ।। ६१ ।। निश्चेष्टां च निराहारां सुवर्णवर्णकुण्डलाम् । शुष्किताधरकण्ठां च किंचिन्निः श्वाससंयुताम् ।। ६२ ।। प्रणनाम च तां दृष्ट्वा भक्तिनम्रात्मकंधरः । पुलकाञ्चितसर्वाङ्गो भक्त्या भक्तः स उद्धवः ।। ६३ ।। उद्धव उवाच वन्दे राधापदाम्भोजं ब्रह्मादिसुरविन्दतम् । यत्कीर्तिः कीर्तनेनैव पुनाति भुवनत्रयम् ।। ६४ ।। नमो गोकुलवासिन्यै राधिकायै नमो नमः । शतशृङ्गनिवासिन्यै चन्द्रावत्यै नo ।। ६५ ।। तुलसीवनवासिन्य वृन्दारण्यै नo । रासमण्डलवासिन्यै रासेश्वर्यै नo ।। ६६ ।। विरजातीरवासिन्यै वृन्दायै च नo । वृन्दावनविलासिन्यै कृष्णायै च नo ।। ६७ ।। नमः कृष्णप्रियायै च शान्तायै च नo । कृष्णवक्षःस्थितायै च तत्पियायै नo ।। ६८ ।। नमो वैकुण्ठवासिन्यै महालक्ष्म्यै नo । विद्याधिष्ठातृदेव्यै च सरस्वत्यै नo ।। ६९ ।। सर्वैश्वर्याधिदेव्यै च कमलायै नo । पद्मनाभप्रियायै च पद्मायै च नo ।। ७० ।। महाविष्णोश्च मात्रे च पराद्यायै नo । नमः सिन्धुसुतायै च मर्त्यलक्ष्मयै नo ।। ७१ ।। नारायणप्रियायै च नारायण्यै नo । नमोऽस्तु विष्णुमायायै वैष्णव्यै च नo ।। ७२ ।। महामायास्वरूपायै संपदायै नo । नमः कल्याणरूपिण्यै शुभायै च नo ।। ७३ ।। मात्रे चतुर्णा वेदानां सावित्र्यै च नo । नमोऽस्तु बुद्धिरूपायै ज्ञानदायै नo ।। ७४ ।। नमो दुर्गविनाशिन्यै दुर्गादेव्यै नo । तेजःसु सर्वदेवानां पुरा कृतयुगे मुदा ।। ७५ ।। अधिष्टानकृतायै च प्रकृत्यै च नo । नमस्त्रिपुरहारिण्यै त्रिपुरायै नo ।। ७६ ।। सुन्दरीषु च रम्यायै निर्गुणायै नo । ममो निद्रास्वरूपायै निर्गुणायै नo ।। ७७ ।। नमो दक्षसुतायै च नमः सत्यै नo । नमः शैलसुतायै च पार्वत्यै च नo ।। ७८ ।। नमो नमस्तपस्विन्यै ह्यु मायै च नo । निराहारस्वरूपायै ह्यपर्णायै नo ।। ७९ ।। गौरीलौकविलासिन्यै नमो गौर्यै नo । नमः कैलासवासिन्यै माहेश्वर्यैः नo ।। ८० ।। निद्रायै च दयायै च श्रद्धायै च नo । नमो धृत्यै क्षमार्यै च लज्जायै च नo ।। ८१ ।। तृष्णायै क्षुत्स्वरूपायै स्थितिकर्त्र्यै नo । नमः संहाररूपिण्यै महामार्यै नo ।। ८२ ।। भयायैं चाभयायैं च मुक्तिदायै नo । नमः स्वधायैं स्वाहायै शान्तयै कान्त्यै नo ।। ८३ ।। नमस्तुष्ट्यैं च पुष्ट्यै च दयायै च नo । नमो निद्रास्वरूपायै श्रद्धायै च नo ।। ८४ ।। क्षुत्पिपासास्वरूपायै लज्जायैं च नo । नमो धृत्यैं क्षमायैं च चेतनायैं नo ।। ८५ ।। सर्वशक्तिस्वरूपिण्यै सर्वमात्रे नo । अग्नौ दाहस्वरूपायै भद्रायै च नo ।। ८६ ।। शोभायै पूर्णचन्द्रे च शरत्पद्म नo । नास्ति भेदो यथा देवि दुग्धधावल्ययोःसदा ।। ८७ ।। यथैव गन्धभूम्योश्च यथैव जलशैत्ययौः । यथैव शब्दन्भसोर्ज्योतिः सूर्यकयोर्यथा ।। ८८ ।। लोके वेदे पुराणे च राधामाधवयोस्तथा । चेतनं कुरु कल्याणि देहि मामुत्तरं सति ।। ८९ ।। इत्युक्त्वा चोद्धवस्तत्र प्रणनाम पुनः पुनः । इत्युद्ववकृतं स्तोत्रं यः पठेद्भक्तिपूर्वकम् ।। ९० ।। इह लोके सुखं भुक्त्वा यात्यन्ते हरिमन्दिरम् ।न भवेद्बन्धुविच्छेदो रोगः शोकः सुदारुणः ।। ९१ ।। प्रोषिता स्त्री लभेत्कान्तं भार्याभेदी लभेत्प्रियाम् । अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्धनो लभते धनम् ।। ९२ ।। निर्भूमिर्लभते भूमिं प्रजाहीनो लभेत्प्रजाम् । रोगाद्विमुच्यते रोगी बद्धी मुच्यते बन्धनात् ।। ९३ ।। भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येताऽऽपन्नआपदः । अस्पष्टकीर्तिः सुयशा मूर्खो भवति पण्डितः ।। ९४ ।। इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo राधास्तोत्रं नाम द्विनवतितमोऽध्यायः ।। ९२ ।।

atha dvinavatitamo'dhyāyaḥ nārāyaṇa uvāca śrīkṛṣṇaprerito hṛṣṭaḥ praṇamya ca gaṇeśvaram | smarannārāyaṇaṃ śaṃbhuṃ durgā lakṣmīṃ sarasvatīm || 1 || gaṅgāṃ ca manasi dhyātvā dimīśaṃ taṃ maheśvaram | prajagāmoddhavaścaiva dṛṣṭvā maṅgalamūcakam || 2 || śuśrāva duṃdubhiṃ ghaṇṭānādaṃ śaṅkhadhvaniṃ tathā | hariśabdaṃ ca saṃgītaṃ śuśrāva maṅgaladhvanim || 3 || patiputravatīṃ sādhvīṃ pradīpaṃ mālyadarpaṇam | paribūrṇatamaṃ kumbhaṃ dadhilājaphalāni ca || 4 || dūrvāṅkuraṃ śukladhānyaṃ rajataṃ kāñcanaṃ madhu | brāhmaṇānāṃ samūhaṃ ca kṛṣṇasāraṃ vṛṣaṃ ghṛtam || 5 || sadyomāṃsaṃ gajendraṃ ca nṛpendraṃ śvetaghoṭakam | patākāṃ nakulaṃ cāṣaṃ śuklaṃ puṣpaṃ ca candanam || 6 || dṛṣṭvaivaṃ pathi kalyāṇaṃ prāpa vṛndāvanaṃ vanam | dadarśa purato vṛkṣaṃ bhāṇḍīre vaṭamakṣayam || 7 || snigdhaparṇa raktavarṇa puṇyadaṃ tīrthamīpsitam | suveṣānbālakāṃścaiva ratnabhūṣaṇabhūṣitān || 8 || vadato balakṛṣṇeti rudataśca śucā'nvitān | tānāśvāsya yayau dūraṃ praviśya nagaraṃ mudā || 9 || dadarśa nandaśibiraṃ racitaṃ viśvakarmaṇā | maṇiratnavinirmāṇaṃ muktāmāṇikyahīrakaiḥ || 10 || paricchannaṃ manoramyaṃ sadratnakalaśānvitam | dvāraṃ citraṃ vicitrāḍhyaṃ dṛṣṭvā ca praviveśa saḥ || 11 || avaruhya rathāttūrṇa tasthau tatprāṅgaṇe mudā | yaśodā rohiṇī śīghraṃ papraccha kuśalaṃ param || 12 || āsanaṃ ca jalaṃ gāṃ ca madhuparkaṃ dadau mudā | kva nandaḥ kva balaḥ kṛṣṇaḥ satyaṃ tatkathayoddhava || 13 || uddhavaḥ kathayāmāsa sarva bhadraṃ krameṇa ca | sārdhaṃ ca balakṛṣṇābhyāṃ nandaḥ sānandapūrvakam || 14 || āyāsyati vilambena kṛṣṇopanayanāvadhi | yuṣmākaṃ kuśalaṃ tatvaṃ vijñāya vidhipūrvakam || 15 || ahaṃ yāsyāmi mathurāṃ yaśode śṛṇu sāṃpratam | śrṛtvā maṅgalavārtā ca yaśodā rohiṇī mudā || 16 || brāhmaṇāya dadau ratnaṃ suvarṇaṃ vastramīpsitam | uddhavaṃ bhojayāmāsa miṣṭānnaṃ ca sudhopamam || 17 || maṇiśreṣṭhaṃ ca ratnaṃ ca dadau tasmai ca hīrakam | vādyaṃ ca vādayāmāsa bhadraṃ nānāvidhaṃ tathā || 18 || brahmaṇānbhojayāmāsa kārayāmāsa maṅgalam | vedāśca pāṭhayāmāsa paramānandapūrvakam || 19 || śaṃkaraṃ pūjayāmāsa vipradvārā paraṃ vibhūm | nānopahārairnaivedyaiḥ puṣpadhūpapradīpakaiḥ || 20 || candanairvastratāmbūlairmadhugavyaghṛtādibhiḥ | bhavānīṃ pūjayāmāsa śrīvṛndāraṇyadevatām || 21 || ṣoḍaśopacārairdravyairbalibhirvividhairmune | mahiṣāṇāṃ śate śuddhaṃ chāgālānāṃ sahasrakam || 22 || meṣāṇāmayutaṃ śuddhaṃ yuktamādāya pañcakam | brāhmaṇebhyaḥ svarṇaśataṃ dhenunāṃ ca śataṃ tathā || 23 || pradadau dakṣiṇāṃ tūrṇa kṛṣṇakalyāṇahetave | uddhavaṃ pūjayāmāsa sādaraṃ ca punaḥ punaḥ || 24 || samāśvāsya yaśodāṃ ca rohiṇīṃ gopabālakān | vṛddhāngopālikāḥ sarvāḥ prayayū rāsamaṇḍalam || 25 || dadarśa rāsaṃ ruciraṃ candramaṇḍalavartulam | śrīrāmakadalīstambhaśatakairupaśobhitam || 26 || yuktaiśca snigdhavasanaiścandanānāṃ ca pallavaiḥ | paṭṭasūtranibaddhaiśca śrīyuktamālyajālakaiḥ || 27 || dadhilājaphalaiḥ paṭṭaiḥ puṣpairdūrvāṅkurairapi | candanāgurukastūrīkuṅkumaiḥ parisaṃskṛtam || 28 || veṣṭitaṃ sakṣitaṃ yatnādgopikānāṃ trikoṭibhiḥ | trilakṣaiḥ sundarai ramyaiḥ saṃsaktaṃ ratimandiraiḥ || 29 || lakṣagopaiḥ parivṛtaṃ kṛṣṇāgamanaśaṅkitaiḥ | yamunāṃ dakṣiṇāṃ kṛtvā prayayau mālatīvanam || 30 || candanānāṃ campakānāṃ yūthikānāṃ tathaiva ca | ketakīmādhavīnāṃ ca vanaṃ kṛtvā pradakṣiṇam || 31 || bakulānāṃ vañjulānāmaśokānāṃ ca kānanam | mallikānāṃ palāśānāṃ śirīṣāṇāṃ tathaiva ca || 32 || dhātrīṇāṃ kāñcanānāṃ ca karṇikānāṃ vanaṃ tathā | nāgeśvarāṇāṃ vipinaṃ lavaṅgānāṃ tathaiva ca || 33 || vanaṃ ca śālatālānāṃ hintālānāṃ vanaṃ tathā | panasānāṃ rasālānāṃ lāṅgalīnāṃ manoharam || 34 || mandārakānanaṃ ramyaṃ vāmaṃ kṛtvā ca satvaram | dṛṣṭvā kundavanaṃ ramyaṃ saṃprāpya madhukānanam || 35 || puṃskokilānāṃ śabdena madhureṇa samanvitam | madhuvratasamūhānāṃ madhuradhvanibūritam || 36 || vanyavṛkṣaiḥ parivṛtaṃ mādhvīkādhāramīpsitam | vātena vanyabuṣpāṇāṃ varitaḥ surabhīkṛtam || 37 || taddṛṣṭvā rājamārgeṇa yaśodoktena sāṃpratam | yayau śīghraṃ nirudvigniṃ rahasyaṃ badarīvanam || 38 || śrīphalānāṃ ca nimbārnāṃ nāriṅgāṇāṃ vanaṃ tathā | padmānāṃ karavīrāṇāṃ tulasīnāṃ ca kānanam || 39 || dṛṣṭavā raktimavarṇaṃ ca supakvaphalamīpsitam | tadeva vāmataḥ kṛtvā viveśa kadalīvanam || 40 || atīva nirjane ramye dadarśa rādhikāśramam | maṇīndrāṇāṃ ca prākāraṃ parikhādurgaveṣṭitam || 41 || atyagamyaṃ ripūṇāṃ ca mitrāṇāṃ sugamaṃ sukham | gopyaṃ saṃketamārgaṃ ca rakṣakaiḥ parirakṣitam || 42 || nānācitravicitrāḍhyaṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā | maṇīndramuktāmāṇikyahīrahārojjvalaṃ param || 43 || ratnendrasāraracitaṃ ratnastambhaiḥ suśobhitam | ratnasopānasaṃsaktamandireṇa manoharam || 44 || amūlyaratnakhacitaṃ kalaśaiḥ pariśobhitam | vāhniśuddhāṃśukābhiśca patākābhiḥ pariṣkṛtam || 45 || sadratnadarpaṇotkṛṣṭaṃ carcitaṃ śvetacāmaraiḥ | dadarśa siṃhadvāraṃ ca yuktaṃ ratnakapāṭakaiḥ || 46 || dvāropari vicitraṃ ca ramyaṃ vṛndāvanaṃ vanam | kadambakānanaṃ ramyaṃ tadvāstraharaṇādikam || 47 || viśvakarmaviracitaṃ suramyaṃ rāsamaṇḍalam | nānāratnakuṭīraṃ ca gopagopīsamanvitam || 48 || rakṣitaṃ gopikālakṣairvetrahastairmanoharaiḥ | svacchandācaraṇaiḥ śaśvadamitairbalibhirmudā || 49 || taddvāraṃ purato dṛṣṭvā vilaṅkya ca jagām saḥ | dvitīyaṃ dvāramullaṅghya tasmāduttamamīpsitam || 50 || dvāraṃ caturthaṃ saṃprāpya sarvasmācca vilakṣaṇam | tatpaścātpañcamaṃ dvāraṃ dadarśa citramuttamam || 51 || dvāraṣaṭkaṃ ca prayayau sarvatra ruciraṃ param | rāmarāvaṇayoryuddhaṃ bhitticitraṃ manoharam || 52 || daśāvatāraṃ viṣṇośca kṛtrimaṃ rāsamaṇḍalam | yamunājalakeliṃ ca racitāṃ viśvakarmaṇā || 53 || gopikānāṃ sahasreṇā ṣaṣṭhaṃ dvāraṃ ca rakṣitam | ratnendrasāranirmāṇabhūṣaṇairbhūṣitena ca || 54 || sadratnadaṇa़ḍahastena hīrakairbhūṣitena ca | maṇīndramuktāmāṇikyahīrahārānvitena ca || 55 || mādhavī tatpradhānā sā papraccha sāṃprataṃ śivam | dadau pratyuttaraṃ sarvaṃ krameṇa ca sa uddhavaḥ || 56 || gatvā vijñāpayāmāsa rādhāpriyasakhīgaṇam | sā mādhavī mahāhṛṣṭā tatra saṃsthāpya taṃ mudā || 57 || śrutvā maṅgalavārtāṃ ca rādhāpriyasakhīgaṇaiḥ | kṛtvā śaṅkhadhvaniṃ ghaṇṭāmṛdaṅgapaṭahasvanam || 58 || kṛtvā nirmañchanaṃ śīghramuddhavaṃ priyamāgatam | hṛṣṭā praveśayāmāsa rādhābhyantaramuttamam || 59 || amūlyaratnanirmāṇaṃ gatvā mandiramuttamam | dadarśa purato rādhāṃ kuhvā candrakalopamām || 60 || supakvapadmanetrāṃ ca śayānāṃ śokamūrcchitām | rudatīṃ raktavadanāṃ vilṣṭāṃ ca tyaktabhūṣaṇām || 61 || niśceṣṭāṃ ca nirāhārāṃ suvarṇavarṇakuṇḍalām | śuṣkitādharakaṇṭhāṃ ca kiṃcinniḥ śvāsasaṃyutām || 62 || praṇanāma ca tāṃ dṛṣṭvā bhaktinamrātmakaṃdharaḥ | pulakāñcitasarvāṅgo bhaktyā bhaktaḥ sa uddhavaḥ || 63 || uddhava uvāca vande rādhāpadāmbhojaṃ brahmādisuravindatam | yatkīrtiḥ kīrtanenaiva punāti bhuvanatrayam || 64 || namo gokulavāsinyai rādhikāyai namo namaḥ | śataśṛṅganivāsinyai candrāvatyai nao || 65 || tulasīvanavāsinya vṛndāraṇyai nao | rāsamaṇḍalavāsinyai rāseśvaryai nao || 66 || virajātīravāsinyai vṛndāyai ca nao | vṛndāvanavilāsinyai kṛṣṇāyai ca nao || 67 || namaḥ kṛṣṇapriyāyai ca śāntāyai ca nao | kṛṣṇavakṣaḥsthitāyai ca tatpiyāyai nao || 68 || namo vaikuṇṭhavāsinyai mahālakṣmyai nao | vidyādhiṣṭhātṛdevyai ca sarasvatyai nao || 69 || sarvaiśvaryādhidevyai ca kamalāyai nao | padmanābhapriyāyai ca padmāyai ca nao || 70 || mahāviṣṇośca mātre ca parādyāyai nao | namaḥ sindhusutāyai ca martyalakṣmayai nao || 71 || nārāyaṇapriyāyai ca nārāyaṇyai nao | namo'stu viṣṇumāyāyai vaiṣṇavyai ca nao || 72 || mahāmāyāsvarūpāyai saṃpadāyai nao | namaḥ kalyāṇarūpiṇyai śubhāyai ca nao || 73 || mātre caturṇā vedānāṃ sāvitryai ca nao | namo'stu buddhirūpāyai jñānadāyai nao || 74 || namo durgavināśinyai durgādevyai nao | tejaḥsu sarvadevānāṃ purā kṛtayuge mudā || 75 || adhiṣṭānakṛtāyai ca prakṛtyai ca nao | namastripurahāriṇyai tripurāyai nao || 76 || sundarīṣu ca ramyāyai nirguṇāyai nao | mamo nidrāsvarūpāyai nirguṇāyai nao || 77 || namo dakṣasutāyai ca namaḥ satyai nao | namaḥ śailasutāyai ca pārvatyai ca nao || 78 || namo namastapasvinyai hyu māyai ca nao | nirāhārasvarūpāyai hyaparṇāyai nao || 79 || gaurīlaukavilāsinyai namo gauryai nao | namaḥ kailāsavāsinyai māheśvaryaiḥ nao || 80 || nidrāyai ca dayāyai ca śraddhāyai ca nao | namo dhṛtyai kṣamāryai ca lajjāyai ca nao || 81 || tṛṣṇāyai kṣutsvarūpāyai sthitikartryai nao | namaḥ saṃhārarūpiṇyai mahāmāryai nao || 82 || bhayāyaiṃ cābhayāyaiṃ ca muktidāyai nao | namaḥ svadhāyaiṃ svāhāyai śāntayai kāntyai nao || 83 || namastuṣṭyaiṃ ca puṣṭyai ca dayāyai ca nao | namo nidrāsvarūpāyai śraddhāyai ca nao || 84 || kṣutpipāsāsvarūpāyai lajjāyaiṃ ca nao | namo dhṛtyaiṃ kṣamāyaiṃ ca cetanāyaiṃ nao || 85 || sarvaśaktisvarūpiṇyai sarvamātre nao | agnau dāhasvarūpāyai bhadrāyai ca nao || 86 || śobhāyai pūrṇacandre ca śaratpadma nao | nāsti bhedo yathā devi dugdhadhāvalyayoḥsadā || 87 || yathaiva gandhabhūmyośca yathaiva jalaśaityayauḥ | yathaiva śabdanbhasorjyotiḥ sūryakayoryathā || 88 || loke vede purāṇe ca rādhāmādhavayostathā | cetanaṃ kuru kalyāṇi dehi māmuttaraṃ sati || 89 || ityuktvā coddhavastatra praṇanāma punaḥ punaḥ | ityudvavakṛtaṃ stotraṃ yaḥ paṭhedbhaktipūrvakam || 90 || iha loke sukhaṃ bhuktvā yātyante harimandiram |na bhavedbandhuvicchedo rogaḥ śokaḥ sudāruṇaḥ || 91 || proṣitā strī labhetkāntaṃ bhāryābhedī labhetpriyām | aputro labhate putrānnirdhano labhate dhanam || 92 || nirbhūmirlabhate bhūmiṃ prajāhīno labhetprajām | rogādvimucyate rogī baddhī mucyate bandhanāt || 93 || bhayānmucyeta bhītastu mucyetā''pannaāpadaḥ | aspaṣṭakīrtiḥ suyaśā mūrkho bhavati paṇḍitaḥ || 94 || iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo rādhāstotraṃ nāma dvinavatitamo'dhyāyaḥ || 92 ||