Chapter 58

अथाष्टपञ्चाशात्तमोऽध्यायः नारायण उवाच बभूव दर्पः पृथ्व्याश्च सर्पाधाराऽहमेव च । पृथृद्वारा च तद्दर्पं जघान चैव तत्प्रभुः ।। १ ।। बभूव दर्पः साविञ्या वेदमाताऽहमेव च । काले चकार तस्याश्च सपुत्राया अदर्शनम् ।। २ ।। बभूव दर्पं गङ्गया अहं निवणिदेति च । जह्नुद्वारा च तद्दर्प जहार जगतां पतिः ।। ३ ।। जहार मनसादर्प दुर्गाद्वारा पुरा मुने । विरजोपगतं कृष्णं भर्त्सयामास कोपतः ।। ४ ।। प्रविशन्तं रासगुहं गोपीभिर्विनिवारितम् । दौवारिकाभिर्वेत्रैश्च ताडितं तं च दर्पतः ।। ५ ।। सुदाम्ना निजभक्तेन राधा शप्ता बभूव ह । देवेन सहसा ध्वस्ता गोलोकादागता धराम् ।। ६ ।। वृषभानुस्त्रियां जाता कलावत्यां च नारद । कृष्णस्तदनुरौधेन कंसभीतिच्छलेन च ।। ७ ।। समागतो नन्दगेहं तेनाहं नन्दनन्दनः । सुदाम्नः शापवीच्छैदपालनार्थ जगत्पतिः ।। ८ ।। पुनर्जगाम मथुरामित्याह कमलोद्भवः । अस्यापरमभिप्रायं को वा जनाति नारद ।। ९ ।। कथं जातः समायाते सथुरायाश्च गोकुलम् । इत्येवं कथितं सर्वमपरं श्रूयतामिति ।। १० ।। यथा जगाम मथुरां नन्दान्स नन्दनन्दनः । शोकं नन्दो यशोदा च यथा संप्रप दैवतः ।। ११ ।। यथा गोपाश्च गोप्यश्च गावो वृन्दावने वने । वने वने का वन्यास्ते वन्या जानन्ति किंचन ।। १२ ।। वनं रम्यं वन्यपदमपि त्यक्तवा वने वने । श्मशाने वाऽश्मशाने वा बभ्राम भामिनी मुने ।। १३ ।। ग्रमं त्यक्त्वा च बभ्रम चेतनाऽचेतना क्षणम् । क्षणेन वर्जिता सा च प्रार्थयान्ती प्रतिक्षणम् ।। १४ ।। क्षणं क्षणं सा श्वसिति चिन्तनं कुर्वती क्षणम् । क्षणं विशन्ती तल्पे च क्षणम्त्थाय तिष्ठति ।। १५ ।। इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo अष्टप़ञ्चाशत्तमोऽध्यायः ।। ५८।।

athāṣṭapañcāśāttamo'dhyāyaḥ nārāyaṇa uvāca babhūva darpaḥ pṛthvyāśca sarpādhārā'hameva ca | pṛthṛdvārā ca taddarpaṃ jaghāna caiva tatprabhuḥ || 1 || babhūva darpaḥ sāviñyā vedamātā'hameva ca | kāle cakāra tasyāśca saputrāyā adarśanam || 2 || babhūva darpaṃ gaṅgayā ahaṃ nivaṇideti ca | jahnudvārā ca taddarpa jahāra jagatāṃ patiḥ || 3 || jahāra manasādarpa durgādvārā purā mune | virajopagataṃ kṛṣṇaṃ bhartsayāmāsa kopataḥ || 4 || praviśantaṃ rāsaguhaṃ gopībhirvinivāritam | dauvārikābhirvetraiśca tāḍitaṃ taṃ ca darpataḥ || 5 || sudāmnā nijabhaktena rādhā śaptā babhūva ha | devena sahasā dhvastā golokādāgatā dharām || 6 || vṛṣabhānustriyāṃ jātā kalāvatyāṃ ca nārada | kṛṣṇastadanuraudhena kaṃsabhīticchalena ca || 7 || samāgato nandagehaṃ tenāhaṃ nandanandanaḥ | sudāmnaḥ śāpavīcchaidapālanārtha jagatpatiḥ || 8 || punarjagāma mathurāmityāha kamalodbhavaḥ | asyāparamabhiprāyaṃ ko vā janāti nārada || 9 || kathaṃ jātaḥ samāyāte sathurāyāśca gokulam | ityevaṃ kathitaṃ sarvamaparaṃ śrūyatāmiti || 10 || yathā jagāma mathurāṃ nandānsa nandanandanaḥ | śokaṃ nando yaśodā ca yathā saṃprapa daivataḥ || 11 || yathā gopāśca gopyaśca gāvo vṛndāvane vane | vane vane kā vanyāste vanyā jānanti kiṃcana || 12 || vanaṃ ramyaṃ vanyapadamapi tyaktavā vane vane | śmaśāne vā'śmaśāne vā babhrāma bhāminī mune || 13 || gramaṃ tyaktvā ca babhrama cetanā'cetanā kṣaṇam | kṣaṇena varjitā sā ca prārthayāntī pratikṣaṇam || 14 || kṣaṇaṃ kṣaṇaṃ sā śvasiti cintanaṃ kurvatī kṣaṇam | kṣaṇaṃ viśantī talpe ca kṣaṇamtthāya tiṣṭhati || 15 || iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo aṣṭapa़ñcāśattamo'dhyāyaḥ || 58||